Home De student en haar opa

De student en haar opa

  • Gepubliceerd op: 17 december 2020
  • Laatste update 25 mei 2023
  • Auteur:
    Beatrice de Graaf
  • 3 minuten leestijd
Beatrice de Graaf

Het is maandag, tijd voor college, en al 250 dagen geleden dat ik mijn studenten echt heb gezien. Mijn grote hoorcolleges eigentijdse geschiedenis en contemporary history moet ik doen zonder de spanning van de grote collegezaal op de Uithof. Elk jaar moet ik weer door wat zenuwen heen trappen als ik op de fiets naar de Uithof rijd, in mijn hoofd nog even de structuur van het college repeterend.

Als ik dan die muur van honderden studenten voor me zie, en hun verwachting voel, is het een van de hoogtepunten van het jaar. Ook omdat het elk jaar weer een andere groep studenten is. Eerst in het Nederlands, zo’n 300 studenten; daarna hetzelfde college in het Engels, zo’n 120 studenten. De Engelse groep is groeiend, zelfs in coronatijd. Dat levert dikwijls zeer diverse commentaren en kritieken op. De ene keer willen ze meer buiten-Europese perspectieven op de Eerste, de Tweede en de Koude Oorlog. De andere keer doet een groepje hun beklag dat het college te rechts of juist te links is. Zolang die klachten van beide kanten komen, zitten we nog goed. Vorig jaar was er één student die vond dat ik ten onrechte Hitler en Stalin als dictator ‘wegzette’, en dat toch tenminste dan ook met Churchill had moeten doen.

Dit jaar is het toch anders. Ik fiets wel naar de Uithof, om tenminste niet vanuit mijn zolderkamer, maar vanuit een goede opnamestudio college te geven. Maar de studenten zie ik niet. Die moeten hun camera uitzetten, want anders trekt internet het niet.

Toch kwamen er gelukkig nog wel per mail en in de vragenkwartiertjes studenten op de lijn. De allermooiste reactie kwam deze week van een Italiaanse studente, Allegra. Ze stuurde me wat vragen over het college, en daarbij enkele foto’s van kroonprins Umberto (de latere Umberto II) van Italië met zijn adjudant, generaal Paolo Salvadori. ‘Dat was mijn opa,’ schreef ze. Haar grootvader werd in 1910 geboren, klom op tot generaal bij de luchtmacht en werd door Umberto tot adjudant benoemd.

Met kroonprins Umberto had Salvadori zelfs bij Hitler op het Adelaarsnest geluncht, ergens in 1937-1938, waar hij naast Göring had gezeten. ‘Als wij Europa domineren, hoeft Italië niets te vrezen,’ had Hitler tegen Umberto gezegd. ‘Jullie prachtige landje hoeft zich alleen om de vakantiegangers te bekommeren. Wij doen de rest.’ Wel vond Hitler dat Umberto zijn adjudant, generaal Salvadori, moest ontslaan; die was immers Joods. Maar Umberto dacht er niet aan.

Paolo Salvadori werd 93 en gaf de verhalen aan zijn kleindochter mee, die na een carrière als politica inmiddels in Utrecht geschiedenis studeert. Maar veel les over de twintigste eeuw hoeft ze niet meer te hebben. Haar grootvader was immers die eeuw.

Met dank aan Allegra Salvadori.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1-2021

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer