Wat willen we bewaren van ons verleden?
De persoonlijke correspondentie van Lubbers. Het archief van de Mannenbond voor Vrouwenkiesrecht en materiaal van Marokkkaanse vrouwenorganisaties. En de telex waarin Hitler aan Himmler het bevel geeft tot uitroeiing van de joden. Wat staat er op het verlanglijstje van Nederlandse archivarissen? Er zijn in Nederland duizenden archieven: openbare – van bedrijven bijvoorbeeld – en niet-openbare...
Wat willen we niet weten over ons verleden?
Vroeger leerden we over de triomfen van de Republiek in de Gouden Eeuw, maar niets over de slavenhandel waarin Hollanders een prominente rol speelden. Inmiddels wordt deze ‘zwarte bladzijde’ niet overgeslagen en zijn de Nederlandse wandaden in Indonesië gedocumenteerd. De taboes worden echter vervangen door clichés die bijna even onwaar zijn. Wij hechten nu eenmaal...
Wat willen we zien van ons verleden?
Er gaan stemmen op voor de oprichting van een Nationaal Historisch Museum. Wat zou er in een dergelijk museum moeten staan? Een journalist, een historicus, een schrijfster en een politicus stellen een Nederlands ‘Huis der Historie’ samen. Een witte fiets, een nieuwbouwwijk uit het begin van de jaren zestig en het doelpunt van de Duitse...
70 boeken die je zou kunnen lezen over ons verleden
Deze selectie is samengesteld door de redactie van Historisch Nieuwsblad. Alle boeken liggen tijdens de Boekenweek in de boekwinkel. Het zijn nieuwe boeken, boeken die kort geleden zijn verschenen en klassiekers die ter gelegenheid van de Boekenweek zijn herdrukt. De lijst bevat biografieën van belangrijke Nederlanders, overzichten van de vaderlandse geschiedenis, spannende historische studies, maar...
Wat wil het buitenland over ons weten?
De Nederlandse strijd tegen de Spaanse overheersing, religie, tolerantie en de rijke cultuur van de Gouden Eeuw. Dat zijn de thema’s die in het buitenland altijd tot de verbeelding hebben gesproken. Na de rijke zeventiende eeuw werd Nederland met de eeuw onbeduidender. Wat willen buitenlanders over Nederland weten? In het algemeen natuurlijk niets. De wereld...
Wat willen we weten over ons verleden?
De kogelgaten die herinneren aan de moord op Willem van Oranje zijn pas later aangebracht. Dat was goed voor het sentiment maar slecht voor de waarheid. Nederlanders hebben behoefte aan een gemeenschappelijk verleden maar aan wandbordjeswijsheid hebben we niets. In tegenstelling tot andere wetenschappers zeggen historici niet graag dat hun bedrijf nut heeft of ergens...
Wie willen we kennen uit ons verleden?
De biografie ontwikkelt zich tot een nieuwe vorm van geschiedschrijving. Van welke grote personen uit de Nederlandse geschiedenis zou er nog een biografie moeten komen, vroegen wij daarom aan 35 historici. De meningen liepen sterk uiteen: van Juliana en generaal Van Heutsz tot uitgever Johan Polak. ‘Kletskoek,’ noemt Hans Renders, directeur van het Groningse Biografie...
Tokken en pikken
Als ik niet af en toe weg kon, zou ik gek worden in Nederland. Dat denken vele Nederlanders. Geen volk is zo reislustig als wij. Mijn motivatie om te vluchten is behoefte aan ruimte, eenzaamheid of een ander soort kosmopolitisme dan het provinciaalse van Amsterdam. Ik wil verlost zijn van de overmaat aan naasten in...
Dorpsgemeenschap
Het is verontrustend hoezeer het literatuur over de culturele eigenaardigheden van verschillende naties ontbreekt aan een historische visie. Het natieconcept is zo dwingend dat we eigenlijk direct geneigd zijn clichébeelden over verschillende volkeren voor waar te houden. Daarbij wordt steeds verondersteld dat die nationale eigenaardigheden het eeuwige leven hebben. Ze zijn kennelijk immuun voor historische...
Neger
‘Neger: Een verscheidenheid van Menschen die in Afrika wonen, en geheel zwart zyn. Hunne woestheid en beestachtigheid doen hen naar de Wildste Dieren gelyken.’ (Woordenboek der Natuurlijke Historie, Dordrecht, 1770). Toen ik dit las, schreef ik net de eerste regels van mijn boek El Negro en ik, over een opgezette Afrikaan die 170 jaar als...
Moord op Fortuyn belangrijkste naoorlogse gebeurtenis
Nederlanders vinden de moord op Pim Fortuyn in 2002 de belangrijkste gebeurtenis uit de Nederlandse naoorlogse geschiedenis. Dat blijkt uit een enquête van Historisch Nieuwsblad over Nederlanderschap. Van de 683 geënquêteerden die werden ondervraagd door Onderzoeksbureau Motivaction, kiest 46 procent voor de moord op Fortuyn als belangrijkste gebeurtenis. Dit zijn relatief veel autochtone Nederlanders; van...
Veel antisemitisme op naoorlogse voetbalvelden
154 voetbalsupporters zijn opgepakt omdat ze antisemitische liederen zongen. Direct na de Tweede Wereldoorlog groeide het aantal antisemitische incidenten in de voetbalstadions.