De affaire-Aantjes
Sommige documenten brengen grote opwinding teweeg bij de ontdekker, andere bij het hele Nederlandse volk. Een vondst van een tiental regels veroorzaakte een abrupt einde aan de loopbaan van Willem Aantjes; tot de ontdekking kroonprins van het CDA. Daarna vooral bekend als ‘ingedeeld bij Amtsgruppe D, Germanische SS’. De uitzending staat bij velen nog in...
TIJDSCHRIFT: Onvoltooid verleden
‘Mijn grootste talent is “the art of making enemies”. Ik ben alleen tot arbeid in staat, tactiek en diplomatie zijn me vreemd. Ik kan iemand zelfs geen doosje lucifers aanpraten.’ Dat schreef Kees de Dood (1892-1965). Wie was deze man met die opmerkelijke naam? Een duizendpoot: journalist, schrijver, vertaler en ook nog gemeenteraadslid van Amsterdam....
Verwacht
Deel twee Wat hebben de Nederlandse uitgeverijen ons dit voorjaar te bieden? Weer veel biografieën en vooral veel tweede delen van levensbeschrijvingen.Klapper wordt deel twee van de biografie van Wilhelmina door Cees Fasseur (Balans, februari 2001). Het heet Krijgshaftig in een vormeloze jas. De Tweede Wereldoorlog staat dus centraal. Het valt te verwachten dat Fasseur...
Blom laat zich kennen
RIOD-directeur Hans Blom viel over haar boek Om erger te voorkomen. In een reactie op Bloms recensie — ‘Een droevig boek’ — in het vorig nummer van Historisch Nieuwsblad legt Nanda van der Zee uit welke nieuwe feiten zij over de vlucht van Wilhelmina heeft aangedragen. Hans Blom, de huidige RIOD-directeur, concludeert dat het...
ATOOMGEVAAR, DAN ZEKER B.B. DE GESCHIEDENIS VAN DE BESCHERMING BEVOLKING
De Duitse luchtaanvallen op Britse steden in de Tweede Wereldoorlog en de geallieerde luchtoorlog tegen Duitsland hadden bewezen dat het moreel van de burgerbevolking in moderne grootschalige conflicten niet per definitie hoefde te breken onder luchtbombardementen, mits de bevolking kon rekenen op hulp en bescherming. Hiertoe werd in 1952 de Bescherming Bevolking (BB) opgericht: in...
DUIZEND JAAR WEER, WIND EN WATER IN DE LAGE LANDEN, deel 4 (1575- 1675)
Door de klimaatverandering valt er deze winter weer nauwelijks te schaatsen. Dat was wel eens anders. In de winter van 1671-1672 bijvoorbeeld lagen de trekschuiten in november al stil wegens ijsgang. Die winter vroren ook de rivieren dicht; pas op 3 maart was het te gevaarlijk geworden om met een paardenslee de Zaan over te...
Influenza: een zoektocht naar een dodelijk virus
De Spaanse griep startte zijn reis rond de wereld in de Baskische badplaats San Sebastian. In februari 1918 was het nog een gewone griep: je werd er hondsberoerd van, maar knapte uiteindelijk wel weer op. Maar in de loop van het jaar nam de epidemie dodelijke vormen aan, van Alaska tot West-Samoa en van Zuid-Afrika...
DE DOOD VAN MAARTEN KONING (HET BUREAU DEEL 7)
Na zeven delen en bijna 5000 pagina’s is het einde bereikt: Maarten Koning is dood. Weliswaar blijkt zijn overlijden, aan het slot van deel 7, slechts een kwade droom te zijn, maar wat was Voskuils jarenlange verbintenis met het Meertens-Instituut anders dan een vreselijke droom die eindigde in een nachtmerrie? Koning wordt na zijn pensionering...
DE VERDWIJNENDE HEMEL. OVER DE CULTUUR VAN EUROPA IN DE TWINTIGSTE EEUW
Het zal april 1981 zijn geweest. Na het mondeling tentamen Duits vroeg de docente wat en waar ik ging studeren. Na mijn antwoord (geschiedenis in Utrecht) zei ze: ‘Dan krijg je ongetwijfeld les van mijn broer’. Die broer was H.W. von der Dunk. Daar had ik toen nog nooit van gehoord, maar dat zou snel...
MAURITS VAN NASSAU. DE WINNAAR DIE FAALDE
Het levensverhaal van Maurits van Nassau is een heldenepos met een tragisch slot. De zoon van Willem van Oranje, een groot veldheer, slaagde erin weerstand te bieden aan de troepen van de koning van Spanje die de opstandige Nederlanden trachtte te heroveren en wist zo het levenswerk van zijn vader veilig te stellen. Hij deed...
Morele elasticiteit
Voor Loe de Jong zag de wereld er nog eenvoudig uit toen hij in de jaren zestig en zeventig aan zijn magnum opus werkte: je had goeden en je had fouten. Fouten waren mensen als Aantjes die in zijn beleving kozen voor de Duitse zaak. Deze mensen dienden uit het publieke leven te worden verwijderd:...
Sex-appeal
Onlangs vernam de Leidse historicus H.L. Wesseling van de hoofdredactie van NRC Handelsblad dat aan zijn bestaan als columnist voor die krant een einde kwam. Op zichzelf is dit niet iets om bij stil te staan. Wesseling heeft zijn column een flink aantal jaren mogen schrijven, kon er diverse bundels van maken en ontving voor...