Home Vieze pap

Vieze pap

Marchien den Hertog

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 8 december 2004

Update 7 april 2020

'Je lijdt gewoon aan de ziekte van Sjaan,' zegt dokter Monteyn tegen de kleine Jan Brokken, die last heeft van angsten en een onverklaarbare allergische aandoening. 'En hoe kom ik daarvan af?' 'Door weg te gaan, zo ver mogelijk weg.'

Sjaan is de bakkersvrouw die Brokkens vader, predikant van de Nederlands-Hervormde Kerk in het Zeeuwse dorp Rhoon, ten overstaan van de gemeente ten val dreigt te brengen. In het welvarende Rhoon heerst revolutie. De tuinders in het dorp, na de Watersnoodramp rijkelijk vergoed uit het Rampenfonds, eisen hun plek op in gemeente- en kerkenraad, ten koste van de liberale, rijke herenboeren.

Deze orthodoxe gereformeerde bonders buigen zich over manieren om televisieantennes te verbieden. Als het dorp tussen 1952 en 1961 groeit van 1800 naar 5000 inwoners, klampen ze zich vast aan hun geloof. En onder invloed van de 'forensen' raken steeds meer dorpsbewoners in de ban van een evangelisatiebeweging. Wekelijks verschijnen ze op de stoep van de dominee om te pleiten voor een bevlogener preek.

Die voelt zich, geteisterd door een kampsyndroom, opgejaagd als in de oorlog en vlucht in drank en pillen om de geest van de Jap te verdrijven. Minstens één keer in de week moet de kleine Jan zijn vader de trap op zeulen. Een nakomertje van na de oorlog, is hij in het gezin een buitenstaander. Zijn oudere broers, gehard door het kampleven, vinden hem verwend, 'maar ik vond de pap gewoon vies, hoe lang zij ook in de rij voor de gaarkeuken hadden gestaan'. Boos en angstig schopt Jan zijn vader, als hij hem weer eens aantreft onder de tafel. Zijn allergie ziet hij dan ook als een straf van God, omdat hij even wreed is als de Japanners.

Brokken, in zijn latere leven journalist en reisboekenauteur, gaat zodra het kan inderdaad weg: vaak en ver. Hij geneest echter pas van zijn allergie als hij het graf bezoekt van zijn vaders kampgenoot op Sulawesi. Daarmee construeert Brokken rond zijn eigen kleine waanzin een mooi verteld en indringend beeld van zijn jeugd, Zeeland in de jaren vijftig en zestig, en een gezin dat getekend is door de oorlog.

Nieuwste berichten

Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad
Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad
Artikel

Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad

De Russen gaan van 18 tot en met 20 september naar de stembus om de 450 leden van het parlement – de Staatsdoema – te kiezen. Dat deze verkiezingen geen ‘feest van de democratie’ zijn, past in de politieke geschiedenis van Rusland. Een echte parlementaire cultuur kon daar nooit opbloeien 4 oktober 1993. Tanks die...

Lees meer
Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten
Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten
Artikel

Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten

Zogenaamd om stemfraude bij de komende congresverkiezingen in Amerika te voorkomen, pleit Donald Trump voor landelijke regels die voor alle staten moeten gelden. Hij is er wat laat mee, want de echte wanpraktijken bij Amerikaanse verkiezingen dateren vooral van de negentiende eeuw en de eerste helft van de twintigste eeuw. Dit artikel krijg je van...

Lees meer
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Artikel

Iraanse sporters dagen de macht uit

In Iran vormen sport, protest en politiek al eeuwenlang een nauw verweven, maar ook conflictueuze drie-eenheid. Nu zijn het vaak vrouwelijke voetballers die van zich laten horen. Ooit waren het worstelaars, vertelt politicoloog Caroline Azad. Gholamreza Takhti is een legende in Iran. In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd deze worstelaar – ‘met...

Lees meer
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Artikel

Artsen zonder Grenzen: onafhankelijk, maar nooit apolitiek

Een groep artsen die vond dat het Rode Kruis niet genoeg deed tegen mensenrechtenschendingen in Biafra, stichtte in 1971 de medische hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. De initiatiefnemers wilden volledig apolitiek opereren, maar dat bleek in de praktijk vrijwel onmogelijk. Médecins Sans Frontières (MSF), de moederorganisatie van Artsen zonder Grenzen, is een medische internationale hulporganisatie. Momenteel biedt MSF hulp in Nepal na een dodelijke overstroming en is de organisatie werkzaam in Oekraïne en Gaza, waar ze...

Lees meer
Loginmenu afsluiten