Johannes Houwink ten Cate

De geschiedschrijving van het Derde Rijk

Het rommelt in Duitsland. Na zestig jaar boetedoening vraag men zich af of de gewone Duitser niet ook slachtoffer was in de Tweede Wereldoorlog. Was alleen de nazi-top of de hele Duitse bevolking verantwoordelijk voor de Holocaust? Wat was de relatie tussen Adolf Hitler en zijn volk? En pleegden ook de geallieerden oorlogsmisdaden? Een overzicht...

Collaboratie in de doofpot

Noodzakelijk kwaad. De bestraffing van economische collaboratie in Nederland na de Tweede Wereldoorlog door Joggli Meihuizen. 848 p. Boom, euro 40,00 Als er één thema uit de bezettingsgeschiedenis gekleurd is door de politieke atmosfeer van het moment, dan is het wel de economische collaboratie en de – al dan niet mislukte – berechting daarvan. In...

Banken in bezettingstijd. De voorgangers van ABN AMRO tijdens de Tweede Wereldoorlog en de periode van rechtsherstel

Enkele weken geleden werd op de gevel van het ABN AMRO-kantoor in de Amsterdamse Sarphatistraat een gedenksteen onthuld, die eraan herinnert dat in dit pand tijdens de oorlog de Liro-roofbank van de joodse vermogens was gevestigd. De steen is hoog in de gevel geplaatst, om het eventuele vandalen moeilijk te maken.  De plaatsing...

Het hoge woord: De persoonlijkheid van de schrijftafelmoordenaar

De Duitse bureaucraten Willi Zöpf en Wilhelm Harster zeiden na de Tweede Wereldoorlog dat ze wel degelijk wisten dat ze meewerkten aan de massamoord op de joden. Toch zijn ook zij typische ‘schrijftafelmoordenaars’, net zoals Adolf Eichmann, die beweerde niets van het lot van de joden te weten. Het was Adolf Eichmann die het begrip...

NEDERLAND 1938-1948. DE SOCIAAL-ECONOMISCHE ONTWIKKELING IN JAREN VAN OORLOG EN BEZETTING

Een van de kenmerken van de bezettingsgeschiedenis is de onevenwichtige bestudering ervan. Lag het accent in de eerste naoorlogse decennia op de geschiedenis van het verzet, daarna verschoof de nadruk naar collaboratie in relatie tot de jodenvervolging. De economische geschiedenis van oorlog en bezetting werd al die tijd verwaarloosd. Loe de Jong, directeur van het...

HET VERBORGEN LEVEN VAN OTTO FRANK. DE BIOGRAFIE door Carol Ann Lee

‘Onweerlegbare vermoedens’ over een nieuwe verdachte van het verraad van Anne Frank en de zeven andere bewoners van Het Achterhuis, dat is wat de uitgever van de eerste levensbeschrijving van vader Otto Frank (1889-1980) belooft. Een poging om aandacht te vragen voor een te gedetailleerd boek over een eerst mislukt en daarna tragisch leven. Frank...

DIE SLAPPE NEDERLANDERS – OF VIEL HET TOCH WEL MEE IN 1940-1945?

De morele kwaliteit van het Nederlandse volk in bezettingstijd is inzet geworden van een conflict tussen de generaties, schrijft Dick Verkijk (geboren 1929). Verkijk heeft als jongen in Haarlem de oorlog zelf meegemaakt en gaat daar prat op. In een goed geschreven maar pover gedocumenteerde tirade van ruim honderd bladzijden neemt Verkijk het op voor...

De kampen voor ‘foute’ Nederlanders na de Tweede Wereldoorlog

Gevangenen worden getreiterd en tot bloedens toe geslagen. Bewakers storten de inhoud van hun latrinetonnen over hen heen. Maar de Nederlandse bevolking wil niets weten van misstanden in de kampen voor 'foute' Nederlanders. Collaborateurs hadden in de Tweede Wereldoorlog de nationale solidariteit verbroken, en daarvoor moesten ze gestraft worden.

INDIRA. THE LIFE OF INDIRA NEHRU GANDHI

door Katherine Frank. 567 p. Harper Collins Publishers 2001, ƒ 84,95 De eenheid van India is een droom. De droom van één politieke familie: de legendarische Gandhi’s. Leden van dit pseudo-Koninklijk Huis – Mahatma Gandhi, Jawaharlal Nehru (1889-1964), Indira Nehru Gandhi (1917-1984) en Rajiv Gandhi (1944-1991) – hebben via de door hen gedomineerde Congres Partij...

Loe de Jong

Loe de Jong kijkt terug. Op Aantjes, Bernhard, Weinreb en koningin Wilhelmina. Vooruit kijkt hij niet meer. ‘Ik krijg ook geld van de joodse tegoeden. Maar u mag me niet vragen wat ik daarmee ga doen.’ Geen historicus heeft in Nederland zoveel maatschappelijke beroering teweeg gebracht als dr Louis de Jong (87). Als directeur...

HITLER. VERGELDING, 1936-1945

Hij is al vele jaren lid van de Labour-partij. Zijn favoriete historicus is de Britse marxist Eric Hobsbawm. En zijn favoriete boek is Het Proces van Franz Kafka, de klassieker over een naamloze, die uitzichtloos verstrikt raakt in een onbegrijpelijke, doolhofachtige en bij uitstek bedreigende bureaucratie. Zijn naam is Ian Kershaw. Deze Britse historicus is...

De bank, de verzekering en de beurs versus joodse organisaties

Verzekeraar Aegon speelt hoog spel in Amerika. De directeur van de beurs heeft geen tijd om joodse organisaties te ontvangen. Sommige bankiers vragen zich af of betalingen überhaupt wel zin hebben. Een reconstructie van de moeizame onderhandelingen van de financiële wereld met joodse organisaties over de joodse claims. Na alle rapporten, discussies en ruzies was...