Onbehagen in de overvloed
Een halve eeuw geleden verscheen The Affluent Society, van de hand van de Amerikaanse econoom John Kenneth Galbraith. Het boek is nog steeds in druk en valt te beschouwen als een van de tien invloedrijkste boeken van de afgelopen decennia. Bij deze kordate constatering moet ik eerlijkheidshalve opmerken dat ik geen enkel onderzoek ken dat...
Het Amsterdamse hoerdom
Ooit zat ik in een licht-rosse buurt op de vuilnisbak buiten te wachten tot mijn vriend thuiskwam. Ik had geen sleutel. Een paar huizen verderop stonden twee hoeren te praten. Het was een lauwe zomermiddag. Weinig klandizie. Toch schoven er af en toe wat schichtige mannen langs of passeerde een auto langzamer dan verkeerstechnisch nodig...
Stalin world
De Rijnkade van de stad Mainz, waar ik ruim dertig jaar geleden aan een onderzoek werkte dat ik nooit heb voltooid, bestaat uit twee gedeelten. Het ene deel heet de Adenauer Ufer, het andere de Stresemann Ufer. Waar het ene gedeelte in het ander overgaat staat een keurig paaltje, met bordjes met de namen van...
Amateur versus kenner
De hernieuwde belangstelling voor geschiedenis roept bij historici gemengde gevoelens op. Als het maar geen modeverschijnsel is, dat al te makkelijk wordt ingeruild voor een nieuwe rage. Als het maar geen goedkope nostalgie is, een kinderlijk verlangen naar verhalen uit de oude doos, toen geluk nog heel gewoon was. Popularisering mag niet te dol worden....
Heel Nederland een museum!
Het Nationaal Historisch Museum is niet alleen politiek verdacht, het is vooral ook volkomen overbodig. Nederland heeft geen museum nodig waar zijn staatsburgers vervuld kunnen worden van trots over het vaderlands verleden, omdat ons verleden overal om ons heen zichtbaar aanwezig is. Nederland is in feite één groot museum voor eenieder die in staat is...
Onheilsprofeten
Ergens las ik een artikel waarin economen en financieel deskundigen op verontwaardigde toon ter verantwoording werden geroepen omdat zij niet hebben gewaarschuwd voor de kredietcrisis. Het is een begrijpelijk, maar wel naïef verwijt. Allereerst moet worden geconstateerd dat er wel degelijk is gewaarschuwd voor de financiële praktijken die zulke rampzalige gevolgen hebben gehad. En wel...
De grote grabbelton
De totstandkoming van het Nationaal Historisch Museum is uiteraard een typisch Nederlandse aangelegenheid geworden. Veel mensen praatten mee. Het hele geschiedenis- en museumveld was uitgenodigd voor de pow-wow, aangevuld met moderne experts op het gebied van publieksverleiding. Er werden zelfs twee directeuren aangesteld, wat mij één te veel lijkt. Twee is een recept voor ruzie....
Honderd dagen
Sedert Franklin D. Roosevelt in 1933 een verbazende hoeveelheid wetgeving produceerde in de eerste honderd dagen van zijn presidentschap, wordt iedere nieuwe president getoetst aan zijn voorbeeld. Dat is een onzinnige gang van zaken, om twee redenen. Roosevelt werd in 1933 geconfronteerd met een natie in volslagen paniek. De Amerikaanse economie dreigde geheel tot stilstand...
In gesprek blijven
In 1995, nog niet zo lang geleden dus, werd de discussie over de nationale identiteit nieuw leven ingeblazen door Paul Scheffer. Hij pleitte voor een versterking van het Nederlandse nationale gevoel. Zijn artikel in NRC Handelsblad riep veel reacties op van de usual suspects. Historicus Ernst Kossmann plaatste er zijn als altijd interessante kanttekeningen bij....
Vak Pim zoekt leider
Als er geen stokje voor wordt gestoken door welwillende overheden, worden Pims spullen bij opbod verkocht. De huidige eigenaren moeten ervanaf. Waar zijn nu de kapitaalkrachtige vastgoedvriendjes van Pim? Waar blijft de nationale collecte om Pims goederen te redden van verspreiding over de zolders en kelders van koopjesjagers? Waar is de liefde voor de grote...
De geschiedenis herhaalt zich niet!
Onophoudelijk wordt de kredietcrisis naast de Grote Depressie van de jaren dertig gelegd. Het Nederlandse televisiejournaal kwam zelfs met een gedetailleerde vergelijking van de economische cijfers van de afgelopen maanden met die van het jaar 1931. Waarom juist dat peiljaar werd gekozen bleef raadselachtig. Evengoed had immers 1930 of 1932 kunnen figureren. Ik vermoed dat...
Onherkenbaar
In beschouwingen over de maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland gedurende de laatste vijftig jaar wordt steevast benadrukt dat er veel is veranderd. Dat is een vrij gratuite opmerking, die van toepassing kan worden verklaard op de meeste perioden van een halve eeuw. Altijd verandert er iets, en meestal worden die veranderingen als omvangrijk gepercipieerd, zeker door...