Home Dossiers Rusland

De geschiedenis van de Sovjet-Unie en Rusland

  • 68 artikelen
De geschiedenis van de Sovjet-Unie en Rusland

De Russische Revolutie van 1917 verandert het land structureel. De Sovjet-Unie wordt geboren als de eerste communistische staat ter wereld. Haar bestaan zorgt voor een beweeglijke periode in de Russische geschiedenis. Voor Nederlandse communisten is Rusland destijds een voorbeeld, maar voor de Nederlandse krijgsgevangenen die in de handen vallen van de Russen krijgt het land een heel andere betekenis.

De grootste tegenhanger en concurrent voor de Amerikanen in de Koude Oorlog is Sovjet-Rusland en in Nederland zorgt haar omstreden positie voor verdeeldheid rondom de Olympische Spelen in Moskou.

De val van het communisme brengt andere gevolgen, maar ook nieuwe mogelijkheden met zich mee. Dit levert een levendig dossier op van tien uiteenlopende afleveringen, die met elkaar gemeen hebben dat zij allemaal bijdragen aan een beeld van Rusland in deze roerige periode.

Hoe Rusland groot werd

De Russische Revolutie van 1917 verandert het land structureel. De Sovjet-Unie wordt geboren als de eerste communistische staat ter wereld. Haar bestaan zorgt voor een beweeglijke periode in de Russische geschiedenis. Voor Nederlandse communisten is Rusland destijds een voorbeeld, maar voor de Nederlandse krijgsgevangenen die in de handen vallen van de Russen krijgt het land een heel andere betekenis.

De grootste tegenhanger en concurrent voor de Amerikanen in de Koude Oorlog is Sovjet-Rusland en in Nederland zorgt haar omstreden positie voor verdeeldheid rondom de Olympische Spelen in Moskou.

De val van het communisme brengt andere gevolgen, maar ook nieuwe mogelijkheden met zich mee. Dit levert een levendig dossier op van tien uiteenlopende afleveringen, die met elkaar gemeen hebben dat zij allemaal bijdragen aan een beeld van Rusland in deze roerige periode.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.
Een afgevaardigde zwaait op het dak van de Afghaanse ambassade in Moskou
Een afgevaardigde zwaait op het dak van de Afghaanse ambassade in Moskou
Artikel

Rusland reikt de hand naar een oude vijand, de Taliban

De Taliban ontstond rond 1994 uit Afghaanse guerrillagroepen die tegen het Sovjetleger hadden gevochten. De beweging stond altijd hoog op de Russische terreurlijst, mede door de banden met Tsjetsjeense opstandelingen. Maar de laatste jaren haalt het Kremlin opeens de banden aan. ‘Moskou erkent officieel het Islamitisch Emiraat van Afghanistan’, kopt het Russische staatspersbureau TASS op...

Lees meer
Portret van Chagall
Portret van Chagall
Artikel

De Joodse Marc Chagall hoopte altijd op erkenning van zijn moederland Rusland 

Schilder Marc Chagall groeit als Jood in Rusland op als tweederangsburger. Het belemmert zijn ontwikkeling als kunstenaar, en noodgedwongen vertrekt hij naar Parijs. Maar dan lijkt de Russische Revolutie verandering te brengen.  De Joods-Russische schilder Marc Chagall (1887-1985) was een van de succesvolste kunstenaars van de twintigste eeuw. Zijn schilderijen en geschriften bieden een uniek...

Lees meer
Russische boeren komen terug van de markt
Russische boeren komen terug van de markt
Artikel

Russische boeren waren eeuwenlang onvrij

Moeten de miljoenen Russen zich vrij door het land kunnen bewegen? Nee, menen de Russische autoriteiten al eeuwen. Via een passensysteem leggen ze de bevolking beperkingen op. Propiska, letterlijk vertaald ‘registratie’, is een beladen begrip in het Russisch. Het is de informele benaming voor de stempel die vrijwel iedere Rus in zijn verplichte ‘binnenlandse paspoort’...

Lees meer
Menselijke ketting van Litouwers, Esten en Letten tegen de Russen
Menselijke ketting van Litouwers, Esten en Letten tegen de Russen
Artikel

Menselijke ketting van Litouwers, Esten en Letten tegen de Russen

In 1989 gaven twee miljoen Esten, Letten en Litouwers elkaar de hand in een vreedzaam protest tegen de Sovjetbezetting: de Baltische Ketting. Vreedzaam, maar krachtig.

