Doodgewone mannen – Christopher R. Browning
De leden van het Duitse politiebataljon 101 vermoordden in een jaar tijd 38.000 mensen. Ze waren geen felle nazi’s, maar deden hun ‘werk’. Waarom traden deze ‘doodgewone mannen’ op als beul? Daarover gaat de klassieker van Christopher Browning. De mannen van het reserve-politiebataljon 101 zullen het helemaal niet erg hebben gevonden dat ze te oud...
De tuinen van Buitenzorg – Jan Brokken
Jan Brokken schreef een fascinerend portret van zijn moeder. Als jonge vrouw raakte ze gegrepen door Nederlands-Indië. Ze beleefde er de mooiste en verschrikkelijkste jaren van haar leven. Olga, een meisje van 23 lentes oud, loopt in 1935 door de tuinen van Buitenzorg. Als dochter van een Russische immigrant en een Hollandse boerendochter groeide ze...
Veel trots, weinig kennis
Menig politicus heeft de mond vol van de Nederlandse identiteit. Maar wat houdt die eigenlijk in? Historisch Nieuwsblad besloot het de Nederlanders in 2018 zelf te vragen in een enquête. We vroegen de deelnemers wat zij verstaan onder de Nederlandse identiteit én we polsten hun kennis van de Nederlandse geschiedenis. Dat de Nederlandse identiteit bestaat,...
Rijksmuseum wil ook boze witte man trekken
De nieuwe tentoonstelling over slavernij in het Rijksmuseum zal misschien niet direct ‘boze witte mannen’ aanspreken. Toch gaat het museum actief beleid voeren om ook deze doelgroep te trekken. Dat zegt Valika Smeulders, hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum, in het Historisch Nieuwsblad van deze maand. ‘Wij zijn het museum van alle Nederlanders,’ zegt Smeulders,...
‘Wij zijn het museum van alle Nederlanders’
Valika Smeulders is sinds 1 juli 2020 het nieuwe hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum. Terwijl ze de laatste hand legt aan de grote tentoonstelling over slavernij die half februari opengaat, spreken we met haar over de nieuwe richting van de geschiedenisafdeling. ‘We willen meer begrip kweken tussen mensen in Nederland en laten...
Britten riskeren oorlog om kabeljauw
In de jaren zestig en zeventig hadden IJsland en het Verenigd Koninkrijk een conflict over de grenzen van de viswateren rond IJsland. De gemoederen liepen hoog op. ‘Er hoeft op een Engels schip maar één slachtoffer te vallen en dan is het een echte oorlog.’ Hoe kon een ruzie tussen twee NAVO-lidstaten midden in de...
Vrouwen kunnen sneeuwschuiven
‘Ik dacht: typisch een Jood, hij laat zijn vrouw het zware werk doen.’ Hoogleraar Ernst Hanisch sprak de woorden uit en keek de collegezaal in, waar we volgens het programma zouden leren over moderne geschiedenis. Maar het ging die dag vooral over hoe vooroordelen goede geschiedschrijving in de weg zitten. Zijn punt was dat iedereen...
De troost van de dodendans
Het aardige aan deze coronaperiode is dat er – naast al het onheil – door de crisis ook nieuwe allianties en samenwerkingsverbanden tot stand komen in onderzoek en wetenschap. Ik heb met bewondering en ontzag naar de wereldwijde gemeenschap van epidemiologen en virologen gekeken. En wellicht was u, net als ik, enorm trots op ‘onze’...
‘In de Dom denk ik aan de storm van 1674’
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak volstrekt onverwacht kan worden opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand de Britse hoogleraar Jonathan Israel...
Appjes komen zelden in archief
Politici en ambtenaren mailen en appen als ieder ander. Voor historici van de toekomst zal dat een overvloed aan informatie opleveren, zegt Marens Engelhard, algemeen rijksarchivaris en directeur van het Nationaal Archief. Maar met gaten. Gebruik diensten als WhatsApp niet om beleid te bespreken, zegt de rijksoverheid tegen ambtenaren en politici. Doe je het toch,...
Het menu van de honger
Voor de haastige lezer doen de gerechten van virtueel restaurant Uncounted denken aan een hedendaagse menukaart: ‘Ongerezen brood van geraspt gras, gekneed in heet water met toegevoegd lijnzaad,’ staat er. En: ‘Gebakken en fijngesneden aardappelresten met overblijfselen van graan gemengd in heet water’, of: ‘Verkruimeld en gebakken stro met gierst en boekweitkaf met hennepzaadkoek, geplet...
Bij enquêtes rollen er koppen
Het kabinet vergaderde in 2021 over het snoeiharde rapport in de toeslagenaffaire en de politieke consequenties die daaraan verbonden moesten worden. Er komt steeds meer kritiek op het gebrek aan transparantie in de regering, ook omdat premier Rutte eerder een parlementair onderzoek naar de Nederlandse steun aan Syrische rebellen probeerde te dwarsbomen. Volgens parlementair historicus...