Alle artikelen
SER-voorzitter Mariëtte Hamer won onlangs de Joke Smit-prijs, onder meer voor haar succesvolle inspanningen voor een quotum voor topvrouwen. Ze werd geïnspireerd door dichteres en socialiste Henriëtte Roland Holst (1869-1952), die ze bewondert om haar passie, talenten en doorzettingsvermogen.
Wanneer maakte u kennis met Henriëtte Roland Holst?
‘Haar literaire werk ken ik uit mijn jeugd. Maar door de prachtige biografie van Elsbeth Etty ben ik door haar gefascineerd geraakt. Op een Franse camping in 1997 las ik Liefde is heel het leven niet in één adem uit. In deze periode solliciteerde ik naar een plek op de Tweede Kamerlijst van de PvdA. Het was een jaar voor de geboorte van mijn dochter – de vader moest ik toen nog leren kennen. Na het lezen van de biografie is mijn eigen leven in een stroomversnelling geraakt. Misschien is het boek me daarom nog meer bijgebleven.’
Mariëtte Hamer
Wat raakte u zo?
‘Henriettes passievolle en gedreven, maar helaas soms ook eenzame leven. Haar liefde voor politiek, cultuur en literatuur trof me direct. Maar ook haar doorzettingsvermogen om na teleurstellingen toch steeds weer op te staan en door te vechten voor haar idealen.’
Is zij voor u een inspiratiebron?
‘Neem alleen al haar prachtige formuleringen. Ze is in staat om in enkele zinnen de kern van de arbeiders- en vrouwenstrijd zo te verwoorden dat het je altijd bijblijft.’
Bewonderenswaardig?
‘Uit haar levensverhaal zijn veel lessen te leren over hoe je effectief kunt zijn in de politiek. Bondgenoten zijn daarin heel belangrijk. Ze zocht steeds naar nieuwe, ook als ze weer ergens uit een werkgroep of bestuur was gezet. Roland Holst had de moed tegen SDAP-voorman Troelstra en de partijleiding in te gaan als ze vond dat die in strijd met haar idealen handelden. Ze was een van de eerste politiek actieve vrouwen en heeft daarin echt moeten pionieren.’
Had ze ook tekortkomingen?
‘Soms was ze zo fanatiek dat ze haar omgeving vergat. Het is heel belangrijk dat je naast je inspanningen tijd vrijmaakt om te ontspannen. Maar ze was heel streng voor zichzelf, leed aan depressies en kon moeilijk ontladen. Tot haar verdriet bleef haar huwelijk met beeldend kunstenaar Richard Roland Holst kinderloos. Dat droeg ook niet bij tot haar levensgeluk.’
Ziet u parallellen met uw eigen leven?
‘Toen ik las over de strijd die ze voor vrouwenrechten voerde in de SDAP, zat ik in het dagelijks bestuur van de PvdA. Intern voerde ook ik veel discussie over emancipatie. Dit leidde onder meer tot de “om-en-om”-kandidatenlijst die de PvdA nog steeds kent. Onlangs heeft de Tweede Kamer ingestemd met ons SER-advies voor het ingroeiquotum voor vrouwen in de raden van commissarissen. Een stap op weg naar wat gewoon zou moeten zijn: dat vrouwen hun talent kunnen inzetten zoals ook mannen dat doen. Daar droomde Roland Holst van.’
Alies Pegtel is historicus en journalist.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Mariëtte Hamer over haar historische held
SER-voorzitter Mariëtte Hamer won onlangs de Joke Smit-prijs, onder meer voor haar succesvolle inspanningen voor een quotum voor topvrouwen. Ze werd geïnspireerd door dichteres en socialiste Henriëtte Roland Holst (1869-1952), die ze bewondert om haar passie, talenten en doorzettingsvermogen. Wanneer maakte u kennis met Henriëtte Roland Holst? ‘Haar literaire werk ken ik...
Hoe Cyprus een verscheurd eiland werd
Vijftig jaar geleden brak in Cyprus een burgeroorlog uit. Het gespleten eiland kampt al decennia met een identiteitscrisis.
