Historoscoop
Zitten in een hogesnelheidstrein terwijl het verleden voorbij flitst, dat is het effect van een bezoek aan de Historoscoop, de 23 minuten durende nieuwe multimediashow in het Limburgs Museum (Venlo). Een spectaculaire en overrompelende onderdompeling in de geschiedenis: van de jagers en verzamelaars via de eerste landbouwers, de Middeleeuwen en Spaanse overheersers naar het heden....
Websites
GezondheidsaffichesIn het Pools worden werklieden gewaarschuwd hun veiligheidskabel te dragen, een Engelse poster drukt TBC-patienten op het hart om een spuugbakje te gebruiken voor hun slijm. Het Universiteitsmuseum Amsterdam heeft een online-tentoonstelling van public health affiches van overal ter wereld. De affiches gaan over bedrijfs- en verkeersveiligheid en waarschuwen voor geslachtsziekten, tuberculose, kanker en tropische...
Who the hell is Andre Hazes
Hè jakkes, we moeten nog iets met Michiel de Ruyter, hebben ze waarschijnlijk verzucht in het Rijksmuseum. Weet je wat, we doen we iets met helden. In de Nieuwe Kerk, want die staat toch leeg in de zomer. Kunnen wij mooi wat spullen van zolder halen. En hé, we zetten een wassen beeld neer van...
Wollen badpakken
Gebreide badpakken voor mannen en vrouwen waren in de jaren twintig doodnormaal. Natuurlijk van eigen makelij, want confectiekleding was al wel te koop, maar voor het grote publiek nog een stap te ver. De Bijenkorf was toch vooral het mekka voor de duurdere dames en heren. Die bestelden hun japonnen en mantels ook bij een...
Websites
Utrechts studentenverzetTijdens de bezetting van 1940-’45 bleef de Universiteit Utrecht open, aanvankelijk met de belofte dat ‘er geen maatregelen om reden van ras of politieke overtuiging te vrezen waren’. In 1943 volgde echter al snel de verplichting een loyaliteitsverklaring te tekenen en werd het studentenverzet actiever. Belangrijke documenten en teksten uit deze tijd zijn verzameld...
Brandstapel
Een stomend kookpotje, een kat in een mandje. In het museumcafé zie je heksen van hun gezellige kant. De tentoonstelling zelf is veel enger. Een vrouw verandert er in een geraamte, een filmheks snijdt de kop van een vleermuis af. En dit is nog maar het gedeelte over heksen in media en populaire beeldvorming. Zwerkballen,...
Schuldbesef en schaamte
De Duitse historicus Joachim Fest (1926-2006) worstelde een leven lang met vragen rond schuld, schaamte en vertrouwen. Als biograaf van Hitler en vooral van Albert Speer trachtte hij het wezen van het kwaad aan te wijzen. Speer was het moeilijkste geval, want met hetzelfde gemak waarmee Speer Hitlers lieveling en bewapeningsminister kon worden, wentelde hij...
Leuke weetjes over Parijs
Nergens anders ter wereld kun je op televisie een openbare discussie zien over de moderne croissant, ligt vandaag de krant van morgen al in de kiosk, of zijn zoveel mensen bijgelovig als in Parijs, getuige de pagina’s advertenties van helderzienden. Ieder zijn eigen Parijs, ook voor de Engelse literatuurwetenschapper Andrew Hussey. Hij schreef een vuistdik...
Oorlogsberichten zijn notoir onbetrouwbaar
Krijgsgeschiedenis is terug van weg geweest. Oorlog is immers weer terug. Zelfs het Nederlandse leger doet in Uruzgan wat des legers is: vechten. Het nieuwste boek van Lendering past in de hernieuwde belangstelling voor de oorlog als een historische versneller. De schrijver neemt ongeveer veertig antieke oorlogshandelingen onder de loep, meest slagen te land of...
Het hakenkruis brengt verlossing op aarde
Kleio, de muze van de geschiedschrijving, heeft, schreef H.W. von der Dunk ooit, duizend ogen. Maar de taal die zij spreekt, moet wel de Duitse zijn. In de inleiding van zijn nieuwe geschiedenis van het Derde Rijk in drieduizend bladzijden schat de Brit Richard J. Evans, bekend van zijn hoofdrol in het proces tegen Holocaust-negationist...
Hystorische mythen zijn onbetrouwbaar
Als mensen niet zo’n slecht geheugen hadden, hoefden ze niet aan geschiedvorsing te doen. Geschiedenis, zou je kunnen zeggen, is het tegendeel van herinnering. Het vormt in ieder geval een belangrijke aanvulling op de spontane herinnering. Mensen onthouden een aantal verhalen die hun ouders hun als kind verteld hebben en ook nog een aantal dingen...
Rebelse lieden worden respectabel
Strijdliederen zijn een onderdeel van politieke strijd. Ze moeten de wereld verbeteren, of helpen erger voorkomen. Deze liedjes komen het best tot hun recht bij stakingen, in demonstraties, of tijdens verkiezingen. Op het moment dat die context ontbreekt, verliezen ze hun ziel. Dat is ook een probleem bij de – overigens prachtig uitgegeven – cd-box...