FILM SIGNALEMENTEN
Westfront 1918 (George Wilhelm Pabst, Duitsland, 1930) Aangrijpend, rauw drama over een Duitse soldaat die zijn vrienden in de loopgraven ziet sneuvelen. Als hij naar huis wordt gestuurd, treft hij zijn vrouw met een andere man in bed aan. Gedesillusioneerd keert hij terug naar het front om de dood te zoeken. All Quiet...
FILM Films over WOI zoeken rechtvaardiging
Toen de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand ten einde kwam, hadden alle betrokken landen verbijsterende aantallen soldatenlevens te betreuren. De cijfers zijn nauwelijks voorstelbaar: 800.000 Britse, 13 miljoen Franse, 1,7 miljoen Russische en 1,8 miljoen Duitse soldaten waren omgekomen. Naar de Verenigde Staten keerden ruim 100.000 soldaten...
TENTOONSTELLING Historial de la Grande Guerre
Goed doordacht museum tussen de slagvelden De lichtglooiende slagvelden van de Somme zijn in alle jaargetijden adembenemend mooi. Langs de voormalige frontlijn ligt een keur aan monumenten, begraafplaatsen en musea. Het Historial de la Grande Guerre in Péronne is een uiterst modern en zeer doordacht museum met tal van fraaie...
Paul Schulten over Gallipoli
Voorheen werd de Slag om Gallipoli geclaimd door de Australiërs die het beschouwden als the birth of a nation. Tegenwoordig loopt Turkije voorop in de herdenking van de slag. Paul Schulten en Martin Kraaijestein, beiden verbonden aan de Erasmus Universiteit, schreven het eerste Nederlandstalige boek over de slag. Historisch Nieuwsblad sprak in 2014 met historicus Schulten. ‘Australië...
Antwoorden Grote Geschiedenis Quiz 2014
Op Hemelvaartsdag, donderdag 29 mei, was het weer tijd voor de jaarlijkse Grote Geschiedenis Quiz, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad, de Volkskrant en het televisieprogramma Andere Tijden. De dertiende editie werd opgenomen in het koor van de Pieterskerk in Leiden en werd gepresenteerd door Joost Karhof. De jury bestond onveranderd uit voorzitter Nelleke Noordervliet, oud-NIOD- directeur...
‘Populisme is geen tijdelijk verschijnsel’
‘Als vandaag iets zeker is, dan is het een gevoel van onzekerheid.’ Zo beschreef Beatrix tijdens haar inhuldiging in 1980 het heersende gevoel. Historicus en journalist Hans Wansink vertelt in Het land van Beatrix. De eerste geschiedenis van hedendaags Nederland 1980-2013 over het begin van een nieuw tijdperk in Nederland. ‘In Nederland bestond zelfs geen...
Jordaanoproer 1934
In de zomer van 1934 kwamen de werklozen in de Jordaan in opstand. Hun verzet werd bruut neergeslagen. Toch vond premier Colijn dat de vieze roden een harder lesje hadden verdiend. De Jordaan, de Amsterdamse wijk ten westen van de grachtengordel, had heel lang een slechte naam. In 1901 omschreef een linkse journalist de buurt...
‘De strijd in Oekraïne is een direct gevolg van de Tweede Wereldoorlog’
De periode na de Tweede Wereldoorlog wordt vaak gezien als een tijd van wederopbouw: de nazi’s waren verslagen en Europa krabbelde op. Maar zo gemakkelijk ging dat niet, stelt de Engelse historicus Keith Lowe. Hij onderzocht de eerste jaren na de oorlog en ontdekte dat de wederopbouw niet altijd even gemakkelijk ging. Hij beschreef vele...
LESSEN Anne Frank
Leon de Winter en Jessica Durlacher schreven Anne, een toneelstuk over Anne Frank, dat op 8 mei in première ging in een speciaal gebouwd theater in Amsterdam. Yves Kugelmann, directeur van het Anne Frank Fonds in Basel, die de opdracht gaf het stuk te schrijven, heeft laten weten dat hij Anne Frank haar ‘Nederlandse iconische statuur’...
STELLING Paus Johannes Paulus II
Anton van Hooff: ‘Het is opvallend dat deze paus in één klap twee heel verschillende figuren heeft heilig verklaard. Terwijl Johannes Paulus II bekendstond om zijn conservatieve opvattingen, is Johannes XXIII juist als vernieuwer de geschiedenis in gegaan. Zo toont paus Franciscus zijn janusgezicht. Hij wil iedereen tevredenstellen door de leer intact te...
COLUMN Annejet van der Zijl
Mijn leven zou waarschijnlijk anders verlopen zijn zonder de Russische Revolutie. En wel hierom: mijn overgrootvader van vaderskant was een rijke boer die verzot was op paarden. Van die grote mooie zwarte Friezen, met hun kleine hoofd en hun typerende, dansende tred. Hij was zo succesvol als fokker dat hij besloot het boerenbedrijf eraan te...
COLUMN Martin Sommer
Als ik dit schrijf, is de film net uit over de verpleegster Lucia de Berk, jarenlang Lucia de B. omdat ze – ten onrechte – vastzat. Ze werd veroordeeld voor een serie moorden, waarvan tijdens de herziening van het proces niets overbleef. Hoe kon het gebeuren? De rechtbank, het Hof, de Hoge Raad, ze spraken...