Alle artikelen
Westfront 1918 (George Wilhelm Pabst, Duitsland, 1930)
Aangrijpend, rauw drama over een Duitse soldaat die zijn vrienden in de loopgraven ziet sneuvelen. Als hij naar huis wordt gestuurd, treft hij zijn vrouw met een andere man in bed aan. Gedesillusioneerd keert hij terug naar het front om de dood te zoeken.
All Quiet on the Western Front (Lewis Milestone, VS, 1930)
Drama over een groepje patriottische Duitse scholieren dat zich vrijwillig naar het front laat sturen. Ze ervaren er de zinloosheid van de loopgravenoorlog, waarin sterven een alledaags, futiel verschijnsel is. In de woorden van een van hen: ‘We leven in de loopgraven, we vechten, we proberen niet gedood te worden, maar soms worden we dat. Dat is alles.’
Regeneration (Gillies MacKinnon, Canada, Groot-Brittannië, 1997)
Subtiele verfilming van Pat Barkers roman over getraumatiseerde soldaten, onder wie de dichters Wilfred Owen en Siegfried Sassoon, in een Engelse inrichting. Een arts raakt in gewetensconflict: heeft behandeling zin als de soldaten na genezing weer als slachtvee naar het front worden gestuurd?
La grande illusion (Jean Renoir, Frankrijk, 1937)
Veel WOI-films richten zich op de horror van de loopgraven, maar La grande illusion heeft een breder perspectief. Het geloof in de oorlog is een dure illusie en het einde van het tijdperk van de Europese aristocratie, voor wie oorlog een potje Stratego is.
Paths of Glory (Stanley Kubrick, VS, 1957)
Kippenveldrama over Franse soldaten die het bevel van een cynische generaal weigeren op te volgen om een onmogelijke aanval op Duitse stellingen uit te voeren. Een militaire rechtbank veroordeelt drie van hen als afschrikwekkend voorbeeld tot de doodstraf.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
FILM SIGNALEMENTEN
Westfront 1918 (George Wilhelm Pabst, Duitsland, 1930) Aangrijpend, rauw drama over een Duitse soldaat die zijn vrienden in de loopgraven ziet sneuvelen. Als hij naar huis wordt gestuurd, treft hij zijn vrouw met een andere man in bed aan. Gedesillusioneerd keert hij terug naar het front om de dood te zoeken. All Quiet...
FILM Films over WOI zoeken rechtvaardiging
Toen de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand ten einde kwam, hadden alle betrokken landen verbijsterende aantallen soldatenlevens te betreuren. De cijfers zijn nauwelijks voorstelbaar: 800.000 Britse, 13 miljoen Franse, 1,7 miljoen Russische en 1,8 miljoen Duitse soldaten waren omgekomen. Naar de Verenigde Staten keerden ruim 100.000 soldaten niet...
TENTOONSTELLING Historial de la Grande Guerre
Goed doordacht museum tussen de slagvelden De lichtglooiende slagvelden van de Somme zijn in alle jaargetijden adembenemend mooi. Langs de voormalige frontlijn ligt een keur aan monumenten, begraafplaatsen en musea. Het Historial de la Grande Guerre in Péronne is een uiterst modern en zeer doordacht museum met tal van fraaie stukken....
Paul Schulten over Gallipoli
Voorheen werd de Slag om Gallipoli geclaimd door de Australiërs die het beschouwden als the birth of a nation. Tegenwoordig loopt Turkije voorop in de herdenking van de slag. Paul Schulten en Martin Kraaijestein, beiden verbonden aan de Erasmus Universiteit, schreven het eerste Nederlandstalige boek over de slag. Historisch Nieuwsblad sprak in 2014 met historicus Schulten. ‘Australië...
‘Brokken is de Cézanne onder de schrijvers’
Schrijver Jan Brokken, wiens boek De vergelding vorig jaar werd genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs, stond centraal tijdens een bijeenkomst in de Rode Hoed te Amsterdam, op donderdag 12 juni. Brokkens uitgever Atlas Contact had journalisten, schrijvers en musici uitgenodigd om een ode te brengen aan de auteur, die deze maand 65 wordt. Geert...
Dick Mohrs desillusie over de Russische revolutie
De Nederlandse ingenieur Moritz E.A. Mohr vertrekt in 1898 naar Rusland om daar een bestaan op te bouwen. Net als zijn Russische echtgenote sympathiseert hij met de revolutie. Maar in de loop van 1917 raken beiden ontgoocheld, zo blijkt uit de vele brieven die zij naar zijn moeder en zusters in Den Haag sturen. Mohr...
Antwoorden Grote Geschiedenis Quiz 2014
Op Hemelvaartsdag, donderdag 29 mei, was het weer tijd voor de jaarlijkse Grote Geschiedenis Quiz, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad, de Volkskrant en het televisieprogramma Andere Tijden. De dertiende editie werd opgenomen in het koor van de Pieterskerk in Leiden en werd gepresenteerd door Joost Karhof. De jury bestond onveranderd uit voorzitter Nelleke Noordervliet, oud-NIOD- directeur...
‘Populisme is geen tijdelijk verschijnsel’
‘Als vandaag iets zeker is, dan is het een gevoel van onzekerheid.’ Zo beschreef Beatrix tijdens haar inhuldiging in 1980 het heersende gevoel. Historicus en journalist Hans Wansink vertelt in Het land van Beatrix. De eerste geschiedenis van hedendaags Nederland 1980-2013 over het begin van een nieuw tijdperk in Nederland. ‘In Nederland bestond zelfs geen...
Jordaanoproer 1934
In de zomer van 1934 kwamen de werklozen in de Jordaan in opstand. Hun verzet werd bruut neergeslagen. Toch vond premier Colijn dat de vieze roden een harder lesje hadden verdiend. De Jordaan, de Amsterdamse wijk ten westen van de grachtengordel, had heel lang een slechte naam. In 1901 omschreef een linkse journalist de buurt...
‘De strijd in Oekraïne is een direct gevolg van de Tweede Wereldoorlog’
De periode na de Tweede Wereldoorlog wordt vaak gezien als een tijd van wederopbouw: de nazi’s waren verslagen en Europa krabbelde op. Maar zo gemakkelijk ging dat niet, stelt de Engelse historicus Keith Lowe. Hij onderzocht de eerste jaren na de oorlog en ontdekte dat de wederopbouw niet altijd even gemakkelijk ging. Hij beschreef vele...
Freedom Rides: de bus in voor gelijkheid
In de zomer van 1961 namen honderden blanken en zwarten deel aan de zogeheten Freedom Rides. Ze protesteerden daarmee tegen de rassenscheiding in het busvervoer. Dat kwam hen duur te staan. ‘Eet goed en geniet ervan, want dit is misschien ons Laatste Avondmaal.’ Begin mei 1961 proberen John Lewis en zijn metgezellen zich te ontspannen...
Johnson en de Civil Rights Act
Als een krijgsheer loodste Lyndon B. Johnson de Civil Rights Act in 1964 door het Congres. De wet verbood discriminatie op basis van ras, huidskleur, religie, geslacht of nationale oorsprong. De Civil Rights Act was de belangrijkste burgerrechtenwet van de twintigste eeuw. Toen Lyndon B. Johnson op 22 november 1963 aan boord van de Airforce...
