Het sprookje dat iedereen opeens moslim werd
In zijn nieuwe boek Uit de diepten van de hel belicht wetenschapsjournalist Marcel Hulspas een periode die naar zijn mening te lang is afgedaan als een tussentijd. Bestudering van de periode tussen 300 en 800 kan leiden tot meer inzichten in het ontstaan van de islam. ‘Als je de islam wil begrijpen, moet je het...
De nietsontziende efficiëntie van het Romeinse leger
Tijdens het Geschiedenis Festival op 5 oktober in Haarlem levert de beroemde Engelse historicus Adrian Goldsworthy opnieuw een bijdrage. Aanleiding daarvoor is de Nederlandse vertaling van zijn klassieke werk Roman Warfare, die dit najaar verschijnt. Tijdens zijn lezing legt Goldsworthy uit hoe het Romeinse leger zo’n lange tijd zo succesvol kon zijn. ‘De Romeinen kopieerden...
‘Algerijnse wielerclubs waren in de koloniale tijd broeinesten van nationalisme’
Aankomende zaterdag barst in Frankrijk het Tourcircus weer los. Voor Niek Pas, historicus aan de Universiteit van Amsterdam en koersliefhebber pur sang, een moment om naar uit te kijken. Sinds een aantal jaar doet hij onderzoek naar sport en kolonialisme in Algerije. Als gast in de volgauto van de wielerkaravaan bracht het hem tot in...
Wat denken Nederlanders over het slavernijverleden?
Volgens een vandaag verschenen rapport werd 5 procent van het Nederlandse BBP in 1770 verdiend over de ruggen van slaven in de Cariben. Daarmee was de economische impact van de slavernij groter dan ‘gedacht’, schrijven zowel NRC als de Volkskrant. Dat roept de vraag op: wat denkt de gemiddelde Nederlander dan? Overschatting Hoe hoog het...
‘Het menselijk geheugen kan wel degelijk van nut zijn in historisch onderzoek’
Hoewel het menselijk geheugen vatbaar is voor herzieningen, is het volgens Douwe Draaisma, hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, een nuttige bron voor historisch onderzoek. Daarover vertelt hij tijdens het Geschiedenis Festival op 5 oktober in Haarlem. De strikte tweedeling in betrouwbaarheid van archieven aan de ene kant en oral...
Artsen tegen vaccinatie
Anti-vaccinatiebewegingen bestonden in de VS al in de negentiende eeuw en werden aanvankelijk vooral bevolkt door artsen. Geleidelijk maakten die plaats voor leken met anti-wetenschappelijke opvattingen. Op 10 oktober 1879 kwam in New York een groep medical gentlemen (aldus The New York Times) bijeen om te luisteren naar een anti-vaccinatietoespraak. Vaccins, vooral tegen pokken, waren...
Walcheren profiteerde van slavenvaart
In de periode 1755-1790 hing een kwart van de economie van Vlissingen samen met slavenhandel. Ook de rest van het Zeeuwse Walcheren had er baat bij. Timmerlieden die schepen bouwden, touwslagers die de lijnen fabriceerden, kuipers die tonnetjes leverden waarin buskruit werd vervoerd: al deze ambachtslui profiteerden op Walcheren in de achttiende...
Wel zionisme, niet de Holocaust
Met een alternatieve invulling van de ‘tien tijdvakken’ wil organisatie The Black Archives het geschiedenisonderwijs minder eurocentrisch maken. De ‛tijd van steden en staten’ (1000-1500) wordt de ‛tijd van grote rijken in Azië, Afrika en Amerika’. De ‛tijd van ontdekkers en hervormers’ (1500-1600) verandert in de tijd van ‛explosieve uitwisseling’ en de ‛tijd van regenten...
Duur schaakstuk
Een middeleeuws schaakstuk brengt bij een veiling in juli waarschijnlijk honderdduizenden ponden op. Het is een van ‛Lewis-stukken’, bekend bij Harry Potter-liefhebbers. Het schaakstuk uit de twaalfde eeuw, aangeboden bij Sotheby’s, is vormgegeven als een strijder, net als veel andere Lewis-stukken. Sommigen stellen berserkers voor: krijgsmannen die zichzelf in trance brachten voor...
Vooroordelen over Arabische cijfers
‘Moeten Amerikaanse scholen onderwijs geven in Arabische cijfers?’ ‘Nee’ vond 56 procent van ondervraagden. Bureau Civic Science legde de vraag voor aan 3624 Amerikanen, van wie een kleine meerderheid dus tegen cijfers uit de Arabische wereld beweerde te zijn. Dat is opmerkelijk, want de cijfers die westerlingen gebruiken zíjn Arabisch, of preciezer...
Excuses aan Congolese kinderen
De Belgische premier Charles Michel heeft excuses aangeboden aan duizenden ‛metiskinderen’ die in de koloniale tijd zijn weggehaald bij hun ouders. De kinderen hadden een blanke vader en een zwarte moeder, en werden geboren in Congo, Rwanda en Burundi. België haalde duizenden van hen weg bij hun moeders en liet de kinderen...
Film – Apollo 11
Meeslepende beelden in Apollo 11. Er is een nieuw soort historische documentaire in opkomst: deze films draaien niet om kennisoverdracht, maar willen de kijker onderdompelen in een historische ervaring. Commentaarstemmen en interviews met deskundigen ontbreken. Een recent voorbeeld is Peter Jacksons They Will Not Grow Old, dat met een compilatie van...