Frans Smits

PROVO. De ludieke opstand tegen bom en regentendom – Marko Otten

Dit boek werd gepresenteerd op 13 mei jongstleden. Die dag was het precies vijftig jaar geleden dat Provo ludiek werd begraven in het Vondelpark te Amsterdam. Provo zette tussen 1965 en 1967 Nederland en vooral Amsterdam op zijn kop. De autoriteiten zetten keihard geweld in tegen acties, demonstraties en provocaties. Het kostte de hoofdcommissaris van...

Johan Huizinga en de bezeten wereld – Carla du Pree

Dit boek is een proefschrift. Historicus en cultuurwetenschapper Du Pree opent met een theoretisch hoofdstuk dat bepaald niet uitnodigt tot verder lezen. Gelukkig heb ik dat wel gedaan.      Johan Huizinga wordt tegenwoordig vooral gewaardeerd om zijn historische studies: Herfsttij der Middeleeuwen natuurlijk, maar ook Homo ludens. Over zijn optreden als...

Boekrecensie: Heligoland – Jan Rüger

De romantiek van Heligoland Twee jaar na de Tweede Wereldoorlog, op de geboortedag van Adolf Hitler, veroorzaakten Britse ingenieurs de grootste niet-nucleaire ontploffing uit de geschiedenis. Ze bliezen meer dan 6 miljoen kilo aan explosieven van de nazi’s op. De plaats van handeling was hoogst symbolisch: het Duitse eiland Heligoland, dat decennialang had gediend als...

Op reis met mijn vader (die dood is) – Maarten van Riel

Vorig jaar verscheen van Jelle Brandt Corstius As in tas, daarin beschrijft hij een fietstocht van zestien dagen naar het zuiden van Frankrijk met in zijn fietstas een deel van de as van zijn twee maanden eerder overleden vader, de beroemde columnist Hugo Brandt Corstius.   De zoon vertelt veel over het wonderbaarlijke...

Sam Goudsmit. Zijn jacht op de atoombom van Hitler – Martijn van Calmthout

De Leidse wetenschapper Sam Goudsmit vertrok in de jaren dertig naar Amerika. Zijn ouders bleven achter en overleefden de oorlog niet. Hij bleef zich altijd schuldig voelen.  Sam Goudsmit studeerde in de jaren twintig natuurwetenschappen in Leiden. Hij maakte er kennis met de beroemde wetenschappers Antoon Lorentz en Albert Einstein. Samen met zijn...

Hitler – Peter Longerich

Er zijn de laatste tijd heel wat nieuwe studies over Hitler verschenen.  Nu is er een complete biografie van Hitler door de Duitser Peter Longerich, die eerder de levens beschreef van Goebbels en Himmler. Norman Ohler wierp licht op het drugsgebruik van Hitler in Drugs in het Derde Rijk. Peter Ross Range verdiepte zich in...

Drugs in het Derde Rijk – Norman Ohler

Je hoort weleens zeggen dat over de Tweede Wereldoorlog niets nieuws meer te vertellen valt. Alles is onderzocht. Drugs in het Derde Rijk toont op spectaculaire wijze het tegendeel. De Duitse wetenschapsjournalist Norman Ohler geeft een nieuw beeld van de oorlogvoering en ook van de persoon Hitler. Zowel soldaten als Hitler (en...

BOEKEN: Mijn weg tot de historie & gebeden – Johan Huizinga

Herfsttij der Middeleeuwen, het bekendste werk van Johan Huizinga, staat op de shortlist van het Beste Geschiedenisboek Aller Tijden. Mij heeft dit boek nooit gegrepen. Altijd bleef ik ergens in het begin hangen. Ik weet zeker dat dit voor veel collega-historici geldt. Maar dat toegeven is taboe, Herfsttij heeft de status van...

BOEKEN: De gouden jaren van het linkse levensgevoel

Je kunt je het amper meer voorstellen. Vrij Nederland was vanaf het midden van de jaren zestig tot in het begin van de jaren tachtig een groot blad met heel veel invloed. De gouden jaren van het linkse levensgevoel. Het verhaal van Vrij Nederland John Jansen van Galen 496 p. Balans, € 27,50 Rond 1980...

Boeken: Cees Fasseur – Dubbelspoor. Herinneringen

De Leidse historicus en jurist Cees Fasseur werd bekend met zijn dubbelbiografie van koningin Wilhelmina. Bij de presentatie van beide delen gaf hij het eerste exemplaar aan (toen nog) prins Willem-Alexander. Fasseur: ‘Ik leverde een substantiële bijdrage aan zijn bibliotheek.’ Typisch Fasseur-grapje. Gelukkig staan er heel veel van dat soort grappen in deze herinneringen. Multatuli-kenner...

Boeken: Els Kloek- 101 Vrouwen en de oorlog

In februari dit jaar nam Marjan Schwegman afscheid van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Zij mag zich een succesvol NIOD-directeur noemen, net als eerder Loe de Jong en Hans Blom.  Schwegman wist te voorkomen dat het NIOD haar zelfstandige publieksruimte kwijtraakte, vroeg aandacht voor vrouwen in de oorlog en...

Frank Schaper – Het dictatorvirus

De pausen in dit boek komen er niet goed vanaf. Ze vertonen veel eigenschappen van een dictator. Pius IX – die in de wet vastlegde dat de paus onfeilbaar was – trad schaamteloos op. In 1856 liet hij de pauselijke politie een zesjarig Joods jongetje, Edgardo, kidnappen. Hij adopteerde hem en speelde graag een spelletje...