BOEKEN: Dik van der Meulen, Koning Willem III (1817-1890)
Op het eerste gezicht lijkt Dik van der Meulen een pechvogel. Zijn er biografieën te schrijven van de drie Oranje-koningen, krijg je uitgerekend meest onbeduidende van het stel toebedeeld. Vergeleken met de autocratische ‘koopman-koning’ Willem I en oorlogsheld Willem II, die de tekenen des tijds verstond en ons land een liberale grondwet schonk, lijkt...
BOEKEN: Jeroen van Zanten, Koning Willem II (1792-1849)
Koning Willem II staat bekend als de vorst die in 1848 uit angst voor revolutie in één nacht transformeerde van conservatief naar liberaal. Hij legde zich neer bij de door Thorbecke geschreven nieuwe grondwet die voorzag in de politieke ministeriële verantwoordelijkheid. Uit de biografie van Willem II die Jeroen van...
BOEKEN: Jeroen Koch, Koning Willem I (1772-1843)
Willem Frederik van Oranje-Nassau, de oudste zoon van erfstadhouder Willem V en zijn vrouw Wilhelmina van Pruisen, werd geboren op 24 augustus 1772. Hoewel het stadhouderschap in de Republiek allerminst onomstreden was, zag het er op dat moment toch naar uit dat Willem Frederik ooit zijn vader als stadhouder zou opvolgen. Binnen twee decennia zouden...
SIGNALEMENTEN
De gecensureerde oorlog. Militairen versus media in Nederlands-IndiëLouis Zweers400 p. Walburg Pers, Є 49,50 Mooie handelseditie van de dissertatie die fotohistoricus Zweers onlangs aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam verdedigde. Dit boek zou weleens het ‘definitieve’ boek kunnen zijn over de manier waarop de Nederlandse militaire staf de koloniale oorlog tussen 1945 en 1949 publicitair naar haar...
BOEKEN: Frits Boterman, Cultuur als macht
In februari 2013 nam historicus Frits Boterman afscheid als deeltijdhoogleraar Moderne ge-schiedenis van Duitsland na 1750 aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Univer-siteit van Amsterdam. Dit emeritaat heeft hij nu opgeluisterd met de publicatie van Cultuur als macht, zijn zeer lijvige ‘levenswerk’ over de moderne cultuurgeschiedenis van Duitsland sinds 1800, en in het bijzonder...
BOEKEN: Beasley en Coughlin over Winston Churchill
Er is geen tekort aan boeken over Winston Churchill. Elk jaar verschijnen er zeker drie werken over de grootste staatsman uit de Britse geschiedenis en dat aantal zal in 2015, vijftig jaar nadat hij aan een hersenbloeding bezweek, nog een stuk hoger zijn. In ieder geval verschijnt er tegen die tijd een Churchill-boek van de...
LEZERSFORUM: ‘Er moet een onderzoek komen naar de Indonesische misdaden tijdens de Bersiap’
‘Eens, want alleen op die manier kan deze periode van beide kanten bestudeerd worden’, schrijft C. Baar-de Weerd. Dat een onderzoek naar de misdaden tijdens de Bersiap-periode zou leiden tot een completer beeld van de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië, vinden veel deelnemers. ‘Het was een episode in een warrige oorlog, die wellicht meer impact heeft...
SIGNALEMENTEN: Kill your darlings
Daniel – Harry Potter – Radcliffe als Allen Ginsberg, de belangrijkste dichter van de Beat Generation? Het is even wennen, maar Radcliffe bewijst in Kill your darlings dat hij de rol van tovenaarsleerling is ontgroeid. De debuutfilm van de Amerikaan John Krokidas gaat terug naar de tijd dat de schrijvers van de...
FILM: Die andere Heimat. Chronik einer Sehnsucht
Is hij er nu echt mee gestopt? Tien jaar geleden zei de Duitse regisseur Edgar Reitz na Heimat 3 dat het welletjes was geweest. Na ruim vijftig uur was er een einde gekomen aan zijn monumentale, op film gedraaide tv-serie over het wel en wee van drie generaties van de familie Simon in de...
TENTOONSTELLING: Zwart en wit in het Tropenmuseum
Jaren geleden zat ik op een terras in Elmina, in Ghana, vlakbij het fort dat vanaf 1637 dienst deed als hoofdkwartier van de West-Indische Compagnie, tevens centrum van de slavenhandel. Hier hoorde ik dat de Afrikanen zelf ook een grote rol speelden in de slavenhandel. Gevangenen van onderlinge stammenstrijd werden tot lijfeigenen gemaakt en...
‘NSB’ers waren in de war’
Wat gebeurde er na de oorlog met hen die ‘fout’ waren geweest? Paul Ruigrok en Godfried van Run (beiden NTR) interviewden op 15 januari Dick Woudenberg, zoon uit een NSB-gezin, Henk Dupuis, officier van justitie bij de bijzondere rechtspleging en historica Ismee Tames (NIOD) tijdens de eerste bijeenkomst van Helden en Schurken 5 in het...
‘Duitse intellectuelen juichten WO I toe’
De Duitse culturele en academische elite was veel nauwer betrokken bij de duistere kanten van de politiek dan tot nu toe werd gedacht. Dat beargumenteert emeritus hoogleraar Frits Boterman in het ruim duizend pagina’s tellende Cultuur als macht. Cultuurgeschiedenis van Duitsland 1800-heden. ‘Volgens Thomas Mann zou de Eerste Wereldoorlog het land reinigen van tegenstellingen’. Zelfs in...