Het kabinet-Hitler I
Was wäre geschehen ist gerade die Kardinalfrage, aldus Nietzsche. Onder historici is Nietzsches stelling, die uitdaagt tot virtuele geschiedschrijving, omstreden. Een criticus, de Britse marxistische historicus Edward Hallet Carr, doet virtuele geschiedenis in zijn bekende boek What is history af als ‘mere parlour game’. De historicus kijkt nu eenmaal naar het verleden vanuit het heden en...
LEZERSFORUM: ‘Duitsland is verantwoordelijk voor het uitbreken van WOI’
Vijfenzestig procent van de respondenten is het niet eens met de stelling dat het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog geheel te wijten valt aan Duitsland. ‘De Fransen loerden op wraak,’ refereert J. Post naar de Frans-Duitse Oorlog van 1871. Ook E. Blonk vindt het ‘te gemakkelijk om de gehele schuld in de schoenen van Duitsland...
Laura Starink over het schrijven van een familiegeschiedenis
Laura Starink, slaviste en journaliste, schreef het boek Duitse wortels. Mijn familie, de oorlog en Silezië. Op 12 april spreekt Starink tijdens de Dag van de familiegeschiedenis. Haar moeder Elinor verbleef van 1944 tot 1950 in Zwitserland vanwege een tbc-kuur, haar tante Lotte werkte na de capitulatie gedwongen in Auschwitz en haar opa was leraar...
Grote Geschiedenis Quiz 2014
SpelregelsWederom organiseren Historisch Nieuwsblad, de Volkskrant en het televisieprogramma Andere Tijden de Grote Geschiedenis Quiz. De voorronde van de quiz vindt u in dit nummer, en in de Volkskrant van zaterdag 29 maart. Drie deelnemers aan de voorronde gaan door naar de finale. Zij nemen het daar op tegen vier teams van prominente Nederlanders, onder...
Enver Hoxha (1908-1985)
De Albanese dictator Enver Hoxha was geen wereldvreemde megalomaan, maar een uitgekookte overlevingskunstenaar. Door manipulatie – en natuurlijk door geweld – hervormde hij Albanië volgens de marxistisch-leninistische beginselen. Na zijn dood in 1985 liet hij een land achter dat zichzelf was kwijtgeraakt. Het Albanië waarin Enver Hoxha (spreek uit: Hotsja) opgroeide, was een arme, onderontwikkelde...
Jos Palm over het onderzoek naar zijn familiegeschiedenis
Historicus Jos Palm koppelt in Moederkerk. De ondergang van rooms Nederland het levensverhaal van zijn moeder aan het verhaal van de ondergang van de katholieke kerk in de jaren zestig. Op 12 april spreekt Jos Palm tijdens de Dag van de familiegeschiedenis. ‘Het katholieke geloof in de twintigste eeuw was het meeste geslaagde totalitaire systeem.’ Hoe...
IN BEELD: Walvisvaart
In het kielzog van Willem Barentsz togen vele avonturiers naar de Noordelijke IJszee. In hun zucht naar walvisvlees riskeerden ze bevriezing, ijsberen en scherpe ijsschotsen. Anderhalve eeuw domineerden de Nederlanders de walvisvaart, totdat de concurrentie hun letterlijk te snel af was. Driemaal probeerde Willem Barentsz een noordelijke route te vinden om de Oost te bereiken....
INTERVIEW: Simon Schama over Geschiedenis van de Joden
‘Als kind was ik al gefascineerd door de Joodse geschiedenis,’ zegt de Britse historicus Simon Schama (1945). ‘Maar ik had jarenlang te weinig afstand om erover te kunnen schrijven. Het stond te dicht bij de wereld die ik kende. Ik was op zoek naar objectiviteit en ben me in andere culturen gaan verdiepen.’ Vanaf de...
LESSEN: jeugdzorg
Gemeenten worden per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdzorg – nu deels een taak van de provincies. Volgens het kabinet gaat de overheveling betere hulpverlening opleveren, maar dat moet wel met 15 procent minder budget. Jeroen Dekker, als hoogleraar grondslagen van de pedagogiek verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, betwijfelt of dit...
STELLING: kernwapens
James Kennedy: ‘Als categorische uitspraak is deze bewering van Mient Jan Faber onzinnig. Alleen in bepaalde situaties kan de dreiging van wederzijdse vernietiging een oorlog voorkomen. De Koude Oorlog vormt natuurlijk het bekendste voorbeeld. De VS en de Sovjet-Unie waakten er toen voor de zaak uit de hand te laten lopen, juist vanwege de wederzijdse nucleaire...
COLUMN: Martin Sommer
Van de week mocht ik even naar Rome voor een gesprek met oud-premier Mario Monti. Het resultaat leest u in de Volkskrant. Hier wil ik het over Rome hebben. Elke stap in de eeuwige stad is een voetafdruk in het verleden. Even een blik in het Pantheon, voorheen Romeinse tempel, daarna christelijke kerk, en...
COLUMN: Annejet van der Zijl
Als er één theorie is waar ik een grondige hekel aan heb, dan is het de theorie die dicteert dat iemands leven grotendeels wordt bepaald door zijn of haar jeugd. Het is natuurlijk wel vaak waar – ik ben te lang misdaadverslaggeefster geweest om me niet te realiseren dat een rottig nest veelal uitdraait...