Alle artikelen
Volgens mijn duikhorloge zit ik op tien meter diepte. Locatie: de zeebodem voor een populaire Zeeuwse badplaats. De lichtbundel van mijn lamp vangt een plastic ijslepeltje. Verderop ligt een haring van een windscherm. Dit is overduidelijk ooit een stuk strand geweest. Maar het is een brokje roest dat me heel nauwkeurig in staat stelt te bepalen wanneer mensen op dit verzonken strand recreëerden.
De roest zit slechts aan één kant. De andere zijde is van bontgekleurd email. Helderroze en lichtgroen, en voor mijn generatie kan dat maar één ding betekenen: in mijn hand houd ik een relikwie van de band die ooit wereldberoemd was in Nederland: Doe Maar.
Dit speldje is in 1982 of 1983 trots gedragen door een fan op een uitstapje naar het strand. En jammerlijk verloren. Wellicht dat door de beruchte zomerstorm van 1983 deze vrolijke dag in het water viel. Ik onttrek het roestige speldje aan dit natte archief. Het mag dan geen Viking-zwaard of Romeinse munt zijn, voor mij is het een trofee.
De contemporaine archeologie staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Jammer, want zelfs relatief nieuwe vondsten kunnen ons heel veel leren. In Duitsland graven ze houseparty’s van begin jaren negentig af. Wie kwamen daar? Franse archeologen vonden een complete picknick uit de jaren tachtig. Maar in Nederland lijkt er op een enkele enthousiasteling na weinig animo te zijn voor wroeten in het recente verleden.
Waarom niet? Dit speldje is erfgoed. Losse treklipjes van frisdrankblikjes vertellen over de expansie van Chinese ijzerfabrikanten in de jaren zeventig. Een opgraving bij de Britse basis Greenham Common leerde dat de mensen die daar tegen Amerikaanse kernrakketten protesteerden een voorkeur hadden voor melk en Budweiser. Terwijl ze beweerden veganistisch en anti-imperialistisch te zijn.
Hoog tijd om bij ons het veld van Pinkpop eens af te graven; het festival gaat dit jaar toch niet door. Daar heeft Doe Maar ook nog opgetreden. Zou er in dezelfde aardlaag ook nog mascara liggen van de Simple Minds? Een plectrum van Gary Moore? Of – ik durf bijna niet te hopen – het zweetbandje dat Nena in het publiek gooide?
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Het zweetbandje van Nena
Volgens mijn duikhorloge zit ik op tien meter diepte. Locatie: de zeebodem voor een populaire Zeeuwse badplaats. De lichtbundel van mijn lamp vangt een plastic ijslepeltje. Verderop ligt een haring van een windscherm. Dit is overduidelijk ooit een stuk strand geweest. Maar het is een brokje roest dat me heel nauwkeurig in staat stelt te...
Is een terrorist een goede bron?
‘Maar je weet toch dat ze liegen?’ Of iets vriendelijker geformuleerd: ‘Hoe kun je nu je boek baseren op interviews met terroristen? Die vertellen toch niet de waarheid?’ Dat zijn vragen die ik de afgelopen dagen op me afgevuurd kreeg na de verschijning van mijn boek Radicale verlossing. Wat terroristen geloven. Het is een vraag...
Colijns minderheidskabinet werd meteen weer weggestuurd
D66, CDA en VVD willen een minderheidskabinet vormen. Op 23 februari hopen beoogd premier Rob Jetten en zijn ploeg op het bordes te staan. In 1939 wilde Hendrikus Colijn het ook met een minderheid proberen. Maar de Tweede Kamer bracht zijn vijfde kabinet al na een paar dagen ten val, vertelt Colijns biograaf Herman Langeveld....
Op Nederlandse bodem was niet iedereen vrij
In de Nederlandse Republiek bestond in de achttiende eeuw geen slavernij, zo bepaalde het gewoonterecht. In de koloniën werkten mensen als slaven, maar wie voet op Nederlandse bodem zette, zou automatisch vrij zijn. In de praktijk lag de zaak een stuk lastiger. In tijdschrift BMGN vertelt rechtshistoricus Tim van Polanen het verhaal van slaaf Claas,...
Aan ‘deepfake’ kleven risico’s
Dankzij kunstmatige intelligentie kunnen websitebezoekers sinds kort historische beelden tot leven wekken. Foto’s van overleden voorouders worden geanimeerd, maar ook historische beroemdheden als Anne Frank komen plotseling in beweging. Nieuwe technieken als deepfake maken het verleden toegankelijker voor een groot publiek, maar brengen ook risico’s met zich mee. Onder het motto ‘Deep Nostalgia’ lieten al...
Gezondheid: ieder voor zich
Groningen scoort het best op de Gezonde Stad Index 2022, Rotterdam bungelt onderaan. In de tweede helft van de negentiende eeuw werd gezondheid de verantwoordelijkheid van het individu.
Hulpactie voor verbrande bibliotheek
Nederlandse organisaties verzamelen documenten voor de universiteitsbibliotheek van Kaapstad. In april brak er een verwoestende brand uit bij de University of Cape Town, waarbij een deel van de unieke African Studies-collectie in vlammen opging. Onder andere het Nationaal Archief, het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en het Zuid-Afrikahuis roepen onderzoekers op om fotokopieën van bronnen uit...
Seksueel geweld als oorlogswapen
Er komt steeds meer bewijs voor seksueel geweld door Hamas tijdens en na de aanval op 7 oktober. Seksueel geweld is al eeuwenlang een doeltreffend wapen om gemeenschappen te ontwrichten.
Jan Tinbergen – Erwin Dekker
Jan Tinbergen was de belangrijkste economisch bureaucraat van de vorige eeuw. Dat klinkt niet sexy, maar hij was ongekend invloedrijk, zo blijkt uit de biografie van Erwin Dekker. De meeste Nederlanders weten weinig meer van Jan Tinbergen (1903-1994) dan dat hij de eerste en enige Nederlandse winnaar van de Nobelprijs voor economie was. Een enkele...
Moed deed er niet meer toe
In films en boeken heeft de legercommandant tijdens de Eerste Wereldoorlog een slechte reputatie: een eigenwijze en incompetente blaaskaak, die vanuit zijn veilige commandopost zijn manschappen meedogenloos de dood in jaagt. Nick Lloyd breekt in het eerste deel van zijn trilogie over de Grote Oorlog een lans voor de generaals van de Entente en de...
De oorlog van morgen – Wouter Linmans
De verschrikkingen van de Grote Oorlog ervoeren Nederlanders niet aan den lijve. Toch wisten ze heel goed hoe gruwelijk moderne oorlogvoering was, zo laat Wouter Linmans zien. Het was lange tijd in om te spotten met de Nederlandse krijgsmacht en de naïviteit van onze landgenoten in het Interbellum. Nederland was buiten de Eerste Wereldoorlog gebleven,...
Genuanceerd relaas over het Nederlandse slavernijverleden
Is de Amsterdamse grachtengordel gebouwd met opbrengsten uit de slavernij? Dreef de Nederlandse economie in de achttiende eeuw op mensenhandel? En is er een verband tussen de slavernij en hedendaags racisme? Historicus Henk den Heijer slaat geen vraag in het actuele debat over het Nederlandse slavernijverleden over. Tussen de werkelijkheid en het beeld van die...
