Maarten van Rossem herinnert Frans Smits
Tot ons grote verdriet is op 27 juni onze hoofdredacteur Frans Smits overleden. Frans heeft aan de wieg gestaan van Historisch Nieuwsblad en Maarten! en heeft vele jaren leiding gegeven aan beide bladen. Daarnaast heeft hij het leven van Maarten van Rossem stap voor stap veranderd. Jaren geleden werd ik opgebeld door Frans Smits. Was ik bereid,...
Joseph Dalton Hooker (1817-1911)
De Engelsman Joseph Dalton Hooker geldt als de belangrijkste botanicus van de negentiende eeuw, maar vaak wordt hij enkel genoemd als boezemvriend van bioloog Charles Darwin. Hooker bracht de verspreiding van planten over de wereld in kaart en onder zijn leiding veranderde de beroemde botanische tuin Kew Gardens van hoftuin in de proeftuin van het...
‘Casanova was charlatan en vrouwenverslinder’
Giacomo Casanova (1725-1798) was een oplichter en een rokkenjager. Zijn memoires geven een prachtig beeld van Europa in de tijd van de Verlichting. Historicus Luc Panhuysen vertelt over het leven van de beruchte charlatan, en wat zijn memoires ons leren over de periode waarin hij leefde. ‘Casanova laat zien dat we de Verlichting niet kunnen...
‘Romeinse samenleving was fundamenteel anders’
Voor veel mensen is het moeilijk om een beeld te krijgen van de Romeinse samenleving. Dit komt onder andere omdat we weinig weten over het dagelijks leven van de gewone mens. Saskia Stevens, universitair docent Geschiedenis van de Oudheid en Antieke Cultuur aan de Universiteit Utrecht, zal op de collegedag Casa Romana, maandag 11 september...
Onze vroegste voorouders – Leendert Louwe Kooijmans
Vroeger was het verleden nog lekker overzichtelijk. Je had de ‘historie’, de periode waarover we schriftelijke bronnen bezitten, en de periode daarvoor, waarvoor we louter aangewezen zijn op archeologische vondsten, de zogenoemde ‘prehistorie’. In de ontwikkeling die de mensheid heeft doorgemaakt is dit echter een vrij willekeurige scheidslijn, die bovendien overal anders loopt. Nadat in...
Stiff Upper Lip. Secrets, Crimes and the Schooling of a Ruling Class – Alex Renton
De gegoede klassen in dit land, zei de Engelse columnist en satiricus Auberon Waugh ooit, ‘koesteren de opmerkelijke gewoonte om hun kinderen toe te vertrouwen aan pedofielen op kostscholen’. De zoon van de bekende schrijver Evelyn, zelf een voormalige kostschooljongen, was ironisch en had er ‘voor een flinke som geld’ aan toe kunnen...
Voorpublicatie: De aarde huilt – Peter Cozzens
Na een ontmoeting met president Abraham Lincoln dacht indianenleider Magere Beer dat hij niets te vrezen had van het leger. Lincoln had hem wel gezegd dat ‘zijn kinderen’ soms niet luisterden, maar Magere Beer had dat niet begrepen. Onbevreesd reed hij de troepen tegemoet. Een buitenkans bij het museum In april 1863 hadden de bezoekers...
Waarom begon de Industriële Revolutie in West-Europa?
China had eeuwenlang de meeste kennis en de grootste economie. Toch kwam de belangrijkste technologische uitvinding – de stoommachine – uit Europa. Hoe kon dat? In 1500 waren de mondiale economische verschillen klein. Het inkomen per hoofd van de bevolking in de rijkste delen van China, India, de islamitische wereld en West-Europa...
Amerika vóór Columbus: Olmeken, Maya’s en Inca’s
Trinidad en Tobago verwijdert de schepen van Columbus uit zijn wapenschild, zodat het niet meer verwijst naar het koloniale verleden. Voordat Columbus naar Amerika kwam, leefden er al veel ontwikkelde volkeren op het continent. Op het gebied van wiskunde en astronomie waren de Olmeken en Maya’s zelfs superieur aan andere beschavingen.
PROVO. De ludieke opstand tegen bom en regentendom – Marko Otten
Dit boek werd gepresenteerd op 13 mei jongstleden. Die dag was het precies vijftig jaar geleden dat Provo ludiek werd begraven in het Vondelpark te Amsterdam. Provo zette tussen 1965 en 1967 Nederland en vooral Amsterdam op zijn kop. De autoriteiten zetten keihard geweld in tegen acties, demonstraties en provocaties. Het kostte de hoofdcommissaris van...
COLUMN Annegreet van Bergen over doorleren
Vrijwel alle jongeren volgen tegenwoordig een opleiding. Dat is een van de mooiste dingen die wij aan de naoorlogse economische groei te danken hebben, vindt Annegreet van Bergen. Tegenwoordig vinden we ‘doorleren’ bijna vanzelfsprekend. Vóór de oorlog was dat heel anders. Mijn in 1921 en 1922 geboren ouders konden allebei goed leren. Maar op hun...
De farao’s maakten van Egypte een supermacht
Drieduizend jaar lang bleef de beschaving van het Oude Egypte overeind. De farao’s wisten van hun land een supermacht te maken. Uiteindelijk dolven ze het onderspit tegen een nog sterkere koning. Het verhaal van de Oud-Egyptische beschaving begint in de woestijn. Zo’n 10.000 jaar geleden heerste er in Noord-Afrika een heel ander klimaat dan tegenwoordig....