Home Website: Langs de grens liep een dodendraad

Website: Langs de grens liep een dodendraad

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 8 november 2010

Update 7 april 2020

Veel landen herdenken hun oorlogsdoden niet op een dag die samenvalt met het einde van de Tweede Wereldoorlog, zoals in Nederland, maar op 11 november. Dat was de dag waarop de Duitsers de capitulatie in de Eerste Wereldoorlog tekenden. Nederland was neutraal in deze verwoestende Europese oorlog. Afgezien van enkele schermutselingen in Zuid-Limburg is er op Nederlandse bodem niet gevochten. Daardoor heeft deze oorlog, die in andere Europese landen nog altijd bekendstaat als de Grote Oorlog, een bescheiden plaats in het Nederlandse collectieve geheugen. De belangstelling ervoor is er echter niet minder om.

Een veelzijdige Nederlandstalige website over de Eerste Wereldoorlog is Wereldoorlog1418.nl, overwegend gemaakt door amateurhistorici. Deze site onderscheidt zich vooral door de grote hoeveelheid kwalitatief hoogstaande informatie. De uitgebreide artikelen zijn dikwijls voorzien van mooie historische foto’s en grafiekjes. Aardig zijn vooral de artikelen over minder bekende verschijnselen uit de Grote Oorlog, bijvoorbeeld de afschrikwekkende ‘dodendraad’ die de Duitsers aanbrachten op de grens tussen Nederland en België: een 180 kilometer lange versperring waarop een spanning van 2000 volt stond.

Ook details uit de oorlog die vaak onderbelicht blijven komen aan bod. Zo is er een uitgebreide beschouwing over de rol van dieren in de oorlog. Wereldoorlog1418.nl moet het vooral van de inhoud hebben, niet zozeer van een aantrekkelijke vormgeving. Geluidsfragmenten en bewegende beelden ontbreken vrijwel geheel. Zelfs bij een artikel over de Nederlandse filmindustrie tijdens de oorlog is geen beeldmateriaal.

Voor nog interessantere, en vooral mooiere websites over de Eerste Wereldoorlog moeten we over de grens kijken. Een mooie website is firstworldwar.com, ‘a multimedia history of World War One’. Hier minder wetenschappelijke artikelen, maar heldere uitleg over de oorzaken, het verloop en het einde van de oorlog. Er is onder andere een uitgebreide encyclopedie te vinden met alle namen, plaatsen en gebeurtenissen die een rol speelden. Ideaal om gericht naar informatie te zoeken, maar ook om lukraak op te grasduinen.

Onder de knop `Multimedia’ zit een uitgebreid audio-archief van toespraken en radio-uitzendingen uit de oorlogsjaren. Ook zijn er korte videofragmenten van het front en uit het thuisland van de oorlogvoerende naties te zien. Een interessante toevoeging vormen de stafkaarten en propagandaposters. De makers waarschuwen dat firstworldwar.com geen academische website is en door vrijwilligers wordt gemaakt. Desondanks bevat de site vrijwel alles wat een belangstellende zich maar kan wensen.

De website die hoort bij de Amerikaanse tv-documentaire The Great War and the Shaping of the 20th Century van PBS, de Amerikaanse publieke omroep, is ook de moeite waard. Deze site is door professionals gemaakt voor het grote publiek, en dat is direct te merken. Ook hier geen wetenschappelijke artikelen, maar des te meer animatiefilmpjes, video- en audiofragmenten.

Vooraanstaande historici geven in korte citaten hun commentaar op verschillende facetten van de oorlog. Er zijn originele stemmen beschikbaar van soldaten, die vertellen over de verschrikkingen in de loopgraven. Een aardige service van deze website is dat met interactieve kaarten uitleg wordt gegeven over het verloop van de gehele oorlog én van afzonderlijke veldslagen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten