Home Slimme Maurits

Slimme Maurits

Marieke Prins

Gepubliceerd op: 17 april 2007

Update 7 april 2020

Maurits heet de bezoeker meteen welkom. Hij is de hoofdpersoon van Maurits en het oranje geheim, een tentoonstelling voor kinderen en volwassenen in het Legermuseum in Delft. ‘Een groet aan u in deze bewogen tijden,’ zegt hij in het introductiefilmpje. Daarin is Maurits afgebeeld als bewegend portret, een schilderij van een jongen van ongeveer twaalf jaar, die alleen zijn mond en soms zijn handen beweegt.



Maurits vertelt dat hij met zeventien jaar legeraanvoerder werd, want toen werd zijn vader, Willem van Oranje, vermoord. De hoop van al degenen die vrij wilden zijn van de Spanjaarden was op hem gevestigd. ‘Win met mij de oorlog tegen de Spanjaard,’ zegt de jonge Maurits. In alle delen van de tentoonstelling – de herberg, de slaapkamer, de bibliotheek, een veldkampement en het tuighuis – legt hij vervolgens uit welke slimmigheden zorgden dat hij uiteindelijk overwon.

Het betaalde goed, vertelt Maurits in de herberg. Tinnen bekers staan er op een zware houten tafel. Hij rustte zijn soldaten uit met identieke wapens, verklaart hij in het tuighuis. Zo waren er altijd reserveonderdelen voorhanden. In het tuighuis liggen tientallen pieken, musketten, kanonnen en zwaarden keurig in rekken.

En hij voerde de contramars in, legt Maurits uit in zijn slaapkamer. Musketiers waren tijdens het laden van hun musket altijd erg kwetsbaar, vandaar de contramars. Het was een soort ballet. Musketiers die gevuurd hadden, liepen meteen naar achteren, zodat anderen hun plaats konden innemen. De brief waarin Maurits’ neef Willem Lodewijk het systeem uitlegt ligt in de slaapkamer. Eigenlijk was hij namelijk de uitvinder.

Door alle filmpjes met uitleg is het niet moeilijk je in te leven in de jonge aanvoerder. Spelletjes brengen het zeventiende-eeuwse oorlogvoeren verder tot leven. Bij het legerkamp met tenten kun je zelf virtueel een belegering leiden. En er is een trommel, waar je de ritmes kunt naspelen van drie bevelen: wakker worden, omkeren en aanvallen. 

Maurits en het oranje geheim Semi-permanent. Legermuseum Delft, Korte Geer 1, Delft. Open: di-vr 1-17 uur, za-zo 12-17 uur. Info 015-21 50 500 of http://www.legermuseum.nl/.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten