De pogrom van Jedwabne in 1941
In de zomer van 1941 doodden Poolse boeren honderden Joodse buren. Na decennia van zwijgen is er inmiddels volop aandacht voor deze misdaad. Alleen de dorpsgenoten en de katholieke kerk hebben nog steeds moeite de pogrom te erkennen. Het is net na sinterklaas 2013 als Kamil me komt ophalen in het Poolse stadje Białystok aan...
Herodotus en de Perzische Oorlogen
In het Oosten wonen arrogante despoten en onderdrukte volkeren, en in het Westen leeft de ware vrijheid. Dat beeld schetste Herodotus tweeënhalf millennium geleden in zijn boeken over de strijd tussen Grieken en Perzen. Zijn opvattingen vinden nog steeds weerklank. Het was stil in Athene toen de zomer van 480 v.Chr. op zijn einde liep....
LESSEN Griekenland
Politici en economen zijn het er niet over eens of de Europese Unie Griekenland zijn schulden deels moet kwijtschelden om het land in de eurozone te houden. Maar de Grieken zijn de bezuinigingen zat. Ze kozen onlangs Alexis Tsipras als hun nieuwe premier, omdat hij hun een betere ‘deal’ heeft beloofd en de bestaande saneringsafspraken...
STELLING Oekraïne
Anton van Hooff: ‘De Duitse keizer Wilhelm II meende dat je ten aanzien van de Russen twee fouten kunt maken. Ten eerste door ze te ónderschatten, ten tweede door ze te óverschatten. Daarmee wilde hij zeggen dat je ervoor moet oppassen het keizerrijk Rusland machtiger voor te stellen dan het in werkelijkheid...
COLUMN Martin Sommer
In mijn eigen Volkskrant woedt sinds begin dit jaar een kleine Historikerstreit. Op de laatste dag van 2014 schreven de historici Coos Huijsen en Geerten Waling een ingezonden stuk, waarin ze voorstelden een Willem van Oranje-herdenking in te voeren. Samen schreven ze het boek De geboortepapieren van Nederland. Al eerder pleitten ze voor Oranje als...
COLUMN Annejet van der Zijl
Voor bomen worden geen grafredes gehouden. Ten onrechte, meent Annejet van der Zijl, want oude bomen hebben veel meegemaakt en veel plezier geschonken. Ze ontrukt één imposante – en bedreigde – eik alvast aan de vergetelheid. Twee keer woonde ik jarenlang op een zolderverdieping en keek ik vanuit mijn raam recht...
SIGNALEMENTEN Boeken
Napoleon. De schaduw van de revolutie Bart van Loo 495 p. De Bezige Bij, € 24,99 De Belgische Frankrijk-kenner Bart van Loo meldt in de inleiding van zijn zeer leesbare biografie dat Napoleon volgens de Amerikaanse computerwetenschapper Steven Skiena na Jezus de meest invloedrijke figuur is uit de wereldgeschiedenis. Hij probeert de vraag...
BOEKEN Vermächtnis: Die Kohl-Protokolle – Helmut Schmidt und der Scheisskrieg
Twee biografieën over de voormalige bondskanseliers Helmut Kohl en Helmut Schmidt werden beide een bestseller en leidden beide tot een breuk tussen de auteurs en hun onderzoeksobject. Heribert Schwan hield rond 2000 honderden uren interviews met Kohl. Op basis van die tapes schreef Schwan – als ghostwriter – drie delen memoires. Het laatste deel is...
BOEKEN Ariane de Ranitz – Louis Raemaekers ‘met pen en potlood als wapen’
Tot mijn schande had ik nooit gehoord van Louis Raemaekers (1869-1956). Geheel toevallig kwam ik kortgeleden in aanraking met zijn werk en opmerkelijke carrière. Raemaekers kan met recht beschouwd worden als Nederlands beroemdste en invloedrijkste tekenaar van politieke prenten, al geef ik toe dat ‘beroemd’ en ‘invloedrijk’ rekbare begrippen zijn. Raemaekers werd geboren in Roermond...
BOEKEN Marc Dierikx – Anthony Fokker. Een vervlogen leven
‘Kennis is veel. Karakter is meer,’ zo stond op de muur van het biologielokaal van Anthony Fokker (1890-1939) in Haarlem geschreven. Een toepasselijke spreuk, want van studieboeken moest Fokker niet veel hebben. Na lezing van de biografie die luchtvaarthistoricus Marc Dierikx publiceerde, voel je de opwinding die zich van de jonge Fokker meester moet hebben...
BOEKEN Henri Wesseling – La grande nation
Henk Wesseling is van de levende Nederlandse historici een van de weinigen, misschien wel de enige, van internationale allure. Om precies te zijn van Franse allure. Zijn boeken zijn in het Frans vertaald. Hijzelf is zeker honderd keer in Parijs geweest, hij heeft daar naar eigen zeggen in alle driesterrenrestaurants gegeten. Hij verkeerde op vriendschappelijke...
BOEKEN Michael Pye – Aan de rand van de wereld
Historici willen weten hoe in het verleden de wereld eruitzag, hoe mensen leefden en dachten, en hoe de samenleving die wij kennen feitelijk is ontstaan. Die kennis willen ze niet alleen voor zichzelf vergaren, maar ze willen die ook mededelen aan een publiek. Grofweg zijn hierbij twee benaderingen mogelijk: de analytische en de verhalende. Historici...