COLUMN Annejet van der Zijl
Gespannen zag Annejet van der Zijl uit naar de ontmoeting met een vermeende oorlogsmisdadiger. ‘Op de boot naar het eiland voelde ik me een soort Simon Wiesenthal.’ Groot in het nieuws in 1936, en nu weer in 2015: de Muur van Mussert. Destijds omdat het merkwaardige bouwwerk in de Veluwse bossen voor...
COLUMN Martin Sommer
Toen ik lang geleden geschiedenis studeerde, lazen wij Het hongerjaar 1566 van de historicus Erich Kuttner. Dat ging over de Beeldenstorm en de titel was een reactie op ‘het wonderjaar 1566’. Dat begrip ‘wonderjaar’ kwam vast en zeker uit protestants-christelijke kring, aangezien eindelijk werd afgerekend met paapse afgoderij. Dat wisten wij toen niet. Wij wisten...
BOEKEN BUITENLAND The King’s Bed/The Strangest Family
Deze nazomer is koningin Elizabeth de langst dienende monarch uit de Britse geschiedenis. Niet alleen de duur van haar koningschap is opmerkelijk, maar ook het gegeven dat ze in al die 63 jaar nooit een schandaal heeft veroorzaakt. Ze heeft altijd op beschaafde wijze haar plicht vervuld en is trouw gebleven aan de prins-gemaal. Hoofdschuddend...
BOEKEN Amsterdammer in de polder Herman de Liagre Böhl
Han Lammers (1931-2000) was als journalist, politicus en bestuurder een man met flair, iemand die overal mee wegkwam, zo lezen we in de biografie die Herman de Liagre Böhl over hem schreef. Zijn vader was journalist bij De Standaard, nam tijdens de bezetting ontslag en bood zijn diensten aan bij het illegale Vrij Nederland en...
BOEKEN Babyboomboek Ronald Havenaar
‘Leg dat boek nou eens weg, ga eens wat doen!’ Hartstochtelijke lezers zal dit verwijt, vaak door ouders op bezorgde toon geuit, bekend voorkomen. Het is niet alleen een vervelend verwijt, maar ook nog eens onzinnig. Alsof lezen nietsdoen is. Alsof je alleen in de ‘echte’ wereld ervaringen kunt opdoen en je niet kunt leren...
BOEKEN De wereld in Fred van Lieburg
Toen het Nederlands Bijbelgenootschap in 1914 100 jaar bestond, werd dat groots gevierd. Een week lang waren er tal van bijeenkomsten, onder meer in de Amsterdamse Nieuwe Kerk en het Concertgebouw. Koningin-moeder Emma, sinds 1891 beschermvrouwe, gaf acte de présence en een uitgelezen gezelschap, onder wie buitenlandse gasten, bezocht koningin Wilhelmina in Apeldoorn. Ook werd...
BOEKEN Oorlogsenthousiasme Ewoud Kieft
Als we aan een heilige oorlog denken, zien we vanzelf beelden van mannen met baarden die moorden en vernietigen in naam van hun godheid en de gewenste zuiverheid. We verzuchten dat we dat probleem hier ook hadden in de kindertijd van onze beschaving, ten tijde van de kruistochten. Dat het concept ‘heilige oorlog’ in een...
SIGNALEMENTEN FILM The Look of Silence
Filmmaker Joshua Oppenheimer maakte drie jaar geleden met The act of killing een verbijsterende documentaire over de massaslachting in Indonesië na Soeharto’s coup in 1965. Aanhangers van Soeharto vermoordden toen naar schatting één miljoen communisten en vermeende communisten. Dat de daders in het huidige Indonesië nog steeds als redders van het vaderland worden gezien,...
FILM Suite Française
Dat liefde en seks zich weinig van oorlogen aantrekken, weten we in Nederland van de Tweede Wereldoorlog. Uit relaties van Nederlandse vrouwen met Duitse soldaten werden 12.000 à 15.000 kinderen geboren. De buitenwereld sprak er schande van en noemde deze vrouwen moffenhoeren. Suite Française gaat over zo’n taboerelatie in Frankrijk. De film heeft een lange...
TENTOONSTELLING De IJzeren Eeuw
De opvatting dat de negentiende eeuw in Nederland een tijdperk was van stagnatie en indolentie is al een tijd achterhaald, zo kon u nog in het vorige nummer van dit tijdschrift lezen. Dat is ook het uitgangspunt van de tentoonstelling De IJzeren Eeuw in het Amsterdam Museum, een samenwerking met de gelijknamige serie die de...
INTERVIEW: Michael Pye over Aan de rand van de wereld
Het belang van het middeleeuwse Noordzeegebied voor de moderne wereld was enorm, stelt journalist Michael Pye in Aan de rand van de wereld. Hoe de Noordzee ons vormde. Hierin beschrijft Pye ontwikkelingen die zich afspeelden rond het Noordzeegebied tussen de vroege Middeleeuwen en 1700. ‘Ik wist er zelf ook niet veel van. Dat leek me een...
De Sovjet-Unie en de Koude Oorlog
Ruim veertig jaar was de Sovjet-Unie een nucleaire supermacht. Daarna stortte het imperium in korte tijd in. De communistische leer bleek niet te kloppen, maar tot economische en politieke chaos te leiden. De Sovjet-Unie vormde samen met haar satellietstaten en talloze bondgenoten een imperium. Maar wie een imperium wil onderhouden moet een economische grootmacht zijn....