Hans Renders

BOEKEN: Herman Böhl, Wibaut de Machtige. Een biografie

De biografie van Florentinus Wibaut (1859-1936), geschreven door de politicoloog Herman de Liagre Böhl, roept een vraag op: was Wibaut ooit uitgegroeid tot de machtigste wethouder van Amsterdam en grondlegger van het ‘wethouderssocialisme’, als hij in zijn Middelburgse tijd níét was begonnen als liberaal en schatrijk ondernemer? Hoewel Liagre Böhl...

BOEKEN: Grynszpan en de Kristallnacht

Op 7 november 1938, om halftien ’s morgens, diende een 17-jarige Duitse jongen van 1,57 meter lang zich aan bij de Duitse ambassade in Parijs. Hij vroeg om een ontmoeting met een secretaris; hij had belangrijke documenten bij zich, die alleen overhandigd konden worden met een persoonlijke uitleg. Herschel Grynszpan werd naar de kamer van...

BOEKEN: Verdeelde bloedverwanten

Op 30 november 1813 zette de zoon van de laatste stadhouder, prins Willem Frederik van Oranje-Nassau, voet op Nederlandse bodem, op uitnodiging van Gijsbert Karel van Hogendorp. Een week later werd hij in Amsterdam uitgeroepen tot soeverein vorst, onder de naam Willem I. De vooraanstaande Gijsbert Karel van Hogendorp was...

BOEKEN: Diplomaat in hart en nieren

Herman van Roijen (1905-1991) mag dan slechts vier maanden actief zijn geweest als minister van Buitenlandse Zaken, zijn invloed op de internationale politiek is immens geweest. Hij was bijna letterlijk in de wieg gelegd voor de diplomatieke dienst. Hij werd geboren in Constantinopel, waar zijn vader eerste secretaris was van de Nederlandse diplomatieke legatie....

BOEKEN: Echte entrepreneurs

Ondernemers – hier opgevat als eigenaren en directeuren van hun eigen bedrijf – zijn zo goed als uitgestorven na de managerial revolution van vlak na de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn vervangen door ingehuurde functionarissen die niet op eigen risico opereren. Die verandering heeft vreemde effecten gehad op het bedrijfsleven. Vóór...

Radicaler dan Spinoza

In 1692 waarschuwde de predikant Jacobus Koelman in zijn boek Het vergift van de cartesiaanse philosophie grondig ontdekt dat de Republiek wemelde van de atheïsten, libertijnen en andere spotters, die de verderfelijke invloed hadden ondergaan van Descartes, Spinoza en Adriaan Koerbagh (1633-1669). Het zou tot aan het einde van de...

BOEKEN: Van Cunera tot Adelmund

In 2004 begon Els Kloek met een klein team te werken aan het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. Meer dan duizend korte biografieën van vrouwen vanaf de vroegste tijd tot nu vormen samen een overtuigende correctie op de geschiedschrijving die veelal over mannen gaat. Nu heeft Kloek het materiaal ‘gestold’ in een boek, dat een...

Zoeken naar Terra Incognita

Op 1 augustus 1722 vertrok Jacob Roggeveen met drie schepen vanuit Texel op zoek naar Zuidland. Eeuwenlang was in Europa gespeculeerd over een continent ten zuiden van de evenaar. Het noordelijk halfrond bestond uit Noord-Amerika, Europa en het noordelijk deel van Azië, dus móést dat zuidelijk halfrond een vergelijkbare landmassa hebben om de aarde in...

BOEKEN: Charmante inbreker wordt dubbelspion

Op 16 december 1942 werd Eddie Chapman ’s nachts door een Duits vliegtuig gedropt boven Cambridgeshire. Zijn missie was om de fabriek op te blazen waar de effectieve Mosquito-bommenwerpers werden gemaakt. Chapman was een Engelse crimineel die half oktober 1941 op het eiland Jersey uit de gevangenis was ontslagen. Drie dagen later viel de Kanaaleilanden...

Met Leni Riefenstahl op de Mont Blanc

A. den Doolaard (pseudoniem van Bob Spoelstra 1901-1994) behoort tot het groepje schrijvers dat we in Nederland ‘de Vertellers’ zijn gaan noemen. Auteurs die tijdens het Interbellum romans schreven met een verhaal, een goed verteld verhaal met kop en staart. Met A.M. de Jong, Johan Fabricius, Herman de Man, Willy Corsari, Ben van Eysselsteijn, Max...

BOEKEN: De ondergang van het oude Europa – Miranda Carter

De Britse historica Miranda Carter beschrijft aan de hand van de Engelse koning George V, de Duitse keizer Wilhelm II en de laatste Russische tsaar Nicolaas II de stuiptrekkingen van de grote Europese koningshuizen. Deze gekroonde hoofden, alle drie kleinzonen van koningin Victoria van Engeland, werden geboren in een tijd dat vorsten er nog toe deden...

Hoe de media de werkelijkheid scheppen

Wie wil begrijpen hoezeer de onwerkelijke wereld van de media belangrijker is geworden dan real life moet de klassieker Image. A Guide to pseudo-Events in America uit 1961 van Daniel Boorstin lezen. Boorstin schetst op overtuigende wijze hoe de pers zichzelf belangrijk heeft gemaakt door een onechte wereld te beschrijven die de werkelijke politieke en...