BOEKEN Marc Dierikx – Anthony Fokker. Een vervlogen leven
‘Kennis is veel. Karakter is meer,’ zo stond op de muur van het biologielokaal van Anthony Fokker (1890-1939) in Haarlem geschreven. Een toepasselijke spreuk, want van studieboeken moest Fokker niet veel hebben. Na lezing van de biografie die luchtvaarthistoricus Marc Dierikx publiceerde, voel je de opwinding die zich van de jonge Fokker meester moet hebben...
BOEKEN Henri Wesseling – La grande nation
Henk Wesseling is van de levende Nederlandse historici een van de weinigen, misschien wel de enige, van internationale allure. Om precies te zijn van Franse allure. Zijn boeken zijn in het Frans vertaald. Hijzelf is zeker honderd keer in Parijs geweest, hij heeft daar naar eigen zeggen in alle driesterrenrestaurants gegeten. Hij verkeerde op vriendschappelijke...
BOEKEN Michael Pye – Aan de rand van de wereld
Historici willen weten hoe in het verleden de wereld eruitzag, hoe mensen leefden en dachten, en hoe de samenleving die wij kennen feitelijk is ontstaan. Die kennis willen ze niet alleen voor zichzelf vergaren, maar ze willen die ook mededelen aan een publiek. Grofweg zijn hierbij twee benaderingen mogelijk: de analytische en de verhalende. Historici...
SIGNALEMENTEN FILM Walesa – Man of Hope
Polen haten of houden van Lech Walesa. Een tussenweg lijkt niet mogelijk voor de voormalige elektricien op de scheepswerf in Gdansk, die wereldberoemd werd als leider van de vakbond Solidariteit. Hij en de Poolse paus Johannes Paulus II hadden een beslissend aandeel in de ondergang van het communistische regime in Polen. De 88-jarige Poolse filmveteraan...
FILM Loin des hommes
‘Voor de Fransen waren we Arabieren, voor de Arabieren waren we Fransen,’ zegt de leraar Daru over zijn familie in Loin des hommes. Daru is in Algerije uit Spaanse ouders geboren. De film speelt in 1954 en is gebaseerd op het verhaal De gast (1957) van Albert Camus. Daru leidt op...
TENTOONSTELLING Rijksmuseum van Oudheden Carthago
‘Ik krijg er helemaal kippenvel van!’ Een bezoekster van de tentoonstelling Carthago is onder de indruk van drie eenvoudige stukken aardewerk. Het zijn urnen uit het Carthaagse grafveld Tophet. Omdat onder de doden opmerkelijk veel kinderen waren, zijn sommige archeologen overtuigd dat hier sprake was van mensenoffers. Anderen houden het erop dat de natuurlijke kindersterfte...
INTERVIEW Willem Melching over WOI
‘De Eerste Wereldoorlog was een gevecht om de macht, niemand had het morele gelijk aan zijn zijde. De Tweede Wereldoorlog was een ideologische strijd. De Eerste lijkt amoreel, en daardoor tragischer,’ vindt Willem Melching, als historicus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In mei is Melching reisleider van de Eerste Wereldoorlog-tour van Historisch Nieuwsblad. ...
Annie Romein: ‘Reve is een op hol geslagen beroemdheid’
Historicus Annie Romein-Verschoor had geen hoge dunk van Gerard Reve. Zo blijkt uit een brief die zij schreef aan de seksuoloog dr. Herman Musaph. Romein schreef Musaph naar aanleiding van een optreden van Gerard Reve in het VPRO-televisieprogramma Vrije Geluiden. De ‘romantische, decadente burgerschrijver’, aldus Reve zelf, las daarin een stuk voor uit zijn laatste...
Reve zoekt feestlocatie na winnen P.C. Hooftprijs
In 1969 – kort nadat hij de P.C. Hooftprijs had gewonnen – ging Gerard Reve op zoek naar een feestlocatie. Reve stuurde een ansichtkaart aan pater C. de Lange van de Mozes en Aaronkerk op het Waterlooplein: ‘Greonterp, Post Oudega W., Friesland, 6 september 1969 Waarde Vader! Zoudt U, desgevraagd, Uw kerk aan de V.P.R.O....
Werkte Gerard Reve mee aan overvallen?
Pleegde Gerard Reve tijdens de oorlog nou overvallen of niet? Volgens een vroegere buurjongen wel. Hij beweerde dat Reve tijdens de Hongerwinter voedsel stal bij Duitsgezinden. Uit bronnen blijkt dat twee overvallen mogelijk al vóór de winter plaatsvonden. Honger kon dan het motief niet zijn. In 1973 onthulde journalist Igor Cornelissen in Vrij Nederland dat...
Karel en Gerard Reve twee dagen opgesloten
Nadat Gerard J.M. van het Reve was ondergedoken, werden zijn zoons Karel en Gerard gearresteerd. Op 22 juni 1941 dook de vader van Gerard Reve onder. De Sicherheitsdienst was inderdaad naar hem op zoek. De Duitsers stonden regelmatig bij het gezin Van het Reve voor de deur aan de Jozef Israëlskade 116-1 in Amsterdam. Zijn...
Reve senior wilde voor ‘fout’ blad werken
De vader van Gerard Reve wilde gaan werken voor De Nieuwe Amsterdammer, met een notoire fascist als hoofdredacteur, zo blijkt uit archiefstukken teruggevonden in het Stadsarchief Amsterdam. De vader van de bekende ‘volksschrijver’ werkte als schrijver en journalist. In september 1940 vroeg deze Gerard J.M. van het Reve om hervatting van zijn steun. Bij uitgeverij Salm...