Home Hoe water gezond werd

Hoe water gezond werd

  • Gepubliceerd op: 24 september 2020
  • Laatste update 15 aug 2023
  • 2 minuten leestijd
Hoe water gezond werd

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Historischnieuwsblad.nl? U bent al lid vanaf €1,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Rond 1450 waren artsen huiverig voor water, maar 300 jaar later beschouwden ze het als een wondermiddel. Dat had te maken met een veranderende kijk op het lichaam.

Wie gezond wilde blijven, diende matig te zijn met water. Dat schreven artsen en gezondheidsadviseurs rond 1450. Niet omdat – zoals vaak wordt beweerd – water in die jaren vooral in steden te vies was om te drinken. Tijdgenoten wisten dat vuil water ziek kon maken, en ze hadden het idee dat ze schoon van ziekmakend water konden onderscheiden. Maar ook schoon water diende volgens adviseurs terughoudend te worden gebruikt, omdat het lichaam er koud van werd.

Volgens de gangbare medische theorie moesten warmte en koude in een lichaam in evenwicht zijn. Aangezien water fundamenteel koud was – dat zagen geleerden als een kerneigenschap van het vocht – diende het met mate te worden gedronken. Wijn en bier waren volgens deze leer gezonder, omdat ze het lichaam warmer hielden. Ondanks deze visie werd er flink veel water gedronken, simpelweg omdat het goedkoop was en de dorst leste.

Vanaf de zeventiende eeuw groeide de overtuiging dat die gewoonte gezond was. Het idee dat gezondheid draaide om evenwichten van onder meer van warm en koud werd minder populair. Geleidelijk gingen artsen het lichaam meer als een machine zien. Die moest af en toe worden doorgespoeld en daarvoor was water heel geschikt. Zo werd het rond 1750 volgens enthousiaste artsen een medicijn tegen allerlei kwalen – ook al zouden in de decennia daarna juist veel stedelingen bezwijken aan water met cholerabacteriën erin.

Bron: David Gentilcore, ‘From “Vilest Beverage” to “Universal Medicine”: Drinking Water in Printed Regimens and Health Guides, 1450–1750’, in: Social History of Medicine.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10-2020

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer