‘De katholieke kerk maakte zich oprecht zorgen om het zieleheil van de katharen’
Ons beeld van de katharen berust voornamelijk op negentiende-eeuwse verzinsels. Dat betoogt historicus en theoloog John van Schaik in zijn nieuwe boek De katharen. Tussen werkelijkheid en fictie. ‘Mensen worden soms boos als ik historische feiten aandraag die niet passen bij hun eigen beeld.’ Wie waren de katharen en wat geloofden zij? ‘De katharen waren...
De terugkeer van de oorlogsheld
Filmrecensent Jos van den Burg schrijft dat we in Bankier van het Verzet weer een onvervalste oorlogsheld aantreffen, nadat deze lange tijd van het witte doek was verdwenen. Zelden zal een oratie zoveel invloed hebben gehad op de geschiedschrijving als Hans Bloms In de ban van goed en fout?. In zijn inaugurale reden pleitte Blom...
‘In de publieke opinie zijn verzetsmensen altijd helden geweest’
Helden, schurken of iets daartussen? Donderdag 15 februari spraken Historisch Nieuwsblad-redacteur Bas Kromhout en auteur Jan Brokken onder leiding van radiomaker Jos Palm over de visie op het verzet in de serie Helden en Schurken, die Historisch Nieuwsblad samen met het Verzetsmuseum Amsterdam, het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies en de VPRO organiseert....
‘In 1943 gingen de handschoenen uit’
‘In 1943 wordt de sfeer in Nederland grimmiger,’ zegt historicus en Historisch Nieuwsblad-redacteur dr. Bas Kromhout. Op maandag 7 mei 2018 vertelt Kromhout tijdens de Collegedag Tweede Wereldoorlog in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid over het Nederlandse verzet in het kanteljaar 1943. ‘Zowel bij de Duitsers als bij het verzet zie je een...
‘Eén sterke man kan de geschiedenis niet veranderen’
In de stelling reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Kan één sterke man de loop van de geschiedenis veranderen? Martin Sommer:‘Tijdens mijn studie geschiedenis kwamen er geen sterke mannen aan te pas. In Nederland haten we grote mannen, wat natuurlijk alles te maken heeft met onze politieke geschiedenis van decentralisatie, overleg...
Voorpublicatie: De Ritchie Boys – Bruce Henderson
In de jaren dertig ontvluchtten jonge Joden nazi-Duitsland en zochten hun heil in de Verenigde Staten. Eenmaal volwassen wilden ze helpen hun oude vaderland te bevrijden. Ze kregen eerst een training ondervragingstechnieken in Camp Ritchie. Hun kennis maakte deze ‘Ritchie-boys’ van grote waarde. Toen Manny Steinfeld op een zondag aan zijn huiswerk bezig was...
Eva Rovers over haar historische held Rosa Parks
Eva Rovers schreef biografieën van Helene Kröller-Müller en Boudewijn Büch. Ze bewondert de moed van de Amerikaanse burgerrechtenactivist Rosa Parks. Parks komt voor in Rovers nieuwe boek Practivisme. Een handboek voor heimelijke rebellen, dat in mei verschijnt. Wanneer maakte u kennis met Rosa Parks? ‘Ik denk op de middelbare school, maar ze kwam echt onder...
The Post: Spielberg leest Trump de les
Steven Spielberg wisselt al jaren popcornvertier (E.T., Indiana Jones) af met historische films (Schindler’s List, Lincoln). Die gaan altijd over personages die humane en morele principes hooghouden. Het zijn mensen die boven zichzelf uitstijgen op momenten dat het er werkelijk toe doet. Zoals Oskar Schindler tijdens de Jodenvervolging en Abraham Lincoln in de slavernijkwestie. Spielbergs...
De dubbele moraal van Alexis de Tocqueville (1805-1859)
De liberale denker Alexis de Tocqueville staat bekend als pleitbezorger van de democratie. Maar dan wel voor christenen. Met de moslims in Algerije had hij minder consideratie. Tegenover hen vond hij massale terreur gerechtvaardigd. De Franse Revolutie van 1789 bracht met veel geweld de scheiding tussen Kerk en Staat tot stand en brak de macht...
Simon Stevin en het absurde idee dat de aarde om de zon draait
Wie rond 1600 wilde weten hoe de wereld in elkaar zat, greep naar de grote filosofen uit de Oudheid. Zij waren de onbetwiste autoriteiten. Maar een klein groepje eigenwijze denkers knaagde aan hun status en dat kwam hun op felle kritiek te staan. Simon Stevin was een van hen. Ooit, heel, heel lang geleden,...
Lewis en Clark: op ontdekkingsreis door Noord-Amerika
In 1804 trokken Meriwether Lewis en William Clark dwars door de Noord-Amerikaanse wildernis naar de Stille Oceaan. Het was een zware tocht en geen ramp bleef hun bespaard. De expeditie maakte hen onsterfelijk en veranderde de Verenigde Staten voorgoed. In september 1806 waren Meriwether Lewis en William Clark bijna thuis. Twee lange jaren hadden ze...
Wat moet je nou met een e-reader?
Of het nu gaat om de aanleg van elektriciteit, het gebruik van balpennen of auto’s, altijd zijn er mensen die niets moeten hebben van nieuwlichterij. Annegreet van Bergen kan hen stiekem wel begrijpen. Voor het slapengaan lees ik ’s avonds in bed graag Engelse klassiekers. Maar met het klimmen der jaren wordt het er niet...