‘NSB’ers waren in de war’
Wat gebeurde er na de oorlog met hen die ‘fout’ waren geweest? Paul Ruigrok en Godfried van Run (beiden NTR) interviewden op 15 januari Dick Woudenberg, zoon uit een NSB-gezin, Henk Dupuis, officier van justitie bij de bijzondere rechtspleging en historica Ismee Tames (NIOD) tijdens de eerste bijeenkomst van Helden en Schurken 5 in het...
‘Duitse intellectuelen juichten WO I toe’
De Duitse culturele en academische elite was veel nauwer betrokken bij de duistere kanten van de politiek dan tot nu toe werd gedacht. Dat beargumenteert emeritus hoogleraar Frits Boterman in het ruim duizend pagina’s tellende Cultuur als macht. Cultuurgeschiedenis van Duitsland 1800-heden. ‘Volgens Thomas Mann zou de Eerste Wereldoorlog het land reinigen van tegenstellingen’. Zelfs in...
Sebald Rutgers (1879-1961): Nederlands ingenieur in de Sovjet-Unie
Vol verlangen naar de revolutie reist ingenieur Sebald Rutgers in 1918 naar Moskou, de hoofdstad van het wereldproletariaat. Hij wijdt zijn leven aan de opbouw van de Sovjet-Unie en blijft de communisten altijd trouw, ook al weet hij van de zuiveringen. In Kemerowo, een industriestad in het hart van Siberië waar Sebald Rutgers in 1922...
IN BEELD: Verleidingen in de Middeleeuwen
Continu moet de middeleeuwse mens weerstand bieden aan de vleselijke genoegens, die overal lonken. De idealen van de tijd zijn zo hooggestemd dat slechts een enkeling ze kan volgen. Of het liefde is of alleen lust, vertellen de archieven niet. Maar in 1451 raakt de Gentse Lysbeth van de Steene zwanger...
LESSEN: Inlichtingen- en veiligheidsdiensten
‘Dat de commissie-Dessens adviseert om de bevoegdheden van de AIVD uit te breiden is een novum,’ vertelt historicus Constant Hijzen, die aan het Instituut Geschiedenis van de Universiteit Leiden promotieonderzoek verricht naar de rol van inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de constructie van vijand- en dreigingsbeelden. ‘Niet eerder in de geschiedenis...
STELLING: ‘Paus Franciscus is de redding van de katholieke kerk’
Anton van Hooff: ‘Nee, paus Franciscus zal de aanstaande ondergang van de katholieke kerk – die zeker in West-Europa gedoemd is – niet kunnen afwenden. Op z’n hoogst zal hij het proces van neergang kunnen vertragen. De katholieke kerk heeft altijd gedijd bij de kritiekloze volgzaamheid van gewone gelovigen. Die zijn...
COLUMN: Martin Sommer
Maarten Brands ken ik al heel lang, veel langer dan hij mij. Wij keken met ontzag naar de professor wiens openbare les nogal eens op een openbare terechtwijzing wilde uitdraaien – en als er echt een domme vraag uit de zaal kwam op een openbare terechtstelling. In de subfaculteitsraad – we deden aan universitaire democratie...
COLUMN: Annejet van der Zijl
Buiten is het koud en kaal: goed weer om, om met Annie M.G. Schmidt te spreken, het eens over de liefde hebben. En wel ‘de llliefde met een driedubbele lll’, oftewel de grote en allesverterende hartstocht die des te groter en allesverterender wordt als die – zoals in haar geval – illegaal is. ...
BOEKEN: Signalementen
De bibliotheek. Hoogtepunten uit de wereldgeschiedenis James W.P. Campbell en Will Pryce 320 p. Thoth, € 49,95 James W.P. Campbell is fellow architectuur- en kunstgeschiedenis aan Queens College in Cambridge. Samen met fotograaf Will Pryce trok hij de wereld rond om de architectuur van bibliotheken vast te leggen. Het heeft een...
BOEKEN: Inger Leemans e.a., Worm en donder. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700-1800
Laten we eerlijk zijn: in de geschiedenis van Nederland is de achttiende eeuw nooit het meest tot de verbeelding sprekende tijdvak geweest. Na de heroïsche Opstand en de zowel in economisch als in cultureel opzicht ‘gouden’ zeventiende eeuw leek de eeuw die in het buitenland vooral wordt geassocieerd met de Verlichting in de Republiek...
BOEKEN: Herman Böhl, Wibaut de Machtige. Een biografie
De biografie van Florentinus Wibaut (1859-1936), geschreven door de politicoloog Herman de Liagre Böhl, roept een vraag op: was Wibaut ooit uitgegroeid tot de machtigste wethouder van Amsterdam en grondlegger van het ‘wethouderssocialisme’, als hij in zijn Middelburgse tijd níét was begonnen als liberaal en schatrijk ondernemer? Hoewel Liagre Böhl...
BOEKEN: Marita Mathijsen, Historiezucht. De obsessie met het verleden in de negentiende eeuw
De verste grens tussen geschiedenis en menselijk geheugen lijkt te liggen op ongeveer tweehonderd jaar. Soms herinneren mensen zich dingen die hun grootouders hun verteld hebben en die zij weer van hun grootouders hadden. In Historiezucht geeft Marita Mathijsen een aantal voorbeelden van zaken die ze van haar grootvader of diens generatiegenoten gehoord heeft,...