Artikelen geschreven door Marchien den Hertog
Signalementen
Guido KnoppComplot tegen Hitler270 p. Omniboek, € 19,90Terwijl Tom Cruise op het witte doek rondstapt als de man die in 1944 bijna Hitler opblies, komt uitgeverij Omniboek met deze vertaling van Knopps boek uit 2004. In het Derde Rijk zijn verschillende complotten gesmeed om Hitler te doden. De meeste samenzweerders waren antidemocratisch en wilden vooral...
De nevelmaand brumaire
De nevelmaand brumaireAl maanden heerste er opwinding in Parijs. Eindelijk komen de Staten Generaal bijeen. De gesprekken, ook onder de adel, gaan alleen maar over politiek. ‘In het theater in Versailles werd geapplaudisseerd voor republikeinse teksten, onder de edelen ging het over democratie, op de bals over filosofie en in de boudoirs over moraal,’ schrijft...
Een geschiedenis van het duister, Roger Ekirch, 396 p. De Bezige Bij, euro 29,90
Nooit werd er in de vroegmoderne tijd over prachtige zonsondergangen gerept, constateert de Amerikaanse historicus Roger Ekirch in zijn Nacht en ontij, een sociaal-culturele ‘geschiedenis van het duister’. De nacht, concludeert Ekirch, was een onheilspellend oord, beladen met angst: oeroud en kinderlijk soms, maar vaak ook voor reële gevaren als diefstal, brand, moord of ongelukken...
BOEKEN: Het hemels vaderland – Bart Rijs
Op 17 maart 1911 stappen vijf gezinnen uit een Hollandse kolonie in Polen met al hun levende have in een veewagon, ‘geschikt voor 12 paarden of 43 man’. Ze reizen af naar de Russische taiga, waar de tsaar hun land heeft beloofd. Bijna een eeuw later ontdekte Bart Rijs het dorp met hun nazaten. Op...
De waanzin van de oorlog in historische kinderboeken
Veel historische kinderboeken gaan over de oorlog. Die oorlog is geen spannend avontuur, met een goede afloop en duidelijke goeien en slechten. Oorlog is een gekkenhuis, is de boodschap, met alleen maar slachtoffers. ‘Iedereen is naar Alkmaar gevlucht. Maar wij wilden de oorlog zien, hè Jakob?’ zei Siempie. ‘Wij wel,’ zei Jakob. ‘Maar de oorlog...
Een klein kringetje
Ze kijken allemaal buitengewoon ernstig. Fotografie was immers een serieuze zaak. Wie bewoog werd gereduceerd tot ‘een spookachtige figuur’ op de galerij van een imposante villa aan het Koningsplein in Batavia – en ook de gehurkte huisjongetjes kunnen zichtbaar moeilijk stilzitten. Hoe warm moet het voor de Nederlanders zijn geweest in de geïmproviseerde studio, ingesnoerd...
Een dure voordeur
De Verdronkene door Margriet de Moor. 332 p. Contact, euro 18,90 ‘Waar u naar kijkt, mevrouw, is een getij dat het grenspeil van meerdere peilstations vandaag ruimschoots zal overschrijden,’ zegt een dronken ingenieur van Rijkswaterstaat op het veer naar Schouwen-Duivenland tegen Lidy. Zij brengt op verzoek van haar zusje Armanda een bezoek aan Zeeland om...
5 tentoonstellingen over de Tweede Wereldoorlog
Vijf tentoonstellingen over de Duitse bezetting laten zien dat de mythes over het heldhaftige Nederland ook bij een groot publiek hebben afgedaan. Vooral de complexiteit van de oorlogservaringen krijgt veel aandacht. Op 15 maart, bijna twee maanden voordat Nederland zestig jaar Bevrijding herdenkt, stierf historicus Loe de Jong. Zijn ideeën over ‘goed’ en ‘fout’...
Anne Frank is de grootste Nederlander
Nederland kiest de Grootste Nederlander aller tijden. Volgens Historisch Nieuwsblad staat Anne Frank op de eerste plaats. ‘Moeder heeft de voorlopig onuitvoerbare wens geuit dat ze mijnheer Van Daans gezicht veertien dagen niet hoefde te zien,’ verzucht Anne Frank (1929-1945) op zaterdag 15 januari 1944 in haar dagboek. En in dezelfde alinea: ‘Ik vind...
Keurslijf
Engelbertha Teljeur Wiggelaar was de overgrootmoeder van schrijfster Nelleke Noordervliet. Ze werd geboren in 1856 en kreeg een onecht kind van een heer van stand. Na haar huwelijk baarde zij nog eens tien kinderen. Strijdbaar en koppig bestuurde ze gezin en huishouden met strenge hand. ‘Ze had geen talent voor ondergeschiktheid’ en probeerde de standaard...
Gewone-mensenoorlog
349 p. Contact, euro 19,90 Steffie van den Oord houdt van oude mensen. Het bracht haar eerder op het eenvoudige maar briljante idee honderdjarigen hun levensgeschiedenis te laten vertellen in haar boek Eeuwelingen. Voor haar nieuwste bundel sprak ze zo=n 25 mensen over hun zeer uiteenlopende liefdes tijdens de Tweede Wereldoorlog. In hun herinnering was...
Vieze pap
‘Je lijdt gewoon aan de ziekte van Sjaan,’ zegt dokter Monteyn tegen de kleine Jan Brokken, die last heeft van angsten en een onverklaarbare allergische aandoening. ‘En hoe kom ik daarvan af?’ ‘Door weg te gaan, zo ver mogelijk weg.’ Sjaan is de bakkersvrouw die Brokkens vader, predikant van de Nederlands-Hervormde Kerk in het Zeeuwse...