Gert Oostindie

Revolte op de Antillen

Deze week overleed Stanley Brown, een van de leiders van een revolte in Willemstad in 1969. Curaçaoënaars oordelen verschillend over de nasleep van die opstand.

De gewelddadige dekolonisatie van Nederlands-Indië

Tijdens de dekolonisatieoorlog met Indonesië trad Nederland soms uiterst gewelddadig op. In juli 1949, in de nadagen van de dekolonisatieoorlog in Indonesië, liep een Nederlandse patrouille onder leiding van marinier Leen Teeken in een hinderlaag bij het Oost-Javaanse dorp Prambon Wetan. Vier militairen, onder wie Teeken zelf, en een Chinese spion werden gedood. Zes anderen...

Slavenlevens in Suriname

Wie denkt aan de Surinaamse plantages denkt al snel aan de gruwelijkheden van de slavernij. Toch is er een genuanceerder verhaal te vertellen, schrijft historicus Gert Oostindie in een artikel uit 2012.

In Beeld: Koloniën in Nederland

Vanaf de zeventiende eeuw waren Nederlanders overal in de wereld te vinden. In hun koloniën haalden ze, voorzichtig uitgedrukt, veel overhoop en lieten ze een diepe indruk na. Maar wat was in eigen land eigenlijk te merken van het kolonialisme? Onder auspiciën van de VOC en de WIC vestigde de Republiek Nederland overal in de...

Niet meer bang zijn om adem te halen

Hoewel de Verenigde Staten zich graag afficheren als veilige haven voor immigranten en als ‘smeltkroes’, waar iedereen binnen een mum van tijd een ‘echte Amerikaan’ wordt, is de werkelijkheid anders. Zo’n 6 miljoen zwarte Amerikanen ontvluchtten een eeuw geleden het racistische zuiden van de VS. En ook voor degenen in het Amerikaanse noorden en westen...

Bezeten onderzoeker maar ook betrokken humanist

Een van de meest aangehaalde publicaties in het Darwin-jaar was de biografie Darwin (1991), van de hand van Adrian Desmond en James Moore. Dit gezaghebbende duo publiceerde ook een opmerkelijke nieuwe studie over de man: Darwin’s Sacred Cause. Darwin wordt herinnerd als een bezeten, eindeloos puzzelende onderzoeker, die wetenschappers en vervolgens het lekenpubliek dwong de...

Gemakzuchtige bladvulling

‘Zwart’ perspectief biedt geen vernieuwingIn het Amsterdamse Oosterpark staat sinds 2002 het Nationaal Monument ter herdenking van de slavernij. Aan de overkant van het park huist het ‘dynamische monument’: het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee). Directeur is Glenn Willemsen, auteur van Dagen van gejuich en gejubel. Doet dat ertoe, in deze recensie? Jazeker....

Ulbe Bosman, Remco Raben en Wim Willems, De geschiedenis van Indische Nederlanders

238 p. Bert Bakker, euro 19,95 Tussen 2001 en 2004 verscheen, in 1300 bladzijden, de driedelige serie ‘De geschiedenis van Indische Nederlanders’. Deel 1 was De oude Indische wereld 1500-1920 door Ulbe Bosma en Remco Raben; in het tweede deel behandelde Hans Meijer onder de titel In Indië geworteld de eerste helft van de twintigste...

Slavernij in Nederlands-Indië: geen paradijselijke tijden

Om de kolonisatie in Azië tot een succes te maken, schreef Jan Pietersz. Coen in 1623, moest er vanuit de Republiek een ‘groote menichte van allerley volck, mannen, vrouwen, jongens ende dochters, insonderheyt goede, eerlijcke lieden met goet capitael’ die kant op worden gestuurd. Dat gold zeker voor het in 1619 veroverde Jaccatra. Slavernij in...

Evaldo Cabral de Mello, De Braziliaanse affaire

De koloniale geschiedenis in ‘de West’ komt een beetje uit de schaduw van de pendant in Azië. Daarbij gaat het geografisch nog voornamelijk om Suriname, de Antillen en Aruba, maar ook hier ontstaat meer ruimte. Voor de Nederlandse geschiedenis in Brazilië, bijvoorbeeld. Hoe was het ook weer? Onder auspiciën van de West-Indische Compagnie werd...

Moedige vrouw

235 p. Nijgh & Van Ditmar, euro 17,50Nederland, eind jaren twintig. Een vrouw uit een goed katholiek milieu verlaat de man met wie ze vier kinderen heeft, omdat haar liefde is uitgeput. Met haar kroost betrekt ze een woning in Den Haag, waar zij kamers verhuurt. Rika van der Lans is bijna veertig als zich...

De prijs van Castro’s Cuba

Fidel Castro was de langstzittende politieke leider van de twintigste en eenentwintigste eeuw. Maar zijn revolutie en de socialistische staat die erop volgde gingen ten koste van bepaalde vrijheden en welvaart. Meer dan vijfenvijftig jaar geleden komen Fidel Castro en zijn bebaarde medestanders, de barbudos, in Cuba aan de macht. Met veel moed en geluk,...