Guido van Hengel

Rechtse populist in linkse tijden

In het heersende beeld van de jaren zestig blijven de rechtse kanten meestal onderbelicht. Zo wordt de opkomst en ondergang van boer Koekoek en zijn Boerenpartij als een op zichzelf staand fenomeen gezien, terwijl zijn politieke stijl later wel degelijk invloed had op de gevestigde politiek. Dit zegt Koen Vossen in zijn bijdrage over de...

Uitwassen bij VOC

Het is een eeuwenoud ritueel dat matrozen die voor de eerste keer per schip de evenaar over varen, stevig worden ontgroend. Bij dit zogeheten Neptunusfeest worden jonge zeevaarders door hun oudere kameraden geestelijk of lichamelijk uitgetest en geprovoceerd. In Crossing the line van Simon J. Bronner, dat in 2006 is uitgegeven als een etnologisch cahier...

Caribische geschiedenis in de lift

Per september 2006 is Gert Oostindie (1955) hoogleraar Caribische geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Als directeur van het Koninklijke Instituut voor Taal-, Land,- en Volkenkunde (KITLV) kan hij nu vanuit twee functies een goede impuls geven aan de geschiedschrijving over het Caribisch gebied in Nederland. De Cariben stonden bij historici altijd in de...

Indisch Huis roemloos ten onder

Herinneringscentrum het Indisch Huis is failliet. Dat het centrum in vier jaar tijd een schuld wist op te bouwen van negenhonderdduizend euro was voor staatssecretaris Clémence Ross van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) reden genoeg om de stekker eruit te trekken. Het is al de tweede keer dat het opzetten van een Indisch herinneringscentrum is...

Illegalen naar de galeien

Het is een mythe dat de buitenlanders in de Nederlandse Gouden Eeuw allemaal goed integreerden. Ook is het niet waar dat de vluchtelingen met open armen werden ontvangen in de Republiek. Dit betoogt Leo Lucassen in zijn rede Gelijkheid en onbehagen. De wortels van het integratiedebat in West-Europa, die hij in mei uitsprak bij de...

Inburgeren met Geert Mak

Het grootste geschiedenisproject op televisie sinds Lou de Jong’s De Bezetting (1960-1965). Dat zal het programma worden waaraan op dit moment historici en televisiemakers werken. In een documentairereeks van acht keer vijftig minuten zal de populaire schrijver en verteller Geert Mak de integrale Nederlandse geschiedenis behandelen. ‘Het idee is losjes gebaseerd op het populaire Britse...

Etnisch zuivere Jazz

‘Als blanken jazz spelen, plegen zij verraad aan hun eigen natuurlijke aanleg en wagen zich op een laagstaand terrein waar ze niet thuishoren.’ Dit advies gaf de jezuïet H. Zwetsloot in 1945 aan de lezers van het Katholiek Cultureel Tijdschrift. In de jaren na de oorlog werd in katholieke kringen gewaarschuwd voor de opkomst van...

Van Heiligerlee naar Uruzgan

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) gaat de komende jaren een zevendelige reeks schrijven over de Nederlandse militaire geschiedenis. Het eerste deel staat gepland voor 2009. door Guido van Hengel ‘De militaire geschiedenis is helemaal terug,’ zegt NIMH directeur Piet Kamphuis. ‘Sinds een paar jaar groeit het besef dat het leger een belangrijk onderdeel...

Shortlist Thea Beckmanprijs 2006 bekend

Zaterdag 16 september wordt voor de vierde keer de Thea Beckmanprijs voor het beste historische kinderboek uitgereikt. De jury was verheugd en verbaasd over het grote aantal inzendingen: voor de shorlist van zes boeken kon uit bijna veertig titels gekozen worden. De jury van de Thea Beckmanprijs bestaat dit jaar uit Frits van Oostrom (hoogleraar...

NIOD: niet bij Tweede Wereldoorlog alleen

Historica Marjan Schwegman (1951) is benoemd tot de nieuwe directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Ze was hoogleraar in Utrecht en directeur van het Nederlands Instituut in Rome en zal per 1 maart 2007 de functie overnemen van huidig directeur Hans Blom. Schwegman is geboren ná de oorlog en heeft al in verschillende...

Gavrilo Princip en de aanslag op Franz Ferdinand

Gavrilo Princip, die met de moord op aartshertog Franz Ferdinand de Eerste Wereldoorlog in gang zette, werd daartoe vooral aangezet door onvrede over de sociale achterstand van de Servische boeren. In het Habsburgse Rijk vormden nationalisme, romantiek en de beschikbaarheid van vuurwapens een explosief mengsel, dat jongeren in snel tempo deed radicaliseren. De moord op...

De spanning tussen Den Uyl en de ondernemers

Het kabinet-Den Uyl (1973-1977) had een uiterst moeizame verhouding met de ondernemers in Nederland. De sociaal-democratische premier hoopte de oliecrisis, inflatie en werkloosheid op te lossen met meer overheidscontrole, medezeggenschap en belastingen. Dit tot ongenoegen van de multinationals, die afhankelijk waren van een internationaal opererende vrije markt. De wederopbouw van Nederland na de Tweede Wereldoorlog...