Home Vieze pap

Vieze pap

Marchien den Hertog

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 8 december 2004

Update 7 april 2020

'Je lijdt gewoon aan de ziekte van Sjaan,' zegt dokter Monteyn tegen de kleine Jan Brokken, die last heeft van angsten en een onverklaarbare allergische aandoening. 'En hoe kom ik daarvan af?' 'Door weg te gaan, zo ver mogelijk weg.'

Sjaan is de bakkersvrouw die Brokkens vader, predikant van de Nederlands-Hervormde Kerk in het Zeeuwse dorp Rhoon, ten overstaan van de gemeente ten val dreigt te brengen. In het welvarende Rhoon heerst revolutie. De tuinders in het dorp, na de Watersnoodramp rijkelijk vergoed uit het Rampenfonds, eisen hun plek op in gemeente- en kerkenraad, ten koste van de liberale, rijke herenboeren.

Deze orthodoxe gereformeerde bonders buigen zich over manieren om televisieantennes te verbieden. Als het dorp tussen 1952 en 1961 groeit van 1800 naar 5000 inwoners, klampen ze zich vast aan hun geloof. En onder invloed van de 'forensen' raken steeds meer dorpsbewoners in de ban van een evangelisatiebeweging. Wekelijks verschijnen ze op de stoep van de dominee om te pleiten voor een bevlogener preek.

Die voelt zich, geteisterd door een kampsyndroom, opgejaagd als in de oorlog en vlucht in drank en pillen om de geest van de Jap te verdrijven. Minstens één keer in de week moet de kleine Jan zijn vader de trap op zeulen. Een nakomertje van na de oorlog, is hij in het gezin een buitenstaander. Zijn oudere broers, gehard door het kampleven, vinden hem verwend, 'maar ik vond de pap gewoon vies, hoe lang zij ook in de rij voor de gaarkeuken hadden gestaan'. Boos en angstig schopt Jan zijn vader, als hij hem weer eens aantreft onder de tafel. Zijn allergie ziet hij dan ook als een straf van God, omdat hij even wreed is als de Japanners.

Brokken, in zijn latere leven journalist en reisboekenauteur, gaat zodra het kan inderdaad weg: vaak en ver. Hij geneest echter pas van zijn allergie als hij het graf bezoekt van zijn vaders kampgenoot op Sulawesi. Daarmee construeert Brokken rond zijn eigen kleine waanzin een mooi verteld en indringend beeld van zijn jeugd, Zeeland in de jaren vijftig en zestig, en een gezin dat getekend is door de oorlog.

Nieuwste berichten

Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Artikel

Een Amerikaanse kernbom zakte door het Groenlandse ijs

Omdat Denemarken niet goed voor Groenland zou zorgen moet het Arctische eiland worden ingelijfd door de Verenigde Staten, vindt Donald Trump. In 1968 richtten de VS zelf grote schade aan in het gebied. Na een dramatisch ongeluk verdween een Amerikaanse waterstofbom onder het ijs bij Groenland. Daar ligt hij waarschijnlijk nog steeds. Recent onderzoek van...

Lees meer
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Beeldessay

Hoe Jezus van een oud mannetje een echte baby werd

In de Middeleeuwen werd het Christuskind aanvankelijk als lelijk oud mannetje geschilderd. Later veranderde hij in een normale baby. Waarom? Middeleeuwers geloofden dat Jezus perfect en volledig onveranderd ter aarde was gekomen. Het idee van een hulpeloze, kwetsbare baby die nog moest groeien en poepbroeken had, paste niet bij het beeld van een almachtige God....

Lees meer
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Artikel

Oud-minister heeft geen spijt van onderwijsbezuiniging

Onderwijsminister Rianne Letschert wil het lerarentekort binnen vier jaar oplossen. In 1982 trokken leraren nog naar het Malieveld omdat ze vanwege een lerarenoverschot vreesden voor hun baan. Hoe konden er zoveel werkloze leerkrachten zijn? Het lerarenoverschot in de jaren tachtig was een gevolg van beleid dat eind jaren veertig begon. Vlak na het einde van...

Lees meer
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
Artikel

Van Jefferson tot Einstein: de rijke geschiedenis van het Hodshon huis

Bezoekers van het Geschiedenis Festival kunnen op 17 oktober lezingen volgen op een nieuwe locatie: het Hodshonhuis in Haarlem. Een eeuw geleden bezochten Albert Einstein en Marie Curie dat stadspaleis om het jubileum van een beroemde Nederlandse wetenschapper te vieren. Het Hodshonhuis herbergt sinds 1841 de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, sinds 2002 Koninklijk (KHMW). ‘Zij...

Lees meer
Loginmenu afsluiten