Een verzorgde oude dag
Eeuwenlang waren veel ouderen afhankelijk van hun kinderen of de kerk. Tegenwoordig krijgt iedereen AOW en vaak ook nog een pensioen. Maar voor de hoogte daarvan, zo constateert Annegreet van Bergen, zijn ouderen afhankelijk van de grillen van de centrale bankiers. Dit artikel is exclusief voor abonnees Begrijp het heden, begin bij het verleden: met...
Caspar de Robles was een januskop
Eeuwenlang is aangenomen dat de Portugese kolonel Caspar de Robles een verstandig bewind voerde in Friesland. Hij zou de ruziënde Friezen in 1574 hebben geholpen hun dijken te herstellen. Maar dat blijkt een pr-stunt. Wie was deze handlanger van de Spanjaarden werkelijk?
‘Frankrijk komt de leidersrol in Europa toe’
In de stelling reageert een panel van historici op een vraagstuk. Eva Roovers: ‘Nee, zeker niet op historische gronden. De politieke kracht van Frankrijk was doorgaans gebaseerd op louter de wil tot macht – om met Nietzsche te spreken. De macht van Lodewijk XIV betekende absolutisme, de macht van Napoleon expansiedrift. De Franse Revolutie bracht nationalisme...
Thomas Waters – Cursed Britain
In 1991 geleden werden de Britten opgeschrikt door de dood van de negenjarige Victoria Climbie, die op gruwelijke wijze was gedood door twee familieleden. Ze verdachten het goedlachse meisje uit Ivoorkust ervan dat ze door de duivel bezeten was. Het kwam als een verrassing dat het moderne Londen het decor kon zijn van zoiets oneigentijds...
Vergeten wegbereider
De Nederlandse bouwondernemer Salomon ten Bokkel Huinink ontwierp begin jaren twintig een autosnelweg met gescheiden rijbanen. Met dit idee liep hij internationaal voorop. Maar na de Tweede Wereldoorlog raakte de snelwegpionier in vergetelheid. Zijn cv vertoonde een lelijke kras: Ten Bokkel was lid geweest van de NSB. Toen Samuel ten Bokkel Huinink eind 1919 een...
Tim Bouverie – Appeasement
Wat waren ze bang. Voor Adolf Hitler, welteverstaan. Al die diplomaten, ministers, aristocraten en goedwillenden waren op één ding uit: een confrontatie met nazi-Duitsland vermijden, uit angst een oorlog te ontketenen. De herinnering aan het lijden in de Eerste Wereldoorlog (‘Dit nooit meer!’) was nog te vers. Niet in de laatste plaats in Engeland, waar...
Frank Dikötter – Acht dictators uit de 20e eeuw
De twintigste eeuw lijkt het tijdperk waarin de democratie triomfeerde, maar het was ook een eeuw waarin grote delen van de wereldbevolking zuchtten onder dictators. De in Nederland geboren en in Hongkong docerende historicus Frank Dikötter heeft drie imponerende boeken geschreven over China onder Mao Zedong. In dit volgende boek laat hij zijn licht schijnen...
John Barton – De Bijbel
Anno 2020 zijn er nog altijd christenen die de Bijbel zien als één consistent boek, gedicteerd door God zelf, dat je dus letterlijk moet nemen. Tegelijkertijd zijn er ook militante atheïsten als Richard Dawkins en Paul Cliteur, die de Bijbel op een niet minder fundamentalistische wijze lezen en deze beschouwen als een handboek voor religieus...
Film – Beanpole
In Rusland is geen gebrek aan patriottische films over de Tweede Wereldoorlog. Zoals in alle landen gaan ze bijna altijd over mannen. Ze tonen heldhaftige soldaten, die onverschrokken de vijand te lijf gaan. Dat in de Tweede Wereldoorlog in de Sovjet-Unie 800.000 vrouwen in het leger zaten, komt in Russische films zelden aan bod. Dat...
Een tableaugeschiedenis van de kruistochten
Dan Jones schetst in zijn boek De Kruisvaarders een ‘tableaugeschiedenis’ van de kruistochten. De Engelse historicus beschrijft de heilige oorlogen door de ogen van uiteenlopende personages: van pausen tot Vikingen en van islamitische schrijvers tot vrouwen die het kruis opnamen. ‘Het rechtvaardigen van de gewelddadige kruistochten vergde een knap staaltje mentale acrobatiek.’ Waarom moest dit...
