Alle artikelen
De beroemde opmerking van een adellijk personage in Giuseppe Tomasi di Lampedusa’s historische roman De Tijgerkat dat ‘als we willen dat alles blijft zoals het is, alles moet veranderen’, was geen inzicht dat de Russische tsaar Nicolaas II ter harte nam. Zijn halsstarrige blindheid voor de werkelijkheid in zijn rijk, waarin onrust en onvrede explosieve proporties aannamen, leidde tot de ondergang van de Romanovs en de vestiging van een communistisch terreurbewind.
De zesdelige Netflix-serie The Last Czars portretteert tegen de achtergrond van de Russische sociale en politieke ontwikkelingen het noodlottige bewind van de laatste tsaar, vanaf zijn aantreden in 1894 tot aan de executie van hem en zijn gezin in 1918. Opmerkelijk is de vorm van de serie: een mengeling van gespeelde scènes, archiefbeelden en commentaar van historici. Dat werkt prima, al is het vreemd dat in een serie over de Russische geschiedenis iedereen Engels spreekt, en alleen westerse historici aan het woord komen.
Inhoudelijk verrast The Last Czars niet, maar de samenvatting van een kwarteeuw Russische geschiedenis in vier uur is voor de kijker toch een meeslepende ervaring. Nicolaas II is de tragische hoofdpersoon. Zijn conservatisme en zijn blunder om Raspoetin aan het hof te dulden, plaveien de weg voor de revolutie en Lenins rode terreur, waarin de Romanov-dynastie een bloedig einde vindt. Jammer dat de serie bij vlagen nogal melodramatisch is en niet uitblinkt in historische accuratesse: dat op een veronderstelde foto van het Rode Plein in 1905 ook het in 1924 gebouwde Lenin-mausoleum staat, is wel erg slordig.
The Last Czars, poster
Jos van der Burg is redacteur bij de Filmkrant.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Film: The last Czars
De beroemde opmerking van een adellijk personage in Giuseppe Tomasi di Lampedusa’s historische roman De Tijgerkat dat ‘als we willen dat alles blijft zoals het is, alles moet veranderen’, was geen inzicht dat de Russische tsaar Nicolaas II ter harte nam. Zijn halsstarrige blindheid voor de werkelijkheid in zijn rijk, waarin onrust en onvrede explosieve...
James Kennedy over zijn historische held
James Kennedy is hoogleraar moderne Nederlandse geschiedenis en decaan van het University College Utrecht. Hij bewondert de Amerikaanse historicus en essayist Christopher Lasch, auteur van The Culture of Narcissism, om zijn scherpe cultuurkritiek, die hij baseerde op gedegen historische kennis. Wanneer maakte u kennis met Christopher Lasch? ‘Ik ben geboren en getogen in Iowa,...
De slag om de Zeeuwse delta
De opmars van de geallieerden na D-day stokt begin september na de verovering van Antwerpen. De Duitsers controleren de oevers van de Westerschelde, waardoor deze haven niet te gebruiken valt om de geallieerde troepen te bevoorraden. Een zware strijd brandt los om controle over de Zeeuwse delta – een modderig duel, met weinig glamour. Nou nee,...
Operatie Groza: een verrassing voor Hitler
In 1941 overrompelde Duitsland de Sovjet-Unie met Operatie Barbarossa. Maar veel wijst erop dat Stalin iets vergelijkbaars van plan was.
Theodore Roosevelt: een cowboy in het Witte Huis
De grote Amerikaanse meren krimpen door klimaatverandering. Aan het begin van de twintigste eeuw maakte president Theodore Roosevelt zich hard voor natuurbescherming.
Ho Chi Minh: de behoedzame revolutionair
De Vietnamese president To Lam is benoemd tot leider van de Communistische Partij. Een van de oprichters van die partij was Ho Chi Minh, het symbool van de Vietnamese strijd tegen Amerika.
Ruzie om de Rots van Gibraltar
Nadat de rots van Gibraltar werd ingenomen door de Britten, zouden de nieuwe inwoners voet bij stuk houden om Brits te blijven.
Stevige dag met swingend slot
Het Geschiedenis Festival viert op 5 oktober 2019 zijn eerste lustrum. Opnieuw presenteert Historisch Nieuwsblad een dag vol lezingen, debatten, interviews, muziek en theater, met op de diverse podia de fine fleur uit de nationale en internationale geschiedschrijving. Zonder geheugen geen herinneringen en zonder herinneringen geen geschiedenis. Maar hoe betrouwbaar zijn die herinneringen?...
De fatale reis van Magellaan
In 1519 vertrokken vijf schepen richting Zuid-Amerika in de hoop via Azië en Afrika weer thuis te komen. Het werd een tocht met curieuze ontmoetingen en veel bloedvergieten, die de Portugese expeditieleider Ferdinand Magellaan niet zou overleven. De mannen aan boord voelden zich misleid en in de val gelokt. Ze waren 10.000 kilometer van...
Vlak na de bevrijding begon alweer een nieuwe strijd: wie kreeg het voor het zeggen?
Het bevrijdingsjaar van Nederland is van start gegaan. Op 12 september 1944 bevrijdden Amerikaanse troepen de eerste dorpen in Limburg. Maar er ontstond direct een nieuw conflict. Nederlandse verzetsmensen keken toe hoe burgermilitairen uit Engeland de macht grepen.
Onbegrensde adoptie uit het buitenland
De staat is niet aansprakelijk voor misstanden bij de adoptie van kinderen uit Sri Lanka in de jaren tachtig. Vanaf de jaren zestig nam de adoptie van buitenlandse kinderen een hoge vlucht.
Stalin bedenkt een complot
Stalin wilde afrekenen met zijn tegenstanders. Daarom bedacht hij het dokterscomplot: een samenzwering van moordlustige Joodse artsen.
