HITLER. VERGELDING, 1936-1945
Hij is al vele jaren lid van de Labour-partij. Zijn favoriete historicus is de Britse marxist Eric Hobsbawm. En zijn favoriete boek is Het Proces van Franz Kafka, de klassieker over een naamloze, die uitzichtloos verstrikt raakt in een onbegrijpelijke, doolhofachtige en bij uitstek bedreigende bureaucratie. Zijn naam is Ian Kershaw. Deze Britse historicus is...
Commentaar
Bedrijfsgeschiedenis is een interessante tak van het historisch bedrijf, maar een slechte bezigheid voor historici die niet willen inschikken. Na misschien wel jaren serieus onderzoek kan het zomaar gebeuren dat de opdrachtgever zo schrikt van de waarheidsvinding van de historicus, dat diens werk in de kluis verdwijnt. Het is een vak voor nederige historici, mensen...
Bommeljé
April is de wreedste maand voor dichters, maar december is dat voor historici. Dit is de tijd waarin een ieder het verleden wil afschudden, dat plots zwaar en ongewenst lijkt. Goede voornemens staan klaar de toekomst tegemoet te marcheren, bewapend slechts met valse hoop, zelfbedrog, en een suïcidaal verlangen naar het slagveld der geschiedenis. December...
Mulder: Arron
We hebben weken van herdenkingen achter de rug. Een kwart eeuw geleden kaapten Molukkers voor het eerst een trein (de herdenking van de tweede treinkaping hebben we er meteen maar aangeplakt). Eveneens een kwart eeuw geleden werd Suriname onafhankelijk. Toevallig – of misschien juist niet – stierf ten tijde van die herdenking de eerste premier...
Nieuwe Media: Stoom
De uitvinders van de stoommachine zetten een revolutie in gang. Ook in het internettijdperk blijven de ingenieuze vindingen van de pioniers verbazen. Beroemde scène uit de Donald Duck: Guus Geluk doet mee aan een prijsvraag, de beslissende vraag luidt: ‘Wie vond de stoommachine uit?’ In opperste verbijstering roep de verwende neef van Donald uit: ‘Wat?’...
Brieven: Weinreb
In ‘Brieven’kunnen lezers hun mening geven over artikelen die in Historisch Nieuwsbladverschenen zijn. De redactie behoudt zich het recht voor om brieven in te korten. In haar artikel ‘De nieuwe Weinreb-affaire’ in Historisch Nieuwsblad (2000/8) bestrijdt Regina Grüter mijn boek Willem Frederik Hermans, de geschiedkunde en het fenomeen Friedrich Weinreb. Daarin heb ik aan de...
Stille getuigen: Het graf van Greet Hofmans
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het graf van Greet Hofmans (1894-1968) op begraafplaats Zorgvlied te Amsterdam. Een kleine witte steen met slechts haar naam en twee data siert het graf van Greet Hofmans. Hij ademt eenvoud, de laatste...
Beeldgeheim
Een onbekende historische foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Deze keer een poging van de tv-presentatoren Mieke van der Weij en Herman Beliën. ‘Op de foto zie ik een auto, die ik zou dateren aan het begin van de twintigste eeuw. Helaas heb ik te weinig kennis van auto’s om er preciezere uitspraken over...
De Vooruitgang: Bovenwijdte: 85; Taille: 57
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Deze keer een artikel van Alkeline van Lenning waarin zij het veranderende ideaalbeeld van vrouwen onderzocht aan de hand van de maandelijkse playmate in Playboy. Alkeline van Lenning kan er nog steeds niet over uit. Kranten en tijdschriften belaagden de docent vrouwengeschiedenis aan...
De man op het bankbiljet van 10.000 yen
Japan viert in februari de honderdste sterfdag van schrijver en pedagoog Fukuzawa Yukichi (1835-1901). Fukuzawa liet het Japanse volk kennis maken met de westerse wereld en begeleidde de grootste omwenteling die Japan heeft meegemaakt: van een gesloten, feodale landbouwstaat naar een open, democratisch industrieland. Hij leerde er zelfs Nederlands voor. In februari is het honderd...
Dachau en de varkens
De vergelijking van Robert Long van de bio-industrie met de concentratiekampen is zo gek nog niet. Dezelfde mechanismen die Duitsers (en Nederlanders) maakten tot passieve toeschouwers bij de jodenmoord doen ons nu de ogen sluiten voor de gruwelen in de vleesindustrie. We weten allemaal dat J.J. Voskuil de auteur is van de veeldelige serie Het...
Marx moet maar even in de ijskast
Wat willen we nog met Karl Marx? Zijn ideologie is dood, zijn hoofd siert wodkaflessen en IT-reclames. De ‘meest invloedrijke denker van de afgelopen duizend jaar’ moet maar even in de ijskast. Om Marx en zijn werk te waarderen moeten we eerst terug naar de archieven. De mensheid vierde eind 1999, volgens menigeen een jaar...