Jolande Withuis
Het is niet mijn stamcafé, maar in 2006 dronk ik thee in het Amsterdamse Amstelhotel in gezelschap van mijn NIOD-collega Hinke Piersma en prins Karel Hugo de Bourbon Parma. De thee was heerlijk, de bijgeleverde bonbons en petitsfours meer dan verrukkelijk, en de ex-gemaal van prinses Irene, die in het hotel over een aparte zithoek...
Museum: De magie van Alexander de Grote
Een kaarsrechte neus, grote ogen en haren als leeuwenmanen. Alexander de Grote staat op banieren bij de ingang van De Onsterfelijke Alexander de Grote in de Hermitage in Amsterdam. ‘Mythe’ is het thema van het eerste deel van de expositie. Hier zijn zeventiende- en achttiende-eeuwse schilderijen en houten panelen te zien die Alexanders grootheid tonen....
‘Nederlanders vinden dat alles moet mogen’
‘Het Wilhelmus is een ontzettend klagerig lied,’ zegt Herman Pleij, emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. De meeste volksliederen staan bol van nationalistische trots, maar het Wilhelmus gaat vooral over alle tegenslagen die Willem van Oranje rond 1570 tegenkomt in zijn conflict met Filips II. ‘Alles zit tegen, ook al heeft...
Langzaam werd het diepe leed zichtbaar
De titel van dit boek onder redactie van Jolande Withuis en Annet Mooij doet misschien vermoeden dat het gaat over verschillen tussen herinneringsculturen en de ‘nationale trauma’s’ die de Tweede Wereldoorlog teweeg heeft gebracht. Het raakt daar ook regelmatig aan, maar eigenlijk gaat het over geestelijk verwonde mensen. De trauma’s die de revue passeren zijn...
Een overdaad aan associaties en herinneringen
Van de veelgeplaagde mens naar het veelgeplaagde dier. Zo laat de ontwikkeling van Frank Westerman als auteur zich voorlopig het best omschrijven. Hij schreef eerst een boek over arme, rode landarbeiders in het Groningse Oldambt. Vervolgens kwam hij via een uitstapje naar de communistische ziel terecht bij een opgezette Bosjesman. Daarna beschreef hij zijn zoektocht...
De Gaulle als onovertroffen held
De Britse romancier en selfmade historicus Anthony Beevor brak in 1998 pas echt door met een denderend boek over de Slag bij Stalingrad. Het als een thriller opgeschreven relaas is inmiddels in 26 talen uitgegeven. Ineens was Beevor een internationaal gelauwerd auteur. Hij had in Engeland zijn naam al gevestigd met enkele niet zo geslaagde...
Signalementen
De rand van het Rijk. De Romeinen en de Lage Landen Jona Lendering en Arjen Bosman 303 p. Athenaeum–Polak & Van Gennep, € 34,95‘Er zijn belangrijkere tijdperken in de geschiedenis van de Lage Landen dan de Oudheid, maar helemaal zonder betekenis is de Romeinse tijd nu ook weer niet,’ zo beginnen Lendering en Bosman dit...
Bernhard
Van een kennis kon ik [i]Bernhard, een verborgen geschiedenis[/i] van Annejet van der Zijl lenen. Bernhard interesseert mij niet, maar wel de periode juli ´44 tot mei ´45 als het gaat om de Westerse geallieerden. Ik raakte zo geboeid dat ik het boek in een adem uitgelezen heb. Zo schrijf je geschiedenis, de persoon...
Jaapje van Zandvoort, de gevierde dwerg
Simon Jane Paap (1789-1828) werd aan de kust van de Republiek der Zeven Nederlanden in Zandvoort geboren. Jaapje van Zandvoort werd hij in de volksmond al gauw genoemd. Het kleine vissertje met een opmerkelijke gestalte, groeide op in een tijd van revolutie, oorlog, armoede, honger en ziekte. Hij liet zich – niet onverdienstelijk – als...
Noviomagus
De traditonele historische wetenschap heeft gefaald. Ondanks dat aangetoond is dat de uitgangspunten van de historische wetenschap fout zijn, blijft men tegen beter weten in vasthouden aan de traditionele opvattingen. De archeologie toont glashelder aan dat: -Julius Caesar nooit in België is geweest en al helemaal niet in Nederland; -de limes...
WikiLeaks voor historici
Het lekken van zo’n 90.000 geheime documenten via de website WikiLeaks zorgde vorige maand voor opschudding. Sommige historici trokken direct een parallel met de beroemde Pentagon Papers, die in 1971 eveneens door een lek in het bezit kwamen van de New York Times. De krant publiceerde uitvoerig op basis van deze documenten en kon zo aantonen...
Signalementen – film
Marco BellocchioVincereCinemien, € 14,95 De Italiaanse filmveteraan Marco Bellocchio (70) maakt de balans op van Italië in de twintigste eeuw. Dat heeft drie fascinerende films opgeleverd. L’ora di religione (2002) toont het katholicisme als een bizarre cultus. Buengiorno, notte (2006) gaat over het krankzinnige terrorisme van de Rode Brigades. Zijn laatste film Vincere (2009) beschrijft...