Lees meer
Parade in Sint-Petersburg
Parade in Sint-Petersburg
Recensie

‘Land van het grote sterven’ – Rusland heeft een militaire mentaliteit

In Land van het grote sterven betoogt Joris Van Bladel dat Russen uit ander hout zijn gesneden dan Europeanen.

Lees meer
Roman von Ungern-Sternberg
Roman von Ungern-Sternberg
Artikel

De baron die het Mongoolse rijk van Dzjengis Khan wilde herstellen

Als aristocraat voelde Roman von Ungern-Sternberg een diepe minachting voor linkse idealen als gelijkheid en eerlijke kansen voor iedereen. Hij vocht waar hij maar kon – en met extreem veel geweld – voor het herstel van een imperiale orde. Zo wilde hij in Mongolië het rijk van Dzjengis Khan restaureren.  Als iemand het leven van...

Lees meer
Britse soldaten van de Light Brigade worden afgeslacht door de Russen op 25 oktober 1854. Geschilderd door Richard Caton Woodville, 1897.
Britse soldaten van de Light Brigade worden afgeslacht door de Russen op 25 oktober 1854. Geschilderd door Richard Caton Woodville, 1897.
Interview

’Voor Poetin heeft de claim op de Krim iets spiritueels, net als voor Catharina de Grote’

Ivo van de Wijdeven: ‘De Krim is de mythische geboortegrond voor zowel de Oekraïners als de Russen.’ ‘De Krim is al eeuwenlang een twistpunt en daardoor de ideale bril om geopolitieke conflicten te bekijken. Ruslands oorsprongsverhalen klinken door in het huidige conflict in Oekraïne. In 988 bekeerde prins Volodymyr of Vladimir de Grote zich op...

Lees meer
Militaire parade door Moskou in 2015
Militaire parade door Moskou in 2015
Artikel

Rusland vierde 9 mei niet altijd zo uitbundig. Nu moet de militaire parade de oorlog in Oekraïne rechtvaardigen

In 1945 viert de Sovjet-Unie voor het eerst de overwinning op nazi-Duitsland met een grote parade. Sindsdien is de betekenis van de wapenschouw op 9 mei verschillende keren veranderd. Tegenwoordig moet die militaire parade in Moskou vooral de oorlog in Oekraïne en het regime van president Vladimir Poetin legitimeren. ‘Ter gelegenheid van de overwinning op...

Lees meer
'Valse Dimitri' legt een eed van trouw af aan koning Sigismund III. Schilderij door Nikolai Nevrev, 1874.
'Valse Dimitri' legt een eed van trouw af aan koning Sigismund III. Schilderij door Nikolai Nevrev, 1874.
Artikel

Het oerconflict tussen Rusland en Polen 

In 1610 hing het voortbestaan van Rusland aan een zijden draadje. Het land verkeerde in chaos en werd bijna ingelijfd door het machtige buurland: het Pools-Litouwse Gemenebest. Het is de oorsprong van de rivaliteit tussen Rusland en Polen. Op 4 juli 1610 boekte hetman Stanislaw Zolkiewski een klinkende overwinning. De Poolse legeraanvoerder had van een...

Lees meer
De expeditie van Vitus Bering vergaat in 1741 bij de Aleoeten
De expeditie van Vitus Bering vergaat in 1741 bij de Aleoeten
Artikel

Ruslands koloniale avontuur in Alaska

Rusland beweert dat het nooit een koloniale macht is geweest. Toch opereerde in Alaska de Russisch-Amerikaanse Compagnie volgens hetzelfde model als haar Britse en Nederlandse evenknieën. Russische handelaren verdienden kapitalen aan het ‘zachte goud’, de bonthandel. De Deense ontdekkingsreiziger Vitus Bering stond al vele dagen op het dek van zijn schip de Sint-Peter, in de...

Lees meer
Philip Dröge
Philip Dröge
Column

‘Meneer Poetin, mag ik ook op de sanctielijst?’

Het Kremlin beschuldigt historici van 'het demoniseren van Rusland’ en ‘het aanwakkeren van de oorlog in Oekraïne,’ schrijft columnist Philip Dröge.

Lees meer
De opstand in Kronstadt.
De opstand in Kronstadt.
Artikel

De desillusie van Kronstadt

In 1921 liet Sovjetleider Vladimir Lenin een opstand van jonge, idealistische matrozen in Kronstadt keihard neerslaan.

Lees meer
Loginmenu afsluiten