Annegreet van Bergen

Column Annegreet van Bergen: druktechniek

In de negentiende eeuw leerden steeds meer Nederlanders lezen. Handige ondernemers speelden daarop in door steeds meer boeken en kranten op de markt te brengen. Toch bleef de vraag naar informatie onverzadigbaar, zo constateert Annegreet van Bergen. Eerst verdween hier in Zutphen de afvalkalender, toen de bioscoopladder. Dat wil zeggen, sinds kort staat op internet...

‘Mensen aten suiker tot hun tanden zwart werden’

Vanaf de zestiende eeuw raakten Europeanen verslaafd aan rietsuiker uit de koloniën. Maar toen Napoleon in 1806 het Continentaal Stelsel invoerde en de toevoer van koloniale producten geblokkeerd raakte, kwam er geen suiker meer binnen. Napoleons oplossing voor deze nood heeft volgens Annegreet van Bergen grote gevolgen gehad voor de Europese landbouw. Een fris, regelmatig...

Heel modern: een gietijzeren hek

Bij de bouw van het Teylers Museum in 1784 werd voor de eerste keer in Nederland gietijzer gebruikt, in een sierlijk hekje langs de omloop. Dat was het toppunt van moderniteit en schreeuwend duur, ontdekte Annegreet van Bergen. De eerste keer dat ik de spectaculaire ovale zaal van het Teylers Museum binnenkwam, had ik louter...

Door de herinneringen krijgt het heden glans

Cees Nooteboom schreef ooit: ‘Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil.’ Ik zou eerder zeggen dat herinnering een duveltje uit een doosje is dat op onverwachte momenten opduikt. Maar welke metafoor je ook kiest, feit is dat er talrijke herinneringen in ons geheugen opgeslagen liggen en dat die daar soms jarenlang...

Beschermd tegen oplichters en uitbuiters

Hoge prijzen, slechte kwaliteit en regelrecht bedrog. In winkels werden klanten bedot waar ze bij stonden. Vanaf de achttiende eeuw begonnen ze hun krachten te bundelen. En met succes, zo constateert Annegreet van Bergen. Natuurlijk had ik weleens gehoord van iemand die iets op zijn kerfstok heeft, maar ik had er nog nooit een in...

De zakkendrager: een nuttig, maar uitgestorven beroep

Schepen worden tegenwoordig met geautomatiseerde kranen geladen en gelost. Vroeger was dat het werk van de zakkendrager. Een vergeten, maar essentieel beroep, meent Annegreet van Bergen. Standbeelden van hoge heren, al dan niet te paard, zeggen mij weinig of niets. Daarentegen maakte een beeld van een licht gebogen mannengestalte met een grote zak op zijn...

Column: Annegreet van Bergen – ‘Odoltycoon’ Lingner

Karl August Lingner verdiende eind negentiende eeuw kapitalen met de verkoop van mondwater. Maar deze ‘Odol-tycoon’ hield al dat geld niet alleen voor zichzelf, zo ontdekte Annegreet van Bergen. Toen ik met vakantie in Dresden was, moest ik denken aan hoe ik me als tiener het hoofd had gebroken over een nummer van Frank Zappa....

Steeds een nieuw begin

Een verkeerde potloodlijn is tot opluchting van Annegreet van Bergen zo uitgegumd. Die mogelijkheid danken we aan de ontwikkeling van het rubber. Sinds enige tijd zit ik op tekenles, iets wat al tijden op mijn lijstje stond en wat ik eindelijk ben gaan doen. Ik ben geen groot talent, maar helemaal kansloos ben ik evenmin....

Vuilverwerking in de negentiende eeuw

De stakingen van reinigingsdiensten zijn van de baan. Tegenwoordig zijn de straten schoner dan ooit, maar in de negentiende eeuw waren ze smerig en lag er overal vuil.

Rijk dankzij het bruine goud

Eeuwenlang stookte Nederland turf, een makkelijk te winnen brandstof. Deze goedkope energiebron gaf ons land volgens Annegreet van Bergen een belangrijke voorsprong op de buurlanden. De krantenkoppen logen er niet om: ‘Gasproductie naar nul,’ ‘Gaskraan Groningen uiterlijk in 2030 dicht’. Wat nog maar kortgeleden ondenkbaar werd geacht, lijkt nu onafwendbaar. Vanwege bodemverzakkingen en aardbevingen in...

Een balpen bestond nog niet

Een tv-kijker die in de jaren zeventig zit te zappen? Dat kan niet, want toen was er nog geen afstandsbediening. Toch telt menige roman dit soort onjuistheden. Annegreet van Bergen ontdekte een vreemde fout in een boek van W.F. Hermans. Een van de spannendste romans over de Tweede Wereldoorlog is ongetwijfeld De donkere kamer...

Makke schapen zwoegen van 9 tot 5

Tegenwoordig gaat vrijwel iedereen naar school of kantoor. Maar lange tijd was dat volgens Annegreet van Bergen niet vanzelfsprekend. De huidige arbeidscultuur is nog jong. Bespottelijk en onverdraaglijk vond ik het om elke dag op door anderen vastgestelde tijden naar school te gaan. Daarom spijbelde ik. Na verloop van tijd vond ik het te kinderachtig...