Home Website: Langs de grens liep een dodendraad

Website: Langs de grens liep een dodendraad

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 8 november 2010

Update 7 april 2020

Veel landen herdenken hun oorlogsdoden niet op een dag die samenvalt met het einde van de Tweede Wereldoorlog, zoals in Nederland, maar op 11 november. Dat was de dag waarop de Duitsers de capitulatie in de Eerste Wereldoorlog tekenden. Nederland was neutraal in deze verwoestende Europese oorlog. Afgezien van enkele schermutselingen in Zuid-Limburg is er op Nederlandse bodem niet gevochten. Daardoor heeft deze oorlog, die in andere Europese landen nog altijd bekendstaat als de Grote Oorlog, een bescheiden plaats in het Nederlandse collectieve geheugen. De belangstelling ervoor is er echter niet minder om.

Een veelzijdige Nederlandstalige website over de Eerste Wereldoorlog is Wereldoorlog1418.nl, overwegend gemaakt door amateurhistorici. Deze site onderscheidt zich vooral door de grote hoeveelheid kwalitatief hoogstaande informatie. De uitgebreide artikelen zijn dikwijls voorzien van mooie historische foto’s en grafiekjes. Aardig zijn vooral de artikelen over minder bekende verschijnselen uit de Grote Oorlog, bijvoorbeeld de afschrikwekkende ‘dodendraad’ die de Duitsers aanbrachten op de grens tussen Nederland en België: een 180 kilometer lange versperring waarop een spanning van 2000 volt stond.

Ook details uit de oorlog die vaak onderbelicht blijven komen aan bod. Zo is er een uitgebreide beschouwing over de rol van dieren in de oorlog. Wereldoorlog1418.nl moet het vooral van de inhoud hebben, niet zozeer van een aantrekkelijke vormgeving. Geluidsfragmenten en bewegende beelden ontbreken vrijwel geheel. Zelfs bij een artikel over de Nederlandse filmindustrie tijdens de oorlog is geen beeldmateriaal.

Voor nog interessantere, en vooral mooiere websites over de Eerste Wereldoorlog moeten we over de grens kijken. Een mooie website is firstworldwar.com, ‘a multimedia history of World War One’. Hier minder wetenschappelijke artikelen, maar heldere uitleg over de oorzaken, het verloop en het einde van de oorlog. Er is onder andere een uitgebreide encyclopedie te vinden met alle namen, plaatsen en gebeurtenissen die een rol speelden. Ideaal om gericht naar informatie te zoeken, maar ook om lukraak op te grasduinen.

Onder de knop `Multimedia’ zit een uitgebreid audio-archief van toespraken en radio-uitzendingen uit de oorlogsjaren. Ook zijn er korte videofragmenten van het front en uit het thuisland van de oorlogvoerende naties te zien. Een interessante toevoeging vormen de stafkaarten en propagandaposters. De makers waarschuwen dat firstworldwar.com geen academische website is en door vrijwilligers wordt gemaakt. Desondanks bevat de site vrijwel alles wat een belangstellende zich maar kan wensen.

De website die hoort bij de Amerikaanse tv-documentaire The Great War and the Shaping of the 20th Century van PBS, de Amerikaanse publieke omroep, is ook de moeite waard. Deze site is door professionals gemaakt voor het grote publiek, en dat is direct te merken. Ook hier geen wetenschappelijke artikelen, maar des te meer animatiefilmpjes, video- en audiofragmenten.

Vooraanstaande historici geven in korte citaten hun commentaar op verschillende facetten van de oorlog. Er zijn originele stemmen beschikbaar van soldaten, die vertellen over de verschrikkingen in de loopgraven. Een aardige service van deze website is dat met interactieve kaarten uitleg wordt gegeven over het verloop van de gehele oorlog én van afzonderlijke veldslagen.

Nieuwste berichten

Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Onderzoek

Werkloze wevers emigreerden naar Toscane

De Lage Landen waren in de vijftiende eeuw het beloofde land voor veel migranten. Maar er waren ook honderden inwoners die zich genoodzaakt zagen hun geluk in het buitenland te zoeken, schrijven historici in vaktijdschrift BMGN. Vrijheden en economische kansen in de laatmiddeleeuwse Lage Landen hadden een aanzuigende werking op migranten van buiten. Volgens de...

Lees meer
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Interview

‘Oekraïne maakt het verleden politiek’

De Oekraïense regering gebruikt in het verzet tegen de Russische indringers de geschiedenis als wapen. De officiële versie van het verleden is nationalistisch en laat weinig ruimte voor afwijkende interpretaties en debat. Daarover maakt de Oekraïense historicus Georgiy Kasianov zich zorgen. ‘Het is moeilijk om iets kritisch te schrijven.’ In zijn thuisland Oekraïne is hij...

Lees meer
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Artikel

Akbar de Grote: tolerante keizer in India

Alexander, Catharina en Frederik. Alle drie heetten ze De Grote. Maar de grootste der groten was Akbar. De zestiende-eeuwse Mogolkeizer was een briljant strateeg, bevorderde kunst en cultuur, en stond als moslim op de bres voor vrijheid van religie. De sterren waren legendarisch leider Jalaluddin Muhammad Akbar van het begin af aan goedgezind. Hij kwam...

Lees meer
Assyrische koningslijst, zevende eeuw v.Chr
Assyrische koningslijst, zevende eeuw v.Chr
Nieuws

Assyrische koningen uitgewist door opvolgers

De zogeheten koningslijsten behoren tot de belangrijkste bronnen over het Assyrische Rijk. Ze bevatten de namen en regeerperiodes van heersers. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat de lijsten niet volledig zijn. Historici hebben drie Assyrische koningen gevonden die bewust zijn weggelaten. In de Journal of Cuneiform Studies schrijven assyriologen Eckart Frahm en Alexander Johannes Edmonds...

Lees meer
Loginmenu afsluiten