Aan de Franse leiband
Bataven! Nederlandse vluchtelingen in Frankrijk 1787-1795 door Joost Rosendaal. 735 p. Vantilt, euro 39,90 Stokebrand Janus 1787. Opkomst en ondergang van een achttiende-eeuws satirisch politiek-literair weekblad door Pieter van Wissing. 601 p. Vantilt, euro 34,90 ‘In den ganschen omvang der algemeene en bijzondere geschiedenissen van alle eeuwen en volken zoude het moeijelijk zijn een tijdvak...
De olifant en de walvis
Elke zondag na het eten vertelden mijn ouders over `de oorlog’. Net zo moet het in het antieke Griekenland zijn gegaan, met de verhalen over de Peloponnesische Oorlog. Dit conflict, dat de Griekse wereld van 431 tot 404 verscheurde, heeft zijn Loe de Jong gevonden in de Athener Thucydides. Met zijn recente vertaling (Eburon, 2002)...
De teruggevonden oprichtingsnotulen van de ARP
Onlangs kreeg de Vrije Universiteit de notulen aangeboden van de oprichtingsvergadering van de Anti Revolutionaire Partij, de eerste politieke partij van Nederland. Het verloren gewaande verslag is, waarschijnlijk in 1942, door een schoonzoon van ds. A. Kuyper jr. (inderdaad: de zoon ván) uit angst voor confiscatie door de Duitsers meegegeven aan dr. A. La Fleur....
Afrika heeft baat bij postkoloniale bevoogding
Er wordt met argwaan gekeken naar de bemoeienis van voormalige kolonisatoren met hun oude Afrikaanse koloniën, ten zuiden van de Sahara. Maar de Afrikaanse landen hebben ook geprofiteerd van hun banden met Frankrijk en Engeland. Wie koos voor Europese bevoogding was het best af. De relatie tussen Europa en Afrika is beladen met emoties, die...
Een dikke, kille laag mist in Europa
Geert Mak is de bekendste historicus van Nederland, of in elk geval de best verkopende en meest geprezen historicus van Nederland en hij is niet eens historicus. Voor zijn Hoe God verdween uit Jorwerd (1996) kreeg hij de Henriëtte Roland Holstprijs, voor De eeuw van mijn vader (1999) de Trouw Publieksprijs. Als geliefd spreker houdt...
Meiden-plantdag
Verhalen over succes zijn meestal een stuk minder boeiend dan die over heroïsche mislukkingen. Er wordt alleen weinig gretig over verteld. Een paar jaar geleden organiseerde ik enkele bijeenkomsten waar journalisten over hun liefst hilarisch falen werden ondervraagd. Wel, over het algemeen konden ze zich daar toch weinig van herinneren. ‘Nee, ik geloof niet dat...
Lifestyle
De hotspots van achttiende-eeuws Parijs. Lekker weg in de jaren dertig. Haute couture in de Middeleeuwen. Trends zijn van alle tijden. Culinaire avonturen, mode, wonen en uitgaan door de eeuwen heen. Vreeën de Chinezen met hun penis in papier? Hadden de Japanners een condoom van leer of van schildpadhoorn? Is het verhaal van het helpstertje...
Stad en land
Een fototentoonstelling over de wederopbouwwijk, het vastleggen van de verhalen over een verdwenen industrietak, een boek over beroemde plaatsgenoten. In heel Nederland houden historische verenigingen zich bezig met de plaatselijke historie. Hun initiatieven komen hier aan bod. De statige Apeldoornse Parkenwijk schurkt al meer dan een eeuw aan tegen de Koninklijke Domeinen rond Paleis Het...
Stille getuigen
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het graf van Oscar Carré (1846-1911) op de Amsterdamse begraafplaats Zorgvlied. Op begraafplaats Zorgvlied, langs de Amstel, liet Oscar Carré in 1891 een klein theater van de dood oprichten. Het familiegraf had dezelfde...
Oorlogshelden
Sedert de verkiezingen van 1992 speelt de mislukte Amerikaanse interventie in Vietnam telkens een rol als ethisch ijkpunt in de presidentsverkiezingen. In 1992 werd kandidaat Clinton door de Republikeinen scherp bekritiseerd omdat hij zich in de late jaren zestig handig had weten te onttrekken aan de dienstplicht. Zo iemand was ongeschikt voor het presidentschap, omdat...
Beeldgeheim
Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Henri Lenferink, burgemeester van Leiden, en Jacq. Wallage, burgemeester van Groningen, doen een poging. ‘‘Dit is erg moeilijk hoor, het is een lastige foto,’ vindt de Leidse burgemeester Henri Lenferink. Ook zijn Groningse collega Jacq. Wallage weet in eerste instantie niet veel over de foto te zeggen....
Mijn verhaal
In ‘Mijn verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij betrokken waren. Annie Grevelt (89) maakte in juli 1934 het Jordaanoproer mee. Met die opstand, waarbij zes doden en tientallen gewonden vielen, protesteerden de bewoners van de Amsterdamse Jordaan tegen een drastische verlaging van de uitkeringen door de regering-Colijn. ‘In de Jordaan hadden we...