ONDERZOEK: Loyaal aan patria
In tijden van crisis – of het nu een echte is of een die politici verzinnen – duiken vaak begrippen als ‘natie’ en ‘nationale identiteit’ op. Hoewel talloze historici, politicologen en sociologen hebben aangetoond dat het hier om ‘constructies’ gaat, zijn er nog altijd mensen die doen alsof er zoiets bestaat als het Nederlandse...
De keizer van Leuven
Het voormalige Maarschalk Fochplein in het centrum van Leuven was het afgelopen jaar inzet van politiek getinte schermutselingen over de rug van de geschiedeniswetenschappen. De luidste stem in de polemieken was de diepe bas van de socialistische Leuvense burgemeester Louis Tobback. Tobback fulmineerde een jaar lang nationwide luidkeels tegen de...
Redding voor het executiehuis
Het had niet veel gescheeld of het historische pand aan de Nicolaasstraat in Moskou was zonder pardon tegen de vlakte gegaan, om plaats te maken voor een uit staal en beton opgetrokken equivalent met luxe winkels en een ondergrondse parkeergarage. Jarenlang voerden leden van de mensenrechtenorganisatie Memorial en de afdeling Moskou van de oppositiepartij Jabloko...
LESSEN: ‘Districtenstelsel past niet bij Nederland’
De kabinetsformatie na de verkiezingen van 12 september kan erg lastig worden. Zal er een stabiele meerderheid te vormen zijn? Of raakt de Tweede Kamer te versnipperd? Van 1848 tot 1917 had Nederland een districtenstelsel, waarbij dit probleem veel minder speelde. ‘Districtenstelsels leiden gemakkelijker tot kabinetsvorming,’ zegt Henk te Velde, hoogleraar vaderlandse geschiedenis aan...
DE STELLING: ‘De Tweede Kamer moet zelf de formateur aanwijzen’
Anton van Hooff: ‘Het lijkt mij volstrekt logisch dat de Kamer, als drager van de volkssoevereiniteit, deze rol op zich neemt. Is het immers geen basisprincipe van de democratie dat politieke macht enkel wordt uitgeoefend door hen die door het volk zijn aangewezen? De Kamer heeft deze mogelijkheid ook al langer, maar heeft...
Vuile oorlog in Kenia
Groot-Brittannië is vaak geroemd om zijn prudente dekolonisatiepolitiek. Maar dat imago heeft inmiddels de nodige deuken opgelopen. Zeker in Oost-Afrika voerden de Britten na de oorlog een uiterst conservatief koloniaal beleid, waarbij de gewelddadige onderdrukking van anti-Europese sentimenten niet werd geschuwd. Vraagje: in welke Europese kolonie vonden na de oorlog de meeste staatsrechtelijke executies plaats?...
COLUMN: Maarten van Rossem
Half juli was ik tien dagen in de Verenigde Staten voor een documentaire over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De indrukken die je de eerste paar dagen in de VS opdoet zijn altijd de beste. Na een paar weken ben je zo gewend geraakt aan de eigenaardigheden van het land dat je je scherpte als waarnemer...
De Republiek maakte het nieuws
De Nederlandse Republiek vervulde een pioniersrol in de ontwikkeling naar moderne media. Aan het begin van de Gouden Eeuw, ergens tussen de kaden van de Amsterdamse haven en de Beurs, werd de krant geboren: een dichtbedrukt stuk papier met nieuws uit alle windrichtingen. In de snikhete zomer van 1604 bevond Broer Jansz zich in het...
COLUMN: Martin Sommer
Als ik in Frankrijk ben, verbaas ik me altijd weer over de rol van de geschiedenis daar. Er moet zo overdonderend veel worden herinnerd en tegelijkertijd wordt er met evenveel overgave gezwegen. Neem maarschalk Pétain. Voor de Atlantische kust in de oksel van Bretagne ligt het Île d’Yeu, een wat rotsig uitgevallen Terschelling. Parijzenaars verruilen...
WEBSITE: Broederschapsboekjes
Via de Huygens ING-website is na vijf jaar noeste arbeid de databank ‘Rooms-katholieke religieuze broederschappen in Nederland in de 19e eeuw’ te raadplegen op www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/Broederschappen. Dit is een belangrijk internetinstrument voor wie onderzoek wil verrichten naar een van de meer dan 4400 broederschappen die ons land rijk was/is. Naast kerngegevens als naam, oprichting...
TENTOONSTELLING: Van Stadhuis naar Paleis
Het staat er weer knap bij, ons Paleis op de Dam. Boven de duiven, hotdogkar en levende standbeelden glimt het goud op het timpaan, en ook binnen zit alles weer strak in de verf. De afgelopen jaren werd de gevel opgeknapt; in 2009 was al de restauratie en verbouwing van het interieur opgeleverd. ...
FILM: Signalementen
De Korea-oorlog. Fire and Ice History, € 16,99 De Korea-oorlog, die woedde van 1950 tot 1953, wordt wel de vergeten oorlog genoemd. Dat klopt in elk geval voor ondergetekende, die er niet veel meer over wist dan dat het de eerste bloedige confrontatie was tussen het Westen en de communistische wereld. Hoe het precies zat...