‘De Indonesische revolutie heeft de wereld veranderd’
In zijn nieuwe boek Revolusi voert David Van Reybrouck de lezer mee naar Indonesië. Aan de hand van vele interviews met ooggetuigen toont hij de diepe sporen die het Nederlandse kolonialisme, de Japanse bezetting en de strijd voor onafhankelijkheid hebben nagelaten. Van Reybrouck opent enkele deuren die voor Nederlandse historici gesloten bleven. ‘Ik was gebaat...
Vuurwerk afsteken begon in de Middeleeuwen
Voor vuurwerkliefhebbers is dit waarschijnlijk de laatste jaarwisseling dat ze zelf pijlen de lucht in mogen schieten. Een vuurwerkverbod zou een wending zijn in een traditie die wellicht wortels heeft in de vroege Middeleeuwen, maar pas na de Tweede Wereldoorlog massaal werd uitgeleefd, zegt historicus en etnoloog Peter Jan Margry. Vuurwerk met Oud en Nieuw...
Kolonieman krijgt een standbeeld
In Frederiksoord komt een standbeeld van Johannes van den Bosch, oprichter van de Koloniën van Weldadigheid en uitvinder van het cultuurstelsel in Indië. Zijn biograaf Angelie Sens ziet niets in het initiatief. Johannes van den Bosch richtte in 1818 de Maatschappij van Weldadigheid op, die behoeftige stedelingen grond gaf in Drenthe en Overijssel om te...
Gravin achter de schermen
Margaretha van Bourgondië (1374-1441) speelde op hoog niveau mee in de politiek van de Lage Landen. Zij was een dochter van Filips de Stoute, hertog van Bourgondië, en trouwde met Willem van Beieren, graaf van Henegouwen, Holland en Zeeland. De vrij onbekende gravin speelde een onderschatte rol in de diplomatie, betoogt historica Margreet Brandsma in...
Radicale nonsens over Sparta
Extreem-rechts identificeert zich de laatste jaren graag met antiek Sparta. Populair in deze kringen zijn vooral Leonidas en zijn mannen, die zich in 480 v.Chr. bij Thermopylae doodvochten tegen het leger van de Perzische koning Xerxes. De extreem-rechtse bewonderaars, van de Identitaire Beweging in Europa tot radicale Trump-aanhangers in de VS, zien Sparta als een...
Karel de Grotes heilige oorlog tegen de Saksen
In de achtste eeuw viel Karel de Grote het gebied van de heidense Saksen binnen. Een strijd op leven en dood ontbrandde. Ondanks een felle guerrilla dolven de Saksen het onderspit. Met veel geweld dwong Karel hen zich te bekeren tot het christendom. Van alle oorlogen die Karel de Grote tijdens zijn heerschappij tussen 768...
De student en haar opa
Het is maandag, tijd voor college, en al 250 dagen geleden dat ik mijn studenten echt heb gezien. Mijn grote hoorcolleges eigentijdse geschiedenis en contemporary history moet ik doen zonder de spanning van de grote collegezaal op de Uithof. Elk jaar moet ik weer door wat zenuwen heen trappen als ik op de fiets naar...
De verlichte middeleeuwen – Seb Falk
Ze bedachten een astrolabium, een mechanische klok en een equatorium. Hoezo waren de middeleeuwers primitief? In een diepgravende studie over de middeleeuwse natuurwetenschappen laat Seb Falk zien dat van onderontwikkeling geen sprake was. Na de onvergelijkelijke Dante Alighieri is Richard van Wallingford (1292-1336) waarschijnlijk mijn favoriete middeleeuwer. Voor zover we weten was Richard geen dichter,...
Rusland vecht met bommen en soundbytes
De AIVD ontmaskerde in 2020 twee Russische spionnen die als diplomaat aan gevoelige informatie probeerden te komen van Nederlandse bedrijven en instellingen. Rusland ontkent alles, en dat is volgens Han Bouwmeester een typische tactiek van het Kremlin. Hij schreef zijn proefschrift over de manieren waarop Rusland misleiding inzet om zijn tegenstanders te destabiliseren. ‘We moeten...
Hoe de voorgeschiedenis van het Deltaplan verdween
Op 2 november heeft de minister de Kamervragen beantwoord van het Kamerlid Rutger Schonis (D66) over het verdwijnen van de voorgeschiedenis van de Deltaplan. Zij heeft geantwoord dat dit belangrijke erfgoed grotendeels is behouden. Volgens biograaf Van der Ham blijkt uit het antwoord dat de minister van de lotgevallen van de zogenaamde ‘Kast van Veen’...
Symbool van schande
Huis Doorn is een museum waar de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog voortleeft. Historicus Beatrice de Graaf staat stil bij een keizerlijke vork uit dat museum. Zij denkt dat keizer Wilhelms verlamming en minderwaardigheidscomplex bijdroegen aan zijn oorlogszucht. ‘Deze vork is speciaal voor Wilhelm II gemaakt. Eén zijde is scherp geslepen, zodat het ding tevens...
Prisoners of History – Keith Lowe
‘Geschiedenis is een gevangenis waaruit niemand kan ontsnappen.’ Dat is de sombere boodschap van Keith Lowe (50), een Britse historicus die zich heeft gespecialiseerd in de Tweede Wereldoorlog en zijn nagalm in hedendaagse cultuur. Hoe graag we soms ook een streep onder het verleden zouden trekken en met een schone lei beginnen, de geesten van...