Home De belangrijkste resultaten van het onderzoek onder kinderen van ‘foute’ ouders

De belangrijkste resultaten van het onderzoek onder kinderen van ‘foute’ ouders

Bas Kromhout

Hoofdredacteur

Gepubliceerd op: 3 september 2002

Update 7 april 2020

ALGEMEEN

Geboortejaar:

1920-1925        1%
1926-1930        8%
1931-1935        20%
1936-1940        23%
1941-1945        28%
1946-1950        7%
1951-1955        7%
1956-1960        3%
1961-1965        1%

Niet ingevuld        1%

I        ERVARINGEN TIJDENS DE OORLOG

Waren er andere familieleden lid van de NSB?

Ja                58%
Nee                42%
Weet niet        1%

Wat was hun (mogelijke) motivatie om lid te worden?

Economische crisis                         29%
Sociale bevlogenheid                         16%
Streven naar econ./maatschappelijke vooruitgang         11%
Anticommunisme                                                9%
Teleurstelling in gevestigde politiek                        8%
Nationaal-socialistische overtuiging                        7%
Pers. vertrouwdheid met Duitsland (vaak door huwelijk)        4%
Sociale druk van anderen                                3%
Onder indruk van vooruitgang in Hitler-Duitsland        2%
Nationalisme                                                2%
Avontuur                                                2%
Overig                                                        7%

Bent u zelf lid geweest van een nationaal-socialistische organisatie, bijvoorbeeld de Jeugdstorm?

Ja                        60% van groep met leeftijd 10-18
Nee                        40% van groep met leeftijd 10-18

Hebben uw ouders met de Duitse bezetter samengewerkt?

Ja                68%
Nee                25%
Weet niet        5%

Niet ingevuld        2%

Zo ja: op welke manier?

Waffen-SS                                                21%
Bestuurlijke + ambtelijke collaboratie                        8%
Hand-en spandiensten                                        7%
NSKK/logistieke collaboratie                                6%
Vrijwillig in Duitsland gewerkt                                6%
Meewerken aan arrestatie, roof, deportatie, kampbewaking6%
Uitdragen nationaal-socialisme in woord en/of geschrift        5%
Onderwijs/jeugdwerk                                        5%
Politie                                                        4%
Landwacht                                                4%
Arbeidsdienst                                                3%
Functie in partijapparaat NSB                                2%
Winterhulp                                                2%
Technische ondersteuning                                2%
Relatie met Duitse(r)                                        2%
Bewaking strategische doelen                                2%
WA                                                        2%
Overig                                                        11%

Niet ingevuld                                                2%

Maar ouders hebben ook goede dingen gedaan:

Hulp aan onderduikers                1%
Gratieverzoeken schrijven        1%
Waarschuwen voor razzia’s        1%

Wat gebeurde er met uw gezin na Dolle Dinsdag?

Het gezin is gevlucht/ondergedoken binnen Nederland        10%
Het gezin is naar Duitsland gevlucht*                        33%
Het gezin is gedeeltelijk naar Duitsland gevlucht*        7%
Er veranderde niets                                        29%
Ouders gearresteerd                                        5%
Overig                                                        4%
Weet niet                                                2%

* Aantal kinderen dat vluchtte:                         42%

Niet ingevuld/n.v.t.                                        10%

II ERVARINGEN NA DE OORLOG

Zijn uw ouders geïnterneerd?

Ja, vader en moeder                49%
Ja, alleen vader                33%
Ja, alleen moeder                5%
Nee                                9%

Reden: vader door verzet geliquideerd        2%
Reden: vader gesneuveld                        1%
Reden: vader krijgsgevangen                1%

Niet ingevuld                        4%

Zo ja: Hoe lang

Vader: Gemiddeld afgerond 2 jaar en 1 maand
(In gevangenschap gestorven: 2% van gevangen vaders)
Moeder: Gemiddeld afgerond 1 jaar en 2 maanden

Waar verbleef u tijdens de internering van uw ouders?

Bij familie                                                26%
Bij moeder thuis                                        22%
In een tehuis                                                19%
Mee naar interneringskamp                         18%
In een pleeggezin                                        5%
Bij vrienden                                                2%
Overig                                                        8%


Wat gebeurde er met het huis en de bezittingen van uw gezin?

Niets                                                16%
In beslag genomen                                62%
Gestolen                                        10%
Achtergelaten bij vlucht                        2%
Vernield door oorlogsgeweld                 1%
Weet niet                                        4%

Niet ingevuld                                        1%
N.v.t.                                                4%

Is het gezin weer herenigd?

Ja                        76%
Nee                        18%

Niet ingevuld                6%

Toelichting:

Sommige gezinsleden dood        7%                
Gescheiden van ouders         3%

Hebben uw ouders na de oorlog problemen gehad met:

Huisvesting:                                61%
Financiële omstandigheden:         72%
Beroepsuitoefening:                        59%

Was uw familie maatschappelijk, sociaal of politiek actief?

Nee                        75%
Ja                        18%
Weet niet                3%

Niet ingevuld                4%

Zo nee: Had dat te maken met het oorlogsverleden?

Ja                80%
Nee                8%
Weet niet        9%

Niet ingevuld        3%

Heeft het oorlogsverleden van uw ouders invloed gehad op de relaties binnen het gezin?

Ja, namelijk:

Tussen de ouders                        57%
Tussen ouders en kinderen                63%
Tussen de kinderen onderling         48%

Kon er binnen het gezin over de oorlog gepraat worden?

Ja                        39%
Nee                        60%

Niet ingevuld                1%

Zo ja, hoe keken uw ouders terug op hun ervaringen in de oorlog?

Met spijt                                                24%
Teleurgesteld, verbitterd                                18%
Gefrustreerd door slechte behandeling na de oorlog        14%
Ouders stonden achter hun beslissing                        12%
Verschillend                                                9%
Mooie tijd                                                7%
Gemengde gevoelens                                        6%
Teleurgesteld door wat de Joden was aangedaan         6%
Gelaten                                                        3%
Overig                                                        1%

III HUIDIGE SITUATIE

Heeft het oorlogsverleden van uw ouders invloed gehad op:

Uw opleidingsmogelijkheden        59%
Beroepsmogelijkheden                49%
Persoonlijke relaties                        75%

Ondervindt u zelf psychische problemen door het oorlogsverleden van uw ouders?

Ja                85%
Nee                15%

Zo ja: heeft u daar professionele hulp voor gezocht?

Ja                85%                
Nee                15%

Is de avond van de 4de mei voor u een moeilijk moment?

Ja                57%
Nee                31%
Niet meer        10%

Hoe oordeelt u nu over het oorlogsverleden van uw ouders?

Neutraal                                28%
Zonder meer afwijzend                 35%
Begripvol                                35%

Niet ingevuld                                2%

Vindt u dat uw ouders terecht zijn gestraft voor hun gedrag in de oorlog?

Ja*                                45%
Nee                                37%
De een wel, de ander niet        3%
Weet niet                        9%

N.v.t.                                3%
Niet ingevuld                        3%

* maar te zwaar                13%

Vindt u dat u zelf een prijs heeft betaald voor het oorlogsverleden van uw ouders?

Ja                92%
Nee                7%

Niet ingevuld        1%

Wat moet de Nederlandse overheid doen om de gevolgen van de oorlog voor u te compenseren?

Niets                                                15%
Excuses aanbieden                                17%
Financiële compensatie                        24%
Een historisch onderzoek door het NIOD        62%

(meerdere antwoorden waren mogelijk, dus totaal is niet 100)

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten