Home Brieven februari 2003

Brieven februari 2003

Gepubliceerd op: 3 februari 2003

Update 7 april 2020

In deze rubriek kunnen lezers hun mening geven over artikelen die in het Historisch Nieuwsblad verschenen zijn. De redactie behoudt zich het recht voor brieven in te korten. Reacties: Postbus 1528, 1000 BM Amsterdam of [email protected].

In zijn recensie van het boek van Hein Klemann, Nederland 1938-1948. De sociaal-economische ontwikkeling in jaren van oorlog en bezetting (Historisch Nieuwsblad 2002/7) is de heer J. Houwink ten Cate, medewerker van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, terecht vol lof over dit doorwrochte werk. Hij geeft er een goed beeld van, tot de op een na laatste alinea.
Ik heb in een ander verband kennisgenomen van de wetenschappelijke commotie over en weerstand tegen de conclusies van Trienekens in zijn proefschrift van 1985 over de voedselvoorziening in de Tweede Wereldoorlog tot de hongerwinter. Hij mocht toen nog niet schrijven dat zijn visie beter was dan dat wat men zich herinnerde en ook móést herinneren. Dat moest tijdens de oorlog van Radio Oranje en van het verzet, en na de oorlog moest men dit volgens de boeken van Loe de Jong blijven geloven.
Maar ook de grondige studies van Klemann tonen aan dat de Nederlandse bevolking er in september 1944 qua gezondheid redelijk voor stond, reden waarom de verschrikkelijke hongerwinter toch relatief weinig slachtoffers heeft teweeggebracht.
Dat een zelfbeeld van slachtofferschap de bevolking heeft geholpen de oorlogstrauma's beter te verwerken, kan ik geloven. Maar als, ruim vijfenvijftig jaar later, wetenschappelijk wordt aangetoond dat het misschien toch niet zo geweest is, is er geen reden in een verantwoorde recensie toch weer iedereen gelijk te geven. De bewering `De boerenstand [...] verrijkte zich ten koste van alle anderen, reeds vanaf 1941' wordt bijvoorbeeld niet gesteund door de bevindingen van Trienekens en Klemann; zij zagen pas in de hongerwinter een groot gat in de inkomenspositie van loontrekkers en de boerenstand ontstaan. Tot die tijd betekende de zwarte markt in voedsel weinig; er was geen sprake van verrijking ten koste van alle anderen. Was deze bewering nodig om toch de vereiste eerbied voor de ex-RIOD- directeur tot uitdrukking te kunnen brengen?
Kees Klijn

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten