Planting the world – Jordan Goodman
Onlangs maakte het Londense Natuurhistorisch Museum bekend dat het de Darwin-collectie wil ‘dekoloniseren’. Het nieuws wekte hoongelach op. Hoewel het museum misschien doordraaft is er wel een verband tussen botanie, een van de interessegebieden van Darwin, en het welvaren van het Britse wereldrijk. Dat blijkt uit het boek Planting the World: Joseph Banks and His...
De zeven levens van Abraham Kuyper
Op 8 november is het honderd jaar geleden dat Abraham Kuyper overleed. Tegenwoordig is hij voor veel mensen niet meer dan een naam, maar gedurende enkele decennia was hij, zowel in buiten- als in binnenland, naast koningin Wilhelmina de bekendste Nederlander. Hij was de zelfbewuste en luidruchtige woordvoerder én organisator van een deel van de...
Leopold II. Het hele verhaal – Johan op de Beeck
Was Leopold II (1853–1909), de tweede koning van België, een slecht mens? Op grond van de onder zijn verantwoordelijkheid gepleegde misdaden tegen de menselijkheid, de talloze moorden, verminkingen en ander molest in zijn koloniale privéproject Congo-Vrijstaat, kun je hem een massamoordenaar noemen. Maar is dat het hele verhaal? Zijn nieuwe biograaf Johan Op de Beeck...
Een onverschrokken verzamelaar
De Duitse arts Philipp Franz von Siebold vertrok in Nederlandse dienst naar het Japanse Dejima. Van daaruit verzamelde hij kistenvol informatie over de flora, de fauna en de gebruiken van zijn gastland. Hij overtrad ondertussen regelmatig de Japanse regels. En dat was levensgevaarlijk. Huizen stortten in, daken vlogen de lucht in en mensen zochten tussen...
Lebensraum voor Nederland
Na de Tweede Wereldoorlog vreesde Nederland met negen miljoen inwoners voor overbevolking. Ondertussen hadden de Duitse buren een schuld in te lossen en beschikten ze over onmetelijke akkers. Dus ging het al snel over annexatie. Sommige actievoerders eisten zelfs meer dan 20.000 km2 op. ‘Nederland’s grens kome aan de Wezer!’ De herwonnen vrijheid zorgde in...
Stelling: ‘Racisme en xenophobie zijn onuitroeibaar’
Eva Rovers: ‘Dat lijkt me onzin. Natuurlijk, volgens de evolutionaire psychologie hebben we allemaal een aangeboren angst voor “de ander”. Evolutionair gezien was dat wel zo handig: iedereen van buiten de eigen groep vormde een potentieel gevaar — of het nu was vanwege ziektes of door territoriumdrift. Maar behalve door nature worden we gelukkig ook...
Hoe water gezond werd
Rond 1450 waren artsen huiverig voor water, maar 300 jaar later beschouwden ze het als een wondermiddel. Dat had te maken met een veranderende kijk op het lichaam. Wie gezond wilde blijven, diende matig te zijn met water. Dat schreven artsen en gezondheidsadviseurs rond 1450. Niet omdat – zoals vaak wordt beweerd – water in...
Hans de Boer over zijn held: Michiel de Ruyter
VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer, econoom en ondernemer, is dit jaar voorzitter van de Libris Geschiedenis Prijs. Hij bewondert admiraal Michiel de Ruyter om zijn moed, inzicht en leiderschap, want daardoor was hij van beslissende betekenis voor Nederland. Wanneer maakte u kennis met Michiel de Ruyter? ‘Zo’n 25 jaar geleden ben ik me gaan verdiepen in...
Het jaar 1000 – Valerie Hansen
Het is een populaire mythe die vooral eind vorige eeuw veel werd aangehaald: vlak voor het aanbreken van het jaar 1000 was iedereen in Europa doodsbang, omdat ze geloofden dat duizend jaar na de geboorte van Christus de wereld zou ophouden te bestaan. Dat is onzin, al was het maar omdat toen vrijwel niemand deze...
De schemering van de democratie – Anne Applebaum
De kritiek op autocratische leiders en het populisme komt heel vaak van ‘links’, maar in dit opzicht is de Amerikaans-Poolse historicus Anne Applebaum (1964) van ‘onverdachte huize’. Ze komt uit een rijke Republikeinse familie, was een bewonderaar van Ronald Reagan en Margaret Thatcher, ze is getrouwd met een conservatieve Poolse politicus (en studievriend van Boris...
Hiëroglyfen-app werkt slecht
Techgigant Google bracht afgelopen zomer een app op de markt die Egyptische hiëroglyfen ontcijfert. Maar het programma werkt verre van optimaal. Het nieuwe hiëroglyfenprogramma Fabricius bestaat uit een luchtig deel voor leken – de makers lijken vooral te mikken op kinderen – die ter lering en vermaak met tekens kunnen prutsen en hiëroglyfen kunnen vergelijken...
De kracht van Karel V
Hoe slaagde keizer Karel V (1500-1558) erin een wereldrijk te besturen dat half Europa en Zuid-Amerika omvatte? Volgens zijn Britse biograaf Geoffrey Parker beschikte Karel over veel geluk, doortastendheid en een zekere mate van tolerantie. Maar op den duur verloor hij zijn scherpte. ‘Karel raakte verblind door zijn eigen succes en luisterde alleen nog naar...