Reinhard Heydrich was de ultieme beul
Vijfenzeventig jaar geleden vermoordden twee Tsjechen Reinhard Heydrich. Na een onwaarschijnlijke carrière was Heydrich uitgegroeid tot een van de gevaarlijkste nazi’s, tot ‘de man met het ijzeren hart’. ‘Een van de beste nationaal-socialisten, een van de vurigste gelovers in de Duitse ideologie en een van de grootste tegenstanders voor de vijanden van het Derde Rijk.’...
Column Annegreet van Bergen: Ziekenfonds of particulier?
Jarenlang bestond er een onderscheid tussen eerste- en tweederangs zieken. Het verschil stamt volgens Annegreet van Bergen uit de tijd van de Duitse bezetting. Pas 62 jaar na de oorlog werd het opgeheven. Het hele jaar 2001 werd de Nederlandse bevolking er met uitgebreide publiekscampagnes op voorbereid dat op 1 januari 2002 de euro zou...
De belangrijkste nazi kopstukken in Nederland tijdens WO2
Van mei 1940 tot 1945 waren ‘de Duitsers’ de baas. Maar welke Duitsers? Wie waren de mannen die de Nederlandse bevolking vijf jaar lang onderdrukten, uitbuitten en etnisch zuiverden? De top-6. 1. Arthur Seyss-Inquart, rijkscommisaris ‘Buitengewoon slim, glad als een aal, aimabel en tegelijkertijd ongenaakbaar en hard’, zo omschreef Adolf Hitler zijn zetbaas in Nederland. Seyss-Inquart...
Engelandvaarders kaapten een Duitse vissersboot
In een nieuwe online archief zijn de verhalen van meer dan 2000 Engelandvaarders te vinden. Een van die Engelandvaarders was Jacob de Mos, die een Duits schip vol zendapparatuur wist te kapen.
De NSB vlak voor de Duitse inval
In de maanden voor de dreigende Duitse inval keken de NSB’ers gespannen naar het grote buurland. Ze wisten niet wat ze moesten doen. Een putsch plegen? Of wachten tot de nazi’s de grens overstaken? Een Duitse geheim agent, die kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 Nederland door reisde,...
‘Bonifatius en Willibrord waren de extremisten van hun tijd’
Het verhaal van de Friese koning Radboud of Redbad, die rond 700 streed tegen de christelijke bekeringsdrang, vertoont overeenkomsten met maatschappelijke kwesties die tegenwoordig spelen. Zo meent regisseur Roel Reiné. Hij werkt aan een film over deze Fries: Redbad 754 na Christus. ‘Ook nu hebben we te maken met religieus fanatisme.’ Roel Reiné (1970) is...
‘Het is erg moeilijk om veel positiefs te zien in de rol van het Nederlandse Rode Kruis in oorlogstijd’
Wat deed het Nederlandse Rode Kruis (NRK) tijdens de Tweede Wereldoorlog – en misschien nog wel belangrijker: wat deed het niet? Tijdens de laatste bijeenkomst in de lezingenreeks ‘Helden en Schurken’ stond de omstreden rol van het NRK tijdens de oorlogsjaren centraal. Clairy Polak ging in gesprek met Ad van Liempt, die een boek schreef...
MIJN HELD: Hans Blom over Frits Slomp
Voormalig NIOD-directeur Hans Blom heeft grote waardering voor de gereformeerde dominee Frits Slomp, die tijdens de Tweede Wereldoorlog onderduikers hielp. ‘Het was geen geringe beslissing om je actief in te zetten voor het verzet.’ Waarom kiest u voor verzetsman Frits Slomp, alias Frits de Zwerver? ‘Eigenlijk ben ik er geen voorstander van helden...
Een onvervalste NAVO-havik en een verstokte communist
Ten tijde van de Koude Oorlog stonden politiek links en rechts scherp tegenover elkaar. Beide kampen veroordeelden elkaar als ‘fout’. Rechts was fout vanwege de steun voor de Amerikanen in de Vietnamoorlog en links vanwege de steun voor het communisme. Goede voorbeelden van deze uitersten zijn Joseph Luns en Joris Ivens, twee volstrekte tegenpolen. In...
Boekrecensie: In de ban van een beter verleden – Willem Huberts
Willem Huberts onderzoekt in zijn In de ban van een beter verleden of het Nederlandse fascisme te vergelijken is met dat in Duitsland en Italië. Nee, is het antwoord, want Nederlandse fascistenclubjes ontbrak het aan revolutionair elan. Niet verwonderlijk als je kijkt naar wie die fascisten waren. Daar is bijvoorbeeld Alfred Haighton,...
1942. Oorlog op alle fronten – Erik Schumacher
Aangrijpend beeld van bezet Nederland Op de recente overzichtstentoonstelling van Ed van der Elsken in het Stedelijk Museum werd gesuggereerd dat de toen 17-jarige fotograaf in 1942 werd opgeroepen voor militaire dienst in het Duitse leger, maar dat hij dit weigerde. Je zou denken dat inmiddels iedereen weet dat Nederlanders niet verplicht werden toe...
‘Oorlog leidt vaak tot verscheurdheid binnen families’
In het recent uitgekomen boek Zussen vertelt Hinke Piersma het waargebeurde verhaal van de Joodse zussen Ina, Greta en Els. Tijdens de oorlog probeerden zij elk op hun eigen manier aan de Duitse bezetter te ontkomen. In dit interview vertelt Hinke Piersma waarom het verhaal van de zussen belangrijk is om te vertellen. Waar gaat Zussen over? ‘Over de...