Beide kampen schuld aan Spaanse furie
Een van de beruchtste catastrofes uit de Nederlandse Opstand tegen Filips II was de Spaanse Furie van november 1576 in Antwerpen, die veel burgers het leven kostte. Maar wie had daaraan de schuld? Volgens de geschiedenisboeken was het een geweldsuitbarsting van muitende soldaten in Spaanse dienst. Maar dat is onterecht, betoogt Raymond Fagel: het ging...
Indianen hielden nog lang stand
In de zestiende eeuw hielden de Spanjaarden een expeditie in het huidige Georgia die verwoestend was voor de bewoners. Toch hielden ze daarna nog zeker 130 jaar stand. Van 1539 tot 1543 leidde de Spaanse conquistador Hernando de Soto een expeditie met honderden mannen door wat een paar eeuwen later het Zuiden van de Verenigde...
Bedrijven dumpen besmette namen
Black Lives Matter-activisten richtten zich afgelopen zomer niet alleen tegen standbeelden van discriminerende mannen, maar ook tegen bedrijven met dubieuze merknamen en logo’s. Een reeks ondernemers koos daarom voor nieuwe namen. Een paar opvallende voorbeelden. Sinds 1935 aten Australiërs Coon cheese, een cheddar die was genoemd naar ontwikkelaar Edward William Coon. Decennialang werd er over...
Lopend Vuur – Jonathan Israel
Amerikaanse historici zien de opstand en oorlog waaruit de Verenigde Staten ontstonden graag als een volstrekt uniek gebeuren. Het idee dat dit de eerste fase was van zoiets als een ‘Atlantische Revolutie’ – waar ook de strijd van de Nederlandse Patriotten en de Franse Revolutie deel van uitmaakten – wordt door de meesten van hen...
Met een drukpers de oceaan over – Lisa Kuitert
Begin negentiende eeuw was er in de Indonesische archipel één drukkerij. Deze Landsdrukkerij stond onder leiding van een ambtenaar en verzorgde het drukwerk voor het koloniaal bestuur. Al snel kwam daar ook commercieel en educatief drukwerk bij. De hoop was dat schoolboeken in het Maleis het beschavingspeil van de ‘inlanders’ flink zouden opkrikken en ‘de...
Ost-Berlin – Stefan Wolle
Stefan Wolle, geboren in 1950, is een buitenbeentje in de Duitse historische wereld. Zijn talrijke en gezaghebbende publicaties zijn namelijk uiterst prettig om te lezen. Dit boek is zijn meest persoonlijke boek; het gaat over zijn Heimatstadt Oost-Berlijn. De voormalige Reichshauptstadt maakte officieel geen deel uit van de DDR of de Bondsrepubliek. Maar in de...
Boeken in de Oost
In Met een drukpers de oceaan over beschrijft Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, de komst van boekdrukkunst in Nederlands-Indië. Wat las de Indonesische bevolking zoal en wat voor gevolgen had de nieuwe boekcultuur op de koloniale maatschappij? ‘Hoewel ik nooit zou durven stellen dat de kolonie zonder drukpers nooit onafhankelijk geworden...
Bier. Amsterdam, stad van bier en brouwers
In Historisch Nieuwsblad 07/08 2020 is een foutieve einddatum en een verkeerd bezoekersadres van de tentoonstelling Bier. Amsterdam, stad van bier en brouwers verschenen. De tentoonstelling is te zien tot en met zondag 1 november 2020 bij Amsterdam Museum, Kalverstraat 92 te Amsterdam. Tijdens de tentoonstelling duikt de bezoeker achterstevoren – van heden naar het...
Nederland had grotere nucleaire ambities
Nederland bereidde zich begin jaren zestig voor op meer nucleaire taken dan tot nu toe bekend was. Zo blijkt uit documenten die de Amerikaanse National Security Archives onlangs openbaar maakten. Militair specialist Ko Colijn dook in de stukken. In een document uit 23 maart 1960 staat dat de VS gelden voor het jaar 1961 reserveren...
De geschiedenis van Nederland door een roze bril
In Liefde in de Lage Landen schetst Mirjam Janssen een portret van Nederland door de ogen van vijftien echtparen. Aan de hand van huwelijken van bekende en minder bekende figuren lezen we hoe Nederland vorm kreeg en hoe met het religieuze landschap, de positie van vrouwen en de sociale mogelijkheden ook de Nederlandse huwelijken veranderden....
Vondelingen in het Aalmoezeniersweeshuis
In het Stadsarchief Amsterdam is tot en met 4 oktober een tentoonstelling te zien over het Aalmoezeniersweeshuis. Persoonlijke getuigenissen maken het archief van dit weeshuis bijzonder, vertelt projectleider Stefanie van Odenhoven. ‘Het zijn niet alleen officiële stukken en registers, er zitten allerlei handgeschreven briefjes in.’ ‘Het Burgerweeshuis kent men in Amsterdam wel, maar het Aalmoezeniersweeshuis...
Op een onbewoond eiland
De zeeman Alexander Selkirk bleef alleen achter op een verlaten vulkaaneiland. Na een periode van diepe wanhoop wist hij de eenzaamheid te verslaan. Hij bouwde een hut, temde geiten en verzamelde vruchten. Hij danste en zong zelfs in zijn eentje. Uiteindelijk werd hij wereldberoemd – als Robinson Crusoe. Woodes Rogers had in zijn jaren als...