Home WEBSITE: Broederschapsboekjes

WEBSITE: Broederschapsboekjes

Eric Hennekam

Onderzoeker en journalist

Gepubliceerd op: 15 augustus 2012

Update 7 april 2020

Via de Huygens ING-website is na vijf jaar noeste arbeid de databank ‘Rooms-katholieke religieuze broederschappen in Nederland in de 19e eeuw’ te raadplegen op www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/Broederschappen. Dit is een belangrijk internetinstrument voor wie onderzoek wil verrichten naar een van de meer dan 4400 broederschappen die ons land rijk was/is.

Naast kerngegevens als naam, oprichting en plaats van vestiging geeft de database informatie over bewaarde archivalia en de zogenoemde ‘broederschapsboekjes’: boekjes met oefeningen en gebeden voor de broederschap. Dat ook de Pius-almanak 1899-1900 (een jaarboekje voor de katholieken in Nederland) is te downloaden, is een extra digitale verrassing voor onderzoekers van religieuze geschiedenis.


Omrekenen
Via Twitter kreeg ik een vraag in de categorie ‘hulpmiddelen bij historisch onderzoek’: ‘In een oude veilingcatalogus wordt beschreven dat een antieke kast 400 gulden waard was. Hoe kan ik snel berekenen hoeveel die kast mij nu in euro’s zou kosten?’

Dit soort conversievragen zijn er in vele varianten. Meestal gaat het om geldbedragen uit notariële akten. Voor het omrekenen is er een digitale IISG-tool. Met deze calculator is een vergelijking te maken van de koopkracht van de gulden vanaf het jaar 1450 met een ander jaar. Dus ook van gulden naar euro.

Een overeenkomstige site voor het Britse pond (1245-heden) en de Amerikaanse dollar (1774-heden) is www.measuringworth.com/calculators. Voor de Franse franc (1911-heden): www.insee.fr/en/themes/indicateur.asp?id=29&page=achatfranc.htm.


Europese televisie
Van de compleet in een nieuw jasje gestoken portaalsite www.theeuropeanlibrary.org kun je nooit genoeg krijgen. Nergens anders op internet zijn in één zoekopdracht simultaan de digitale collecties en catalogi van 48 Europese nationale en onderzoeksbibliotheken te raadplegen. Daarnaast biedt de site praktische tips voor onderzoekers.

De European Library kan gezien worden als de evenknie van www.europeana.eu. Via deze site is ook de collectie van www.euscreen.eu te bezoeken. EUscreen biedt gratis online toegang tot video’s, foto’s, teksten en geluid van Europese televisiezenders en audiovisuele archieven uit de vroege jaren 1900 tot heden. De collectie is nog in opbouw, maar nu al de moeite waard.

Nederland kan trots zijn, want bij al deze sites spelen Nederlandse instellingen, onder meer het Instituut voor Beeld en Geluid en de Koninklijke Bibliotheek, een voortrekkersrol.

Italiaanse newsreels
Op YouTube zijn door het fameuze Italiaanse audiovisueel instituut L’Archivio Storico Luce 30.000 newsreels uit de twintigste eeuw online gezet: www.youtube.com/cinecittaluce. Deze korte filmpjes zijn vergelijkbaar met onze Polygoon-journaals uit de periode 1921 tot 1980. Rechtsboven op dit YouTube kanaal is een zoekvenster. Met de term ‘Paesi Bassi’ zijn enkele filmpjes over Nederland te vinden, onder meer over de verkiezingen van 1946 en de Brigitte Bardot lookalike-verkiezing in 1960 van de Nederlandse Landbouworganisaties.

Wie was wie
Op 20 juli was het dan eindelijk zover: www.wiewaswie.nl ging online. De site richt zich in eerste instantie op de honderdduizenden die zich bezighouden met genealogisch onderzoek. Maar hij is ook voor veel ander historisch onderzoek te gebruiken. Typ je eigen geslachtsnaam in en de site geeft de resultaten uit meer dan 18 miljoen documenten, zoals kerkboeken (doop-, trouw- en begraafboeken), bevolkingsregisters en burgerlijke-standakten, memories van successie en VOC-bronnen. Tot 1 januari 2013 zijn deze bronnen gratis te raadplegen met een proefabonnement.

Vragen of opmerkingen? Mail Eric Hennekam

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten