Het idealisme van H.P. Berlage
De ontwerpen van architect Hendrik Petrus Berlage (1856-1934) waren bezield van idealen. Zijn gebouwen moesten ‘het verlangen naar broederschap’ onder de mensen uitdrukken. Meestal echter moest hij zich aanpassen aan de wensen van zijn opdrachtgevers. En dat kwam zijn werk wel ten goede. Wie zich de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog voor de geest probeert...
Brieven
Brieven Mariakaakjes 2 In de laatste twee afleveringen van Historisch Nieuwsblad kwam het bekende verhaal van het mariakaakje van Drees ter sprake, met kanttekeningen van kleinzoon Willem B. Drees (2007/5, artikel Wederopbouw van Bas Kromhout) en zoon Willem Drees jr. (2007/6, ingezonden brief van Igor Cornelissen). Misschien is het goed om het laatste woord aan...
Elke winstkans uitgebaat
Elke winstkans uitgebaat Weinig Nederlanders zullen weten dat een kanonneerboot van de Koninklijke Marine in 1914 een bijdrage heeft geleverd – of heeft willen leveren – aan het beteugelen van Mexicaanse woelingen, ontketend door de beroemde revolutionairen Francisco ‘Pancho’ Villa en Emiliano Zapata. Wat hadden een Nederlands oorlogsschip, vertegenwoordiger van een neutrale natie, daar te...
Provocatie
Het sociale van het nationaal-socialisme Socioloog en columnist J.A.A. van Doorn heeft een studie gepubliceerd waarin hij de Duitse sociaal-democratie en het nationaal-socialisme met elkaar vergelijkt. Hij komt tot de conclusie dat de NSDAP veel van het socialisme had overgenomen, en aanzienlijk succesvoller en populairder was dan de SPD. Van Doorn concipieerde zijn boek al...
Groots geleid leven
Een groots geleid leven Hoe groots en meeslepend was het leven van een achttiende-eeuwse jonker uit een Noord-Gronings terpdorpje? Volgens Sytze van der Veen is de biografie van Johan Willem Ripperda (1682-1737) in ieder geval meer dan 600 pagina’s waard. Ingewijden zullen zich niet verbazen over die monumentale omvang, want het levensverhaal van deze Ommelander edelman...
Zestig jaar in de doofpot
Zestig jaar in de doofpot Lange tijd lag het onderzoek naar de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog in België ver achter op Nederland. Pas twintig jaar na Jacques Pressers Ondergang begon de onbetwiste pionier Maxime Steinberg te publiceren. Maar zijn boeken bleven buiten vakkringen nagenoeg onopgemerkt. In 2000 verscheen een monumentale studie over de Jodenvervolging...
Crisis in de sociaal-democratie
Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. door Bas Kromhout De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en...
Mohandas Gandhi (1869-1948)
De Indiase volksheilige Mohandas Gandhi (1869-1948) is in het Westen vooral bekend om zijn filosofie van ‘vreedzaam verzet’ of satyagraha. Maar dat verzet had pas effect als er bloed vloeide. Mohandas Gandhi wordt op 2 oktober 1869 geboren in het prinsdom Porbander, in de huidige Indiase deelstaat Gujarat. Zijn vader Karamchand is de rechterhand van...
Frans-Pruisische Oorlog
De Frans-Pruisische Oorlog stelde Bismarck in staat om de Duitse landen samen te smeden tot de nieuwe Europese grootmacht. De oorlog verenigde echter ook het verdeelde Frankrijk, al moest dat land wel eerst door het bloedige dal van de ‘Commune’. door Bart Stol De succesvolste eindredacteur uit de geschiedenis is ongetwijfeld de Pruisische kanselier Otto...
De Grote Museumtest
Een paar vakantiedagen over? Je wilt naar een historisch museum. We zetten op een rij waar je naartoe móét en waar je beter weg kunt blijven. Je besluit een traditioneel uitje te maken naar het Spoorwegmuseum in Utrecht, samen met je partner en (klein)kinderen. Als moderne (groot)ouder bezoek je eerst de website, waar je...
The charge of the light brigade op de Krim
In 1854, tijdens de Krimoorlog, stortten 666 Britten zich in een hopeloze aanval op Russische kanonnen. Hun charge kostte de nodige levens en liep op niets uit. Toch werd deze charge of the light brigade in Groot-Brittannië hét voorbeeld van plichtsgetrouwe heldenmoed. Maar met die moed en trouw viel het wel mee, blijkt uit verslagen...
De moedernegotie
Rusland en Oekraïne verlengen het graanakkoord. In de Gouden Eeuw haalden Hollanders op grote schaal graan uit de Baltische staten.