Frans Groot

Oproer of vrolijkheid?

Op zaterdag 8 maart 1783 waren de Rotterdamse straten voor even het domein van de achterbuurtbewoners en arbeiders op de scheepswerven. Met bier, verkleedpartijen en gezang werd de verjaardag van stadhouder Willem V gevierd. Door de oorlog met Engeland, het teruglopen van de handel en de grote spanningen tussen patriotten en Oranjegezinden ging het er...

Verpieteren van de heimwee

In een overzicht van bijna vijfhonderd jaar Nederlandse migratiegeschiedenis mag natuurlijk ook de turbulentie van dit moment aan bod komen. Marlou Schrover en Herman Obdeijn, respectievelijk komend en gaand migratiespecialist aan de Universiteit Leiden, blazen een partij mee. Op de laatste bladzijde van hun boek krijgen de aanhangers van Verdonk, Wilders en al diegenen die...

Heftige kunstenaarslevens

De Britse historicus Simon Schama publiceert aan de lopende band. In Nederland brak hij door met Overvloed en onbehagen (1987), waarin hij de Nederlandse Gouden Eeuw met grote vragen te lijf ging. De geleerden vonden het wat te dik aangezet, maar het boek is nog altijd zeer leesbaar. Aan de overzijde van de Noordzee kent...

Wacht u voor masturbatie!

Tijdens een van de grootste slachtpartijen van de Eerste Wereldoorlog, aan de Somme in 1916, liep een Engelse compagnie al voetballend op de Duitse linies af. Kapitein W.P. Nevill had een prijs uitgeloofd voor het peloton dat als eerste de bal naar de vijandelijke loopgraven wist te schieten. Hijzelf overleefde de aftrap niet, maar zijn...

Joods Ajax

Simon Kuper, een in Nederland opgegroeide Engelsman en zoon van joodse ouders uit Zuid-Afrika, heeft zijn sporen in de historische voetbaljournalistiek ruimschoots verdiend. In Ajax, the Dutch, the War, waarvan delen eerder verschenen in voetbaltijdschrift Hard Gras, is hij kritisch over het weinig heroïsche optreden van de Nederlanders tijdens de oorlog en verbaast hij zich...

DE PALIMPSEST. GESCHIEDSCHRIJVING IN DE NEDERLANDEN 1500-1800

300 en 196 p. Verloren, euro 23,00 en 15,00 ‘Ik beloof dat ik enkel bied hetgeen ik over de heiligen in geschriften heb aangetroffen. Voor zover dat in mijn kunnen ligt, naai ik er niets aan, wijzig ik niets, verbeter ik niets naar mijn persoonlijk inzicht, laat ik niets wegvallen, maar bericht ik alles in...

DE MERIDIAAN VAN MOSKOU. DE CPN EN DE COMMUNISTISCHE INTERNATIONALE 1919-1930

Linkse historici schrijven graag over linkse onderwerpen. Over het Nederlandse communisme zijn al veel historische studies van de pers gerold, misschien wel te veel. In de jaren zeventig en tachtig gebeurde dat vanuit een zeker engagement, bij sommigen zelfs ‘voor de bevrijding der arbeid’. Dat heilige vuur is in postmoderne tijden wel verdwenen. Het linksisme...

GRIJS VERLEDEN. NEDERLAND EN DE TWEEDE WERELDOORLOG

In maart 1943 stapten twee jongemannen binnen bij de Meldungsstelle van het SS- Ersatzkommando in Amsterdam. De één meldde zich als vrijwilliger, de ander bedacht zich op het laatste moment en ging weer naar huis. Ze waren allebei niet bijster politiek onderlegd – fascisme stond voor zoiets als avontuur – maar hun impulsieve beslissingen hadden...

Influenza: een zoektocht naar een dodelijk virus

De Spaanse griep startte zijn reis rond de wereld in de Baskische badplaats San Sebastian. In februari 1918 was het nog een gewone griep: je werd er hondsberoerd van, maar knapte uiteindelijk wel weer op. Maar in de loop van het jaar nam de epidemie dodelijke vormen aan, van Alaska tot West-Samoa en van Zuid-Afrika...

HET ZOET EN HET ZUUR. GESCHIEDENIS IN NEDERLAND door Leen Dorsman, Ed Jonker en Kees Ribbens

De jaarlijks terugkerende historische quiz van de Volkskrant en het Historisch Nieuwsblad is net zo’n verschijnsel als het Nationale Dictee. Alleen als er wat aan de standaardscholing van de Nederlandse bevolking mankeert, organiseer je zoiets. Op de historische kennis van die bevolking valt wel wat aan te merken, maar hoe zit het met het historisch...

Vrijages en nachtelijke zaadlozingen

Het leven van Willem Frederik van Nassau zag er aanvankelijk overzichtelijk uit: ’s zomers een veldslag hier of een belegering daar en ’s winters het aangenaam verpozen aan het Haagse of Leeuwarder hof. Tijdens de veldtocht van 1640 verwierf deze telg uit het Friese stadhouderlijke geslacht de reputatie van een krijger pur sang, die met...