• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 5/2015

    Het late verzet van de NS

    De spoorwegstaking van 1944

    Door: Maurice Blessing

    Tijdens de oorlog deporteerden de NS honderdduizenden Nederlandse Joden, ‘zigeuners’, politiek gevangenen en dwangarbeiders. Pas op 17 september 1944 staakte het bedrijf zijn ‘loyale samenwerking’ met de Duitse bezetter. Waarom duurde dat zo lang?

    ‘Spoorwegpersoneel, machinisten, bedenkt dat iedere trein die geladen met slaven door u vervoerd wordt, ter slachtbank gaat!’ schrijft verzetsman Gerrit van der Veen op 3 augustus 1942 in De Waarheid. Het is een niet mis te verstane oproep aan het adres van de Nederlandse Spoorwegen om het werk voor de Duitse bezetter, en in het bijzonder het vervoer van politiek gevangenen en Joden, met onmiddellijke ingang te beëindigen.

    Meer dan twee jaar later, op 17 september 1944, legt het NS-personeel inderdaad massaal het werk neer. Maar die actie komt te laat voor de 3253 Nederlandse politiek gevangenen die, op 4 september 1944, in de allerlaatste NS-treinen met eindbestemming Sachsenhausen en Ravensbrück zijn geladen. Onder hen de Amsterdamse huisarts Jacobus de Clercq Zubli. Hij heeft Van der Veen eerste hulp verleend na diens mislukte bevrijdingsactie in het huis van bewaring, begin mei 1944. Kort daarna is De Clercq Zubli tijdens een medisch-controlebezoek op het verraden onderduikadres gearresteerd.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen