Alle artikelen
Brieven
In ‘Brieven’ kunnen lezers hun mening geven over artikelen die in Historisch Nieuwsblad zijn verschenen. De redactie behoudt zich het recht voor brieven in te korten.
Loe de Jong
Beste Loe,
Graag wil ik publiekelijk reageren op Uw publiekelijk geventileerde veroordeling van mijn in 1997 verschenen boek Om erger te voorkomen. U deed dat in het jongste nummer van het Historisch Nieuwsblad (februari 2001) met onder andere de woorden: ‘Ik ken aan dat boek niet de minste waarde toe. Een waardeloos werk’.
Het zal U wel niet interesseren dat Om erger te voorkomen opnieuw in een vierde druk is gepubliceerd, inmiddels bij Hanser Verlag te München voor het Duitstalige gebied is verschenen en momenteel in Amerika vertaald wordt. Maar dat terzijde. Ik schrijf U deze brief omdat Uw veroordeling in zo flagrante tegenstelling staat tot de graagte waarmee U mij aan het eind van 1998 als Uw toekomstige biografe wilde accepteren. Om de gang van zaken nog eens op een rijtje te zetten graag het volgende:
Toen ik mij voornam Uw leven en werk te gaan beschrijven, zocht ik op eigen initiatief een uitgever. Uiteraard werd het de Sdu, de voormalige staatsdrukkerij, waar immers Uw belangrijkste werk verschenen is. Het contract met de uitgever heb ik eerst getekend nadat aan twee door mij gestelde voorwaarden was voldaan, te weten dat ik op Uw volledige medewerking mocht kunnen rekenen en dat U met mij als auteur van Om erger te voorkomen als Uw biografe akkoord kon gaan.
Bij mijn eerste bezoek bleek U dermate enthousiast dat U mij ter plekke alle aantekeningen, vrucht van vier jaar arbeid, meegaf die U ten behoeve van een derde deel van Uw memoires had gemaakt. Ik heb ze vijf maanden in mijn bezit mogen houden. Intussen ondernam ik pogingen Uw archief in gedeelten naar mijn woonplaats overgebracht te krijgen. Het NIOD (toen nog RIOD) was tot medewerking daaraan wel genegen, mits ik de zogeheten ARA-verklaring zou ondertekenen. Dat heb ik geweigerd. Ik achtte de beperkingen die door ondertekening van de verklaring worden opgelegd voor een serieus historicus onaanvaardbaar, en achtte het niet reëel het werk naar eer en geweten te voltooien.
Toen ik U daarvan op de hoogte bracht, toonde U zich zeer teleurgesteld en u trachtte mij alsnog tot tekenen aan te zetten middels een schrijven waarin U mij vroeg een en ander nog eens te overwegen. U zag de ARA-verklaring meer in de formele sfeer, als een formaliteit dus. Nog eens zou ik hier de vraag willen stellen die me eertijds al bezig hield: als die ARA-verklaring algemeen beschouwd wordt als een formaliteit, een wassen neus, waarom heffen we die dan niet op ten bate van een onafhankelijker wetenschapsbeoefening?
Terug naar het Historisch Nieuwsblad en Uw negatieve uitspraak over mijn historisch werk daarin gedaan. Uw leven is bij uitstek, niet in de laatste plaats als historicus, met de twintigste eeuw verweven en wel zodanig dat in ieder geval vanaf 1940 Uw werk en leven tegen de achtergrond van de historische gebeurtenissen voortdurend samenvielen. Mooier kan zich een biograaf niet denken. Het is dan ook louter om redenen van principiële aard dat ik van mijn idee om een biografie over U vorm te geven, heb afgezien.
Blijft echter de prangende vraag hoe het te rijmen valt dat U enerzijds Om erger te voorkomen als historische arbeid neersabelt en anderzijds mij, als Uw biografe, de beschrijving van Uw zozeer met de historie verbonden leven wel hebt willen toevertrouwen.
Nanda van der Zee, Loenen a/d Vecht
Lauwerspolder
Ik reageer hier op de rubriek ‘Beeldgeheim’ in het eerste nummer van 2001. De Lauwerspolder ligt niet aan de rand van de Flevopolder, die in 1947 trouwens nog niet eens bestond, maar in Noord-Groningen. Dit wordt ook nog bevestigd door de vrachtwagen op de foto, die afkomstig is van een transportbedrijf uit Spijk, een plaatsje in Groningen.
Laurenz Veendrick, Harderwijk
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Ingezonden brieven
Brieven In ‘Brieven’ kunnen lezers hun mening geven over artikelen die in Historisch Nieuwsblad zijn verschenen. De redactie behoudt zich het recht voor brieven in te korten.Loe de JongBeste Loe,Graag wil ik publiekelijk reageren op Uw publiekelijk geventileerde veroordeling van mijn in 1997 verschenen boek Om erger te voorkomen. U deed dat in het jongste...
Wie is het?
Hoe goed kennen we onze helden en schurken? Iedere maand een biografie van een belangwekkend persoon uit het verleden. U mag raden wie de hoofdpersoon is. Zijn Londense buren beschouwden hem als een excentriekeling, de pionier die nu met eerbied als de ‘grootvader van de computer’ wordt aangeduid. In menig opzicht was hij zijn tijd...
De eeuwige loyaliteit van de Hells Angels
De motorclub Hells Angels blijft verboden in Nederland. Binnen de club, die lange tijd onaantastbaar leek, is sprake van een geweldscultuur die de samenleving in gevaar brengt, zo oordeelde de rechtbank in Utrecht. Historisch Nieuwsblad publiceerde in 2001 dit artikel over de beruchte motorclub, die kan bogen op een roerige en spectaculaire geschiedenis. Hoe crimineel zijn...
Blom laat zich kennen
RIOD-directeur Hans Blom viel over haar boek Om erger te voorkomen. In een reactie op Bloms recensie — ‘Een droevig boek’ — in het vorig nummer van Historisch Nieuwsblad legt Nanda van der Zee uit welke nieuwe feiten zij over de vlucht van Wilhelmina heeft aangedragen. Hans Blom, de huidige RIOD-directeur, concludeert dat het...
Een droevig boek
Het ‘vernieuwende’ en ‘schokkende’ boek over de jodenvervolging in Nederland van de historica Nanda van der Zee is overal tot de grond toe afgekraakt. Het boek, luidt de kritiek, is tendentieus en voegt niets toe aan wat al bekend is. Hans Blom deelt die conclusie. Van der Zee had er beter aan gedaan, vindt de...
De affaire-Aantjes
Sommige documenten brengen grote opwinding teweeg bij de ontdekker, andere bij het hele Nederlandse volk. Een vondst van een tiental regels veroorzaakte een abrupt einde aan de loopbaan van Willem Aantjes; tot de ontdekking kroonprins van het CDA. Daarna vooral bekend als ‘ingedeeld bij Amtsgruppe D, Germanische SS’. De uitzending staat bij velen nog in...
TIJDSCHRIFT: Onvoltooid verleden
‘Mijn grootste talent is “the art of making enemies”. Ik ben alleen tot arbeid in staat, tactiek en diplomatie zijn me vreemd. Ik kan iemand zelfs geen doosje lucifers aanpraten.’ Dat schreef Kees de Dood (1892-1965). Wie was deze man met die opmerkelijke naam? Een duizendpoot: journalist, schrijver, vertaler en ook nog gemeenteraadslid van Amsterdam....
Verwacht
Deel twee Wat hebben de Nederlandse uitgeverijen ons dit voorjaar te bieden? Weer veel biografieën en vooral veel tweede delen van levensbeschrijvingen.Klapper wordt deel twee van de biografie van Wilhelmina door Cees Fasseur (Balans, februari 2001). Het heet Krijgshaftig in een vormeloze jas. De Tweede Wereldoorlog staat dus centraal. Het valt te verwachten dat Fasseur...
Morele elasticiteit
Voor Loe de Jong zag de wereld er nog eenvoudig uit toen hij in de jaren zestig en zeventig aan zijn magnum opus werkte: je had goeden en je had fouten. Fouten waren mensen als Aantjes die in zijn beleving kozen voor de Duitse zaak. Deze mensen dienden uit het publieke leven te worden verwijderd:...
Sex-appeal
Onlangs vernam de Leidse historicus H.L. Wesseling van de hoofdredactie van NRC Handelsblad dat aan zijn bestaan als columnist voor die krant een einde kwam. Op zichzelf is dit niet iets om bij stil te staan. Wesseling heeft zijn column een flink aantal jaren mogen schrijven, kon er diverse bundels van maken en ontving voor...
Mein Kampf
Door vreemd personeelsbeleid van de KRO is de historische vraag weer eens opgevlamd hoe belangrijk de onverbiddelijke bestseller Mein Kampf is geweest en nog is. Directeur Ton Verlind van de katholieke omroep ontsloeg diskjockey Giel Beelen omdat deze Mein Kampf in de omroepgids Studio ‘het indrukwekkendste boek dat ik ken’ had genoemd. Hij had daaraan...
Brieven: Dachau en de varkens
In ‘Brieven’kunnen lezers hun mening geven over artikelen die in Historisch Nieuwsblad verschenen zijn. De redactie behoudt zich het recht voor om brieven in te korten. Het artikel van F. R. Ankersmit ‘Dachau en de varkens’ in Historisch Nieuwsblad 2000/10 is afschuwelijk. De vergelijking tussen de holocaust en de bio-industrie raakt kant noch wal. Ben...
