Home Wel zionisme, niet de Holocaust

Wel zionisme, niet de Holocaust

Met een alternatieve invulling van de ‘tien tijdvakken’ wil organisatie The Black Archives het geschiedenisonderwijs minder eurocentrisch maken.

Wel zionisme, niet de Holocaust

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 20 juni 2019

Update 25 mei 2023

De ‛tijd van steden en staten’ (1000-1500) wordt de ‛tijd van grote rijken in Azië, Afrika en Amerika’. De ‛tijd van ontdekkers en hervormers’ (1500-1600) verandert in de tijd van ‛explosieve uitwisseling’ en de ‛tijd van regenten en vorsten’ (1600-1700) wordt de ‛tijd van kolonialisme en handelskapitalisme’: The Black Archives heeft de ‛tien tijdvakken’ die tijdens geschiedenislessen worden gebruikt een nieuwe, wereldhistorische invulling gegeven. Die is voor het onderwijs samengevat in een poster, gericht op ‛het bevorderen van onderwijs rondom wereldgeschiedenis, verzwegen perspectieven en het aanzwengelen van een gesprek hierover op verschillende niveaus’.

Nederlands onderwijs is te eurocentrisch, is het idee, en daarom komen bijvoorbeeld de Assyrische beschaving, middeleeuws Timboektoe en Mogol-India niet aan bod. Op de poster staan ze wel: elk tijdvak heeft een wereldkaart met daarop dit soort onderwerpen.

Daarnaast is er veel aandacht voor zwarte bladzijden als de slavenhandel, de ‛verdeling’ van Afrika onder Europese mogendheden op de conferentie van Berlijn (1884-1885) en het ‛Cultuurstelsel’.

Deels overlappen de zwarte bladzijden met stof die al op scholen aan bod komt. De slavenhandel, bijvoorbeeld, staat nadrukkelijk op de posters. Andere onderwerpen ontbreken juist. De Holocaust is de meest opvallende afwezige, terwijl het zionisme wel weer wordt genoemd in het ‛tijdperk van emancipatie en onderdrukking’. Ook de regimes van Stalin en Mao staan er niet op.

In de selectie lijkt de focus te liggen op misdragingen van Nederlanders, of blanken met Nederlandse roots. Dat zou althans verklaren waarom de Zuid-Afrikaanse apartheid en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog een plaats hebben gekregen in de periode na 1945, terwijl bij Vietnam alleen vermeld staat dat het in 1945 onafhankelijk werd. De oorlog daar, en de bijbehorende misdaden, komen niet aan bod. De Koude Oorlog als geheel staat weer wel vermeld, bij de Sovjet-Unie.

De poster vloeide onder meer voort uit een project op De Correspondent waarin Black Archives-medewerker Miguel Heilbron en andere auteurs ‛verzwegen geschiedenissen’ behandelden. ‛Het zijn verhalen die iedereen volgens ons zou moeten kennen,’ schreef Heilbron, ‛omdat ze de manier beïnvloeden waarop we in Nederland omgaan met grote thema’s als ongelijkheid, racisme, discriminatie en identiteit.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Artikel

Metereologen ruziën over D-Day in film ‘Pressure’

Weersvoorspelling een saai onderwerp? Niet als het verloop van een oorlog ervan afhangt. Het op feiten gebaseerde Pressure toont de hoogoplopende ruzie tussen geallieerde meteorologen over de verwachting voor D-Day. Bedolven onder tegenstrijdige adviezen moet opperbevelhebber Dwight Eisenhower beslissen over de invasiedatum. Als D-Day een maand eerder was gepland, waren meteorologen het volstrekt met elkaar...

Lees meer
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Interview

In Florence waren niet de huizen, maar de huwelijken onbetaalbaar

Wie een woning wil, moet vaak overbieden: twee derde van de huizen in Nederland wordt boven de vraagprijs verkocht. In de Renaissance hadden Florentijnen ook last van overbiedingsgekte: doordat rijke families de prijs opdreven, ontstond er ‘bruidsschatsinflatie’, vertelt historicus Marlisa den Hartog. ‘Bruidsschatten werden een financiële markt op zich.’ Hoe zag de vijftiende-eeuwse Italiaanse huwelijksmarkt...

Lees meer
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Interview

Nieuwbouwwijken op Romeinse ruïnes: hoe kunnen we erfgoed bewaren?

Bij archeologische opgravingen in Nijmegen is het grootste Romeinse badhuiscomplex in Nederland ontdekt. Maar op de plek van de opgraving wordt binnenkort een nieuwe woonwijk gebouwd. Hoogleraar Monique van den Dries legt uit hoe archeologen en projectontwikkelaars elkaar kunnen helpen om Nederlands erfgoed zichtbaar te bewaren. Over een paar jaar staat het Nijmeegse Waalfront vol...

Lees meer
Zhivkov in 1980.
Zhivkov in 1980.
Artikel

Is Bulgarije pro-Russisch? Deze premier wilde van zijn land de zestiende Sovjet-staat maken

De kersverse Bulgaarse premier Roemen Radev zou pro-Russisch zijn; net als zijn voorganger Todor Zhivkov wijst hij graag op het Russische bevrijdingsverhaal van 1878. Die vroegere premier was zo loyaal aan het Kremlin, dat hij de Bulgaarse soevereiniteit inzette in onderhandelingen met Moskou. Zhivkovs pro-Russische koers botste met de ideeën van zijn dochter, die juist...

Lees meer
Loginmenu afsluiten