Ruzie om vergelijking islamofobie met antisemitisme
Zijn er overeenkomsten tussen antisemitisme en islamofobie? In Duitsland leidt alleen al het stellen van de vraag tot heftige polemieken. Sinds de directeur van het gerenommeerde Instituut voor Onderzoek van het Antisemitisme in Berlijn, Wolfgang Benz, begin dit jaar deze vergelijking trok in de Süddeutsche Zeitung, rolde er een golf van kritiek over hem heen....
Cyprus heeft verleden nog niet verwerkt
‘Nieuwe vermisten gevonden,’ zo kopt een Turkse krant op Cyprus. In een put zijn botten van vijftien tot twintig personen aangetroffen: stille getuigen van de gruwelijkheden die zich in de jaren zestig en zeventig op het eiland hebben afgespeeld. Jarenlang werd er over de vermisten – in totaal zo’n 1800 – niet gerept. Ze waren...
Bloeiende handel in Azië
De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was veel groter dan werd aangenomen. Robert Parthesius kwam tot die conclusie door in zijn proefschrift Dutch Ships in Tropical Waters de intra-Aziatische handel in kaart te brengen. Tot nu toe bestudeerden historici voornamelijk de zogenoemde Retourroute: van Amsterdam naar Azië en weer terug. Tussen 1595 en 1660 maakten 1368...
Immigranten in Athene
In de Klassieke Oudheid waren metoiken (immigranten) geïntegreerd in de Atheense gemeenschap, stelt Sara Wijma in haar proefschrift Joining the Athenian Community. Metoiken namen deel aan religieuze festivals en waren daarom lid van de polis. Toch hadden ze daarbinnen een aparte status. Dat is af te lezen aan hun specifieke rol in offerrituelen en processies....
Muntunies kunnen tegen een stootje
Door de financiële problemen in Griekenland en andere mediterrane landen liep het vertrouwen in de euro deuken op. Sceptici voorspelden in 2010 het einde van de Europese eenheidsmunt en beweerden dat muntunies in het verleden nooit een lang leven beschoren was. Marcel van der Beek, conservator bij het Geldmuseum in Utrecht, nuanceert dit. ‘Je mag...
‘Willem van Oranje overleefde dankzij pragmatisme’
‘In mijn jeugd was Willem van Oranje onbereikbaar groot en belangrijk,’ zegt Olaf Mörke (1952), auteur van Wilhelm von Oranien (1533–1584). Fürst und ‘Vater’ der Republik, waarvan binnenkort een Nederlandse vertaling verschijnt. Mörke groeide op in de Duitse deelstaat Hessen, vlak bij Dillenburg, waar ooit het slot van Willem van Oranje stond. ‘Er kwamen altijd...
Jolande Withuis
Begin jaren zeventig ontvluchtte ik mijn studie sociologie. Ik had mijn kandidaats, dat toen aan de UvA tegelijk een kandidaats was in de culturele antropologie, gehaald. Maar in de sociologie overheerste het marxisme, antropologie draaide om imperialisme en revolutie in de derde wereld, en in mijn bijvakken politicologie en geschiedenis werd de geschiedenis van de...
Maarten van Rossem
Terwijl ik bezig was met de omtrekkende bewegingen die moesten leiden tot een column voor Historisch Nieuwsblad, snelde het nieuws over de aardbeving in Chili mijn computer binnen: liefst 8,8 op de schaal van Richter. De New York Times legde helder uit dat de beving was veroorzaakt doordat de Pacifische Nazca-plaat in het verbluffende tempo...
Signalementen film
Ditteke MensinkFarewell Vanaf 15 april in de bioscoop Gerard Nijssen krijgt de laatste jaren bergen lof toegezwaaid. Terecht, want voor het televisieprogramma Andere Tijden vindt de beeldresearcher telkens uniek beeldmateriaal. En nu is er de found footage-film Farewell, die geregisseerd is door Ditteke Mensink, maar er zonder Nijssen niet zou zijn geweest. Hij kwam namelijk...
Signalementen boeken
Hadrianus. De rusteloze keizer Anthony Everitt 398 p. Ambo, € 29,95Dit boek verschijnt ter gelegenheid van de Week van de Klassieken, die plaatsvindt van 14 tot en met 25 april. Everitt schreef eerder succesvolle biografieën van keizer Augustus en Cicero. Hadrianus (76-138) heerste over het Romeinse Rijk toen het op zijn hoogtepunt was. Everitt schetst...
In beeld: links geweld
Bomaanslagen, brandstichting, sabotage en vernieling. Vooral in de jaren zeventig en tachtig floreert het gewelddadige activisme uit linkse hoek. Stadsguerrillo’s, antifascisten en radicale dierenactivisten gebruiken in toenemende mate geweld om hun ideologie kracht bij te zetten. Iemand om zeep helpen is in onze ideologie volkomen vanzelfsprekend.’ Vrij Nederland tekent het citaat op uit de mond...
Lastercampagne tegen ‘zwarte plaag’
Een ‘zwarte schande’ noemden de Duitsers het stationeren van zwarte Franse soldaten in 1919 in het Rijnland. Dat werd bezet om Duitsland te dwingen het Verdrag van Versailles na te leven. Door de Duitsers werd dit op zich al als een vernedering ervaren, laat staan dat Frankrijk hiervoor kleurlingen gebruikte. Dick van Galen Last schrijft...