De Slag om Arnhem – Antony Beevor
Waarom de geallieerden bij Arnhem verloren Het was een standaardvraag in het eindexamen van de Koninklijke Militaire Academie: wat is de beste route voor een opmars van Nijmegen naar Arnhem? Een kandidaat die koos voor de hoofdweg, was gezakt. Te smal en te kwetsbaar. Toch was dit precies de route die de Britse veldmaarschalk...
Als een vos. Machiavelli’s levenslange zoektocht naar vrijheid
Toen de Engelse kardinaal Pole kort na het overlijden van Niccolò Machiavelli (1469-1527) diens boekje Il principe (De heerser) las, herkende hij hierin meteen ‘de vinger van Satan’. Machiavelli schreef immers dat het voor een heerser legitiem was om gebruik te maken van misleiding en bedrog, terwijl hij natuurlijk had moeten benadrukken dat ook een...
Film: Redbad
De titel Redbad zal niet bij iedereen een belletje doen rinkelen. Hoog tijd dat dat verandert, vinden de makers van het historische epos over de Friese koning Redbad/Radboud. Over hem is weinig meer bekend dan dat hij tegen de Franken vocht en in 719 stierf. Roel Reiné, die drie jaar geleden Michiel de Ruyter...
Sylvana Simons over haar historische held Anton de Kom
Sylvana Simons is oprichter en lijsttrekker van BIJ1. Zij bewondert de Surinamer Anton de Kom, antikoloniaal geschiedschrijver, mensenrechtenactivist en verzetsstrijder, om zijn strijdlust en vermogen om ver vooruit te kijken. Hoe maakte u kennis met Anton de Kom? ‘Mijn ouders hadden het thuis geregeld over Anton de Kom (1898-1945). Ik wist dat hij de...
Film: My Generation
Nostalgische documentaire over ‘swinging Londen’ People try to put us down (talkin’ ’bout my generation). Wie deze regels niet kent, heeft de jaren zestig niet meegemaakt. Ze komen uit het nummer ‘My Generation’, waarmee The Who in 1965 de oudere generatie de stuipen op het lijf joeg. Het nummer bezingt de jonge generatie, die...
Galicische wetten – Philippe Sands
Geen vergelding, maar rechtvaardigheid De jurist Philippe Sands is one of the good guys, zoals je die doorgaans alleen in films ziet. Zo iemand die foute regimes voor het gerecht sleept, die zich juridisch inzet voor de naleving van mensenrechten, die zelfs tegen zijn eigen regering opstaat als de wet niet nageleefd wordt. Met dit...
The Marshall Plan – Benn Steil
Marshallplan vooral van psychologisch belang Het is goed dat we ons af en toe herinneren dat de Verenigde Staten tussen 1948 en 1952 ruim 13 miljard dollar in de Europese economie pompten. Naar hedendaagse valuta en bevolkingsomvang omgerekend is dat 800 miljard dollar. Het motief was echter niet zozeer humanitair en ook niet economisch. De...
Een geschiedenis van het onderwijs in Nederland – Piet de Rooy
Steeds moet het onderwijs op de schop Tot 1800 was het Nederlandse onderwijs een onsamenhangend allegaartje van scholen met elk een eigen aanpak. Maar in de loop van de negentiende eeuw veranderde dat. De overheid begon zich met het onderwijs te bemoeien en eisen te stellen. Ondertussen dachten pedagogen na over de manier waarop...
De jaren zestig – Geert Buelens
Een genuanceerd portret van de sixties Ben je vóór of tegen de jaren zestig? Uiteraard is het een krankzinnige vraag – hoe kun je voor- of tegenstander zijn van een bepaalde periode? Toch sluimert die onder menig maatschappelijk debat. Velen zien ‘de jaren zestig’ nog altijd als een hoopvol decennium vol nobele idealen, waarin...
Rijk dankzij het bruine goud
Eeuwenlang stookte Nederland turf, een makkelijk te winnen brandstof. Deze goedkope energiebron gaf ons land volgens Annegreet van Bergen een belangrijke voorsprong op de buurlanden. De krantenkoppen logen er niet om: ‘Gasproductie naar nul,’ ‘Gaskraan Groningen uiterlijk in 2030 dicht’. Wat nog maar kortgeleden ondenkbaar werd geacht, lijkt nu onafwendbaar. Vanwege bodemverzakkingen en aardbevingen in...
Voorpublicatie: De jeugd van Johan Rudolf Thorbecke – Remieg Aerts
De grote liberale politicus Johan Rudolf Thorbecke was als jongen al opvallend intelligent. Zijn vader Frederik besloot zijn kaarten te zetten op de carrière van deze zoon. ‘Gij kunt de eerste geleerde van de familie worden.’ Na een bestaan als tabaksfabrikant slaagde Frederik Thorbecke er niet in een nieuwe bron van inkomsten te vinden....
‘Verzetsmythe over Wilhelmina ontzenuwd’
De recente biografie Wilhelmina. Mythe, fictie en werkelijkheid van Gerard Aalders heeft tot discussie geleid over het gedrag van de koningin tijdens de Tweede Wereldoorlog. Aalders maakt korte metten met het verhaal dat Wilhelmina vanuit Londen een rol speelde voor het Nederlands verzet. Sterker nog: hij meent dat haar optreden vooral contraproductief was, en zelfs...