Mijn Verhaal
In ‘Mijn Verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij aanwezig waren. Janna Koopmans-Kingma (75) vertrok in 1962, kort voor de overdracht van de laatste Nederlandse kolonie aan de Verenigde Naties, halsoverkop uit Nieuw-Guinea. ‘Toen het vliegtuigje opsteeg en ik met mijn vier kinderen boven het oerwoud cirkelde, was ik wel een beetje in...
Terwijl je de ene film restaureert, valt de andere uit elkaar
Films in Nederlandse archieven zijn er slecht aan toe. Er is veel geld nodig om historisch beeldmateriaal te conserveren, schrijft Ad van Liempt, eindredacteur van Andere Tijden. Anders zijn unieke historische beelden straks voorgoed verdwenen. Persoonlijk vond ik het een aangrijpend beeld. In een reportage van Netwerk op woensdag 27 april, zagen we in het...
De onafhankelijkheid van Noorwegen
Noorwegen vierde in 2005 een eeuw onafhankelijkheid. Met de moderne middelen van propaganda en een referendum lukte het zich in 1905 zonder bloedvergieten los te maken van Zweden. Een klein Noors jongetje ziet de sabel van zijn opa. Enthousiast roept hij dat hij soldaat wil worden ‘om de hoofden van de Zweden af te hakken’....
Het beschavingsoffensief van de negentiende eeuw
In de negentiende eeuw maakten gegoede burgers zich zorgen over ‘het volk’. Een beschavingsoffensief moest opvoeden tot gedisciplineerde arbeid en een deugdzaam leven. Het zijn de kleine ergernissen van alledag: in de trein gedwongen meegenieten van het liefdesleven van een medepassagier aan de telefoon, of midden in de nacht wakker schrikken van luidruchtig afscheid-nemende cafébezoekers....
5 tentoonstellingen over de Tweede Wereldoorlog
Vijf tentoonstellingen over de Duitse bezetting laten zien dat de mythes over het heldhaftige Nederland ook bij een groot publiek hebben afgedaan. Vooral de complexiteit van de oorlogservaringen krijgt veel aandacht. Op 15 maart, bijna twee maanden voordat Nederland zestig jaar Bevrijding herdenkt, stierf historicus Loe de Jong. Zijn ideeën over ‘goed’ en ‘fout’...
De zuilen staan nog fier overeind
Er is in Nederland nauwelijks bereidheid om oude verschillen te ontstijgen en gezamenlijk te strijden tegen een nieuwe vijand. De bestaande partijen zullen niet voor het conservatisme kiezen, voorspelt Bart Jan Spruyt, directeur van de Edmund Burke Stichting. Maar als het systeem van consensus en polderen in elkaar stort, moeten de conservatieven klaarstaan. Stel, je...
Aan het hof van Filips II
Filips II is de geschiedenis in gegaan als een strenge, onbenaderbare vorst, die zijn fortuin spendeerde aan de bestrijding van de ketterij. Uit de memoires van een Vlaamse hoveling komt echter een Filips naar voren die weliswaar hard werkt, maar ook geniet van de zomers in zijn buitenverblijven en een gemaskerd bal aan zijn hof....
Tijdschrift
Het altijd wat voornaam ogende tijdschrift De Gids (2005/2) wijdt een speciaal nummer aan Johan Huizinga. De bekendste historicus van Nederland, schrijft redacteur Willem Otterspeer in de inleiding van dit nummer, ‘wordt in Nederland bepaald niet aanbeden. Er is over het algemeen een groot gebrek aan largesse in onze cultuur en aan klassieken doen we...
Tien jaar na het vertrek van Mitterrand uit de Franse politiek
In mei 1995 verlaat François Mitterrand, dan al zwaar ziek, de politiek. Zijn aantreden als linkse president in 1981 betekende het einde van 25 jaar gaullisme in het Élysée. Het correspondentschap van Philip Freriks in Frankrijk loopt parallel met Mitterrands glorietijd. ‘Dat Mitterrand überhaupt aan de macht is gekomen, is misschien wel een van zijn...
Zonderlinge feestdag
Wat heeft de Vaderlandse geschiedenis tegenwoordig toch veel ‘historische keerpunten’! Men zou er zeeziek van worden. Volgens socioloog en filosoof Eric Duivenvoorden was 30 april 1980, de dag van de grootscheepse rellen in Amsterdam tijdens de kroning van koningin Beatrix, ook zo’n ‘keerpunt’. Deze historicus van de kraakbeweging ziet de matpartijen die toen plaatsvonden als...
Bruine tronies
‘Het is een onomstootelijke waarheid, dat de Marokkanen onverbeterlijk lui zijn, van den hoogste tot den laagste.’ Dit is geen voetnoot bij Wilders’ onafhankelijkheidsverklaring, maar een citaat uit de alleszins respectabele NRC uit 1911. Ook toen was er een ‘Marokkaans probleem’. Marokko was een natie in verval, met een sultan die de stammen niet in...
Fransman, Indiese jongen en Hollander
Eddy du Perron heeft een merkwaardige plaats in de Nederlandse literaire canon. Ver van vergeten, wordt hij weinig gelezen. Hij is meer historisch figuur dan schepper van een oeuvre. Misschien is dat wel zoals hij het zich had gewenst. Zijn leven stond in het teken van zich zelf creëren, vervolmaken en verantwoording afleggen. De waardering...