Alle artikelen
Vanzelfsprekend was het Amerikaanse Wired het eerst met een werkend prototype. In een demonstratie is te zien hoe lezers op de iPad (of een soortgelijke tablet) digitaal door het technologisch tijdschrift kunnen bladeren, artikelen kunnen lezen, maar ook animaties en kleine filmpjes kunnen bekijken. Het kan nog mooier. VIVmag was altijd al digitaal. In de tablet-versie van dit lifestyle-magazine voor vrouwen is geen sprake meer van pagina’s en artikelen. De lezer bladert niet door een blad, maar beweegt zich door een virtuele wereld waarin tekst, foto en video een harmonisch geheel vormen. Als je op die manier een historisch tijdschrift zou kunnen maken, hoe zou dat er dan uitzien?
Misschien wel zoals de website van Het Scholtenhuis. Deze site vertelt het verhaal over het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst in Groningen aan de hand van een virtuele reconstructie van het gebouw. Via een interactieve plattegrond kunnen bezoekers dwalen over de verdiepingen, van de kelder waarin geroofde goederen werden opgeslagen via de kantoren van de SD-officieren naar de martelkamer en de zolder waar arrestanten werden opgesloten.
Iedere ruimte is multimediaal aangekleed. Nagespeelde scènes brengen het ‘voorportaal van de hel’ – zoals het huis in Groningen werd genoemd – tot leven, archiefmateriaal zorgt voor verdieping. Ondanks het onderwerp is Het Scholtenhuis een lust voor oog en oor. Niet voor niets won de site eerder dit jaar de Geschiedenis Online Prijs.
Maar er zijn ook nadelen aan deze presentatie. Het loslaten van bestaande genres en het gebruik van een navigatie die afwijkt van wat mensen gewend zijn, maken dit soort websites minder gebruikersvriendelijk. Dat probleem doet zich tot op zekere hoogte ook voor op TweedeWereldoorlog.nl. Dit mooie initiatief van een groot aantal musea en andere instellingen is bedoeld om een enorme rijkdom aan informatie over de oorlog te ontsluiten. Maar op sommige punten zit de fraaie vormgeving de inhoud in de weg.
Het maken van een website als die over Het Scholtenhuis of een interactief tijdschrift als VIVmag is erg duur. Gelukkig kunnen ook eenvoudigere versies van digitale tijdschriften gebruikmaken van nieuwe genres. Op het web is momenteel veel te doen over explanimations, een niet zo’n heel mooi woord voor animaties waarin iets wordt uitgelegd. Bekende voorbeelden zijn The Crisis of Credit Visualized, over het ontstaan van de kredietcrisis, en Iran: a Nation of Bloggers, over de invloed van nieuwe media in dat streng islamitische land.
Historische voorbeelden in dezelfde stijl zijn nog moeilijk te vinden, maar Visualizing Empires Decline is een mooi begin. Die kleurrijke animatie van de opkomst en ondergang van wereldrijken kan zo in de eerste tablet-versie van dit blad. Nu maar wachten op de Nederlandse lancering van de iPad.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Website: Een historisch tijdschrift op de iPad
Hoe zou Historisch Nieuwsblad eruitzien op de iPad? U weet wel, de door Apple met veel bombarie aangekondigde opvolger van de iPhone? Het apparaat is pas sinds 3 april in de Verenigde Staten te koop, maar uitgevers zijn al maanden aan het experimenteren met deze kruising tussen een telefoon en een laptop. Op het web...
Signalementen (film)
Apocalypse World War IIA-film, € 24,99 De titel Apocalypse World War II doet sensationele oorlogsbeelden vermoeden van vuurzeeën, neerstortende bommenwerpers en zinkende schepen, maar de Franse zesdelige televisieserie is een zeer leerzame geschiedenis over de Tweede Wereldoorlog. Het bijzondere zit niet in de onderwerpen – de grote oorlogsgebeurtenissen worden keurig chronologisch behandeld –, maar in...
Film: De nieuwe mode en – o ja – een deportatie
‘De kersenoogst is dit jaar goed uitgevallen,’ meldde het Polygoonjournaal in de zomer van 1942. Aan kersen geen gebrek in de tijd dat de Jodendeportaties in Nederland begonnen. Het is altijd weer schokkend om te constateren dat het dagelijks leven in bezet Nederland gewoon doorging terwijl de jacht op bijna 140.000 medeburgers was geopend. Terwijl...
Signalementen: Tweede Wereldoorlog
Tante Roosje. Het oorlogsgeheim van mijn familie Paul Glaser297 p. Verbum, € 17,95Ziekenhuisdirecteur Paul Glaser ziet bij een bezoek aan Auschwitz in een vitrine een koffer met zijn familienaam erop. Hij duikt in de geschiedenis van zijn tante Roosje, die als twintiger werd gedeporteerd. Roosje gebruikte haar charmes om het kamp te overleven. Ze werd...
The real story behind the headlines
In geen land hebben journalisten zoveel invloed als in de Verenigde Staten. De media vormen er een ‘vierde macht’. Die speelt een sleutelrol binnen het politieke bestel doordat ze de publieke opinie verwoordt en daarmee ook stuurt, maar vooral omdat ze de uitvoerende macht zichtbaar maakt en aan een oordeel onderwerpt. Ongetwijfeld spelen journalisten daarom...
Generaal Kruls: Behendig bureaucraat, saaie man
In Nederland is vanouds weinig plaats en relatief geringe achting voor de echte antipode van de burger: de militair. Toen H.J. Kruls, van wie zojuist een biografie is verschenen, zijn memoires de titel Generaal in Nederland (1975) gaf, zat daar een bewust sarcastische, verongelijkte ondertoon in. Generaal zijn in Nederland, met zijn krentenwegerige en benepen...
Amsterdam behoed voor al te rigoureuze kaalslag
‘Amsterdam, die grote stad, die is gebouwd op palen. Als die stad eens ommeviel, wie zou dat betalen?’ Dit kinderrijmpje brengt de zorgen van de hoofdstad kernachtig onder woorden. Zonder de lange palen die rusten op de zandlagen diep onder het veen zakt alles weg in de blubber. Bouwen is dus ingewikkeld en duur. In...
Bernhard: van kleinfoute Duitser tot beste aller vaderlanders
Geschiedschrijving kan onbillijk zijn. Want waarom zoveel Bernhard en zo weinig Juliana? Tegenover elk boek over onze voormalige vorstin staan er vier over de prins, leert een kleine bibliografische rondgang. Alsof hij er alles en zij er amper toe doet. Bernhard is minstens viermaal serieus bestudeerd, door de journalisten Alden Hatch (1962), Wim Klinkenberg (1979)...
Jolande Withuis
Een nieuwe lente, een nieuw geluid. Als de tekenen niet bedriegen loopt het tijdperk ‘grijs’ ten einde. Onderzoekers van de Tweede Wereldoorlog verheffen steeds nadruk¬kelijker hun stem tegen de vervaging van het verschil tussen daders en slachtoffers, en tegen het misantrope doormodderscenario dat het beeld van de Tweede Wereldoorlog de laatste jaren heeft gekleurd, een...
Arts versus vroedvrouw
Bevallen in een kraamkliniek, waar vrouwen ver van eigen huis en familie een kind kregen? Het Rotterdamse stadsbestuur huiverde in 1868 bij het idee. Hoe diep de vrouw ook gezonken was, ze hoefde zich niet te verlagen tot het ziekenhuis. Dat was ‘in strijd met ons nationaal caracter’. En nog steeds is Nederland met 13...
Karel V: maffiabaas van christelijk Europa
Het bewind van Karel V is altijd veronachtzaamd in de Nederlandse geschiedschrijving – de vorst verdween in de schaduw van zijn ‘fundamentalistische’ zoon Filips. Maar ook keizer Karel was meedogenloos, katholiek én corrupt: zijn voortdurende hang naar oorlogvoering leidde tot grote verwoestingen, veel persoonlijk leed en overspannen staatsfinanciën. In het najaar van 1556 trekt een...
‘U oordeelt over Moeder Indonesia zelf’
In 1930 spande het Nederlands-Indische bestuur een proces aan tegen Soekarno op grond van het haat-zaaiartikel uit het Nederlands-Indische Wetboek van Strafrecht. Soekarno brak met zijn kleurrijke verdedigingsrede Indonesië klaagt aan door als nati-onaal politicus. Soekarno was de leider van de non-coöperatieve nationalisten, die weigerden met het Neder-lands-Indische bestuur samen te werken. Hun politieke partij